Vahyin ini\u015f s\u00fcrecini ya\u015fayan ve o ortamda bulunan bir insan\u0131n, vahiy taraf\u0131ndan tasdik edilmesi, medhedilmesi ve \u00f6rnek g\u00f6sterilmesi ne kadar tabii ise yine vahiy taraf\u0131ndan zaman zaman ikaz edilmesi de o kadar do\u011fald\u0131r. Hz. Eb\u00fb Bekir i\u00e7in de bu t\u00fcr uyar\u0131lar olmu\u015ftur. Bunlar aras\u0131ndan \u015fu dikkat \u00e7ekici misalleri se\u00e7mek uygun olacakt\u0131r:<\/p>\n
1. Misal:<\/b> Eb\u00fb Bekir (r.a) namaz k\u0131larken Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 hafif sesle okurdu. \u00d6mer (r.a) ise sesini y\u00fckseltirdi. Eb\u00fb Bekir\u2019e; \u201cNiye b\u00f6yle yap\u0131yorsun?\u201d denildi\u011finde; \u201cRabbime m\u00fcnacatta bulunuyorum (O\u2019nunla ba\u015fba\u015fa ve gizlice g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorum), O benim ihtiyac\u0131m\u0131 biliyor\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. (Allah Ras\u00fbl\u00fc taraf\u0131ndan) ona; \u201cG\u00fczel yap\u0131yorsun!\u201d denildi. Hz. \u00d6mer\u2019e; \u201cNiye b\u00f6yle yap\u0131yorsun?\u201d denildi\u011finde; \u201c\u015eeytan\u0131 kovuyor, uyuklayan\u0131 uyand\u0131r\u0131yorum\u201d dedi. Ona da; \u201cG\u00fczel yap\u0131yorsun!\u201d denildi. Ancak \u201cNamaz\u0131nda y\u00fcksek sesle okuma, onda sesini fazla da k\u0131sma, ikisinin aras\u0131 bir yol tut!\u201d<\/b>[1]<\/sup><\/sup><\/a> \u00e2yet-i kerimesi n\u00e2zil olunca, Eb\u00fb Bekir\u2019e; \u201cSesini biraz y\u00fckselt!\u201d, \u00d6mer\u2019e de; \u201cBiraz k\u0131s!\u201d denildi.[2]<\/a> Farkl\u0131 rivayetlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re burada soru soran ki\u015fi Ras\u00fblullah\u2019t\u0131r. Gelen \u00e2yetle ikaz edilenler ise ba\u015fta Ras\u00fblullah (s.a.v), Eb\u00fb Bekir ve \u00d6mer olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlard\u0131r.<\/p>\n 2. Misal: <\/b>Hz. Eb\u00fb Bekir, akrabalar\u0131ndan M\u0131stah isimli bir fakire devaml\u0131 yard\u0131mda bulunurdu. Hz. \u00c2i\u015fe\u2019ye a\u011f\u0131r iftiralar\u0131n at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u0130fk H\u00e2disesi\u2019nde M\u0131stah\u2019\u0131n da m\u00fcfterilerin aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce, bir daha ona yard\u0131mda bulunmayaca\u011f\u0131na dair yemin etti. Bunun \u00fczerine Cen\u00e2b-\u0131 Hak \u015fu \u00e2yet-i kerimeyi inz\u00e2l buyurdu: \u201c\u0130\u00e7inizden faziletli ve servet sahibi kimseler akrabaya, yoksullara, Allah yolunda hicret edenlere<\/b> (mallar\u0131ndan) vermeyeceklerine dair yemin etmesinler; affetsinler, ba\u011f\u0131\u015flay\u0131p ge\u00e7sinler. Allah\u2019\u0131n sizi affetmesini istemez misiniz? Allah \u00e7ok ba\u011f\u0131\u015flay\u0131c\u0131d\u0131r, \u00e7ok merhametlidir.\u201d<\/b>[3]<\/a> <\/b>Bu ikaz \u00fczerine Eb\u00fb Bekir; \u201cEvet, vallahi Allah\u2019\u0131n beni affetmesini \u00e7ok isterim!\u201d diyerek M\u0131stah\u2019a yine \u00f6nceki gibi vermeye devam etti ve: \u201cVallahi ona yapt\u0131\u011f\u0131m yard\u0131m\u0131 bir daha asla kesmem!\u201d dedi.[4]<\/a><\/i><\/p>\n \u00c2yette \u201cfazilet sahibi\u201d<\/b> denilerek Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019e i\u015faret edildi\u011fi \u00e2yetin siy\u00e2k\u0131ndan ve sebeb-i n\u00fczul\u00fcnden anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Faziletten maksat da dindeki fazilettir. Bir ki\u015fi di\u011ferine haks\u0131z yere k\u00f6t\u00fcl\u00fck etse, o da ona olan mali yard\u0131m\u0131n\u0131 kesse g\u00fcnahk\u00e2r olmaz, \u00e2limler bu konuda ittifak etmi\u015flerdir. Ancak buradaki nehiy, din\u00ee olgunluk bak\u0131m\u0131ndan \u201cmuhsinler seviyesine\u201dne \u00e7\u0131km\u0131\u015f insanlara hast\u0131r.[5]<\/a><\/p>\n Dahh\u00e2k, Hz. Eb\u00fb Bekir gibi ba\u015fka m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da iftirac\u0131larla ba\u011flar\u0131n\u0131 kesmeye ve onlara yard\u0131mc\u0131 olmamaya yemin ettiklerini, bunun \u00fczerine yukar\u0131daki \u00e2yetin inerek onlar\u0131 ikaz etti\u011fini ve bu \u015fekilde yemin etmekten nehyetti\u011fini s\u00f6yler.[6]<\/a> \u0130bn Kuteybe ise, M\u0131stah ile birlikte Eb\u00fb Bekir\u2019in ba\u015fka akrabalar\u0131n\u0131n da bu iftira kampanyas\u0131na kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, Eb\u00fb Bekir\u2019in onlara yard\u0131mc\u0131 olmamak i\u00e7in de yemin etti\u011fini belirtir.[7]<\/a><\/p>\n Ayr\u0131ca el-Bakara 2\/224 \u00e2yetinin de M\u0131stah ile al\u00e2kal\u0131 bu yemin sebebiyle Eb\u00fb Bekir hakk\u0131nda indi\u011fi rivayet edilir.[8]<\/a> Muk\u00e2til b. S\u00fcleyman\u2019dan gelen bir rivayete g\u00f6re ise bu \u00e2yet, \u201cM\u00fcsl\u00fcman oluncaya kadar o\u011flum Abdurrahman\u2019a s\u0131la-i rahimde bulunmayaca\u011f\u0131m, ona hi\u00e7bir iyilik yapmayaca\u011f\u0131m\u201d diye yemin etti\u011fi zaman Eb\u00fb Bekir hakk\u0131nda n\u00e2zil olmu\u015f ve onu ikaz etmi\u015ftir.[9]<\/a> Bu \u00e2yetin Abdullah b. Rev\u00e2ha hakk\u0131nda indi\u011fi de nakledilmi\u015ftir.[10]<\/a> Tabiidir ki bu \u00e2yetlerin n\u00fcz\u00fbl\u00fcne sebep oldu\u011fu rivayet edilen Hz. Eb\u00fb Bekir ve Abdullah b. Rev\u00e2ha birer \u00f6rnektirler. Onlar\u0131n durumunda olan ve ayn\u0131 \u015fartlarda benzer davran\u0131\u015f sergileyen di\u011fer m\u00fc\u2019minler de bu \u00e2yetlerin h\u00fckm\u00fcne d\u00e2hildir.<\/p>\n 3. Misal: <\/b>\u201c\u2026Yeminlerinizin ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 kimselere paylar\u0131n\u0131 verin\u2026\u201d<\/b>[11]<\/a> <\/b>\u00e2yet-i kerimesinin Hz. Eb\u00fb Bekir ve o\u011flu Abdurrahman hakk\u0131nda n\u00e2zil oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. Abdurrahman m\u00fcsl\u00fcman olmamakta direnince Eb\u00fb Bekir (r.a), ona hi\u00e7bir \u015fekilde infakta bulunmayaca\u011f\u0131na ve miras b\u0131rakmayaca\u011f\u0131na yemin etmi\u015fti. Ancak o\u011flu m\u00fcsl\u00fcman olunca Allah Teal\u00e2 bu \u00e2yet-i kerime ile Nebiyy-i Ekrem\u2019e, ona mirastan pay\u0131n\u0131 verdirmesini emretti.[12]<\/a> Sa\u00eed b. C\u00fcbeyr bu \u00e2yeti, \u201cOnlara mirastan paylar\u0131n\u0131 verin\u201d \u015feklinde tefsir etmi\u015f ve \u201cHz. Eb\u00fb Bekir bir k\u00f6le ile anla\u015fm\u0131\u015ft\u0131, k\u00f6le vefat etti\u011finde Eb\u00fb Bekir ona miras\u00e7\u0131 oldu\u201d demi\u015ftir.[13]<\/a><\/p>\n 4. Misal: <\/b>Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in o\u011flu Abdurrahman\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Ashab-\u0131 Suffe fakir kimselerdi. Bir defas\u0131nda Nebiyy-i Ekrem (s.a.v); \u201c\u0130ki ki\u015filik yiyece\u011fi olan onlardan bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fcn\u00fc, d\u00f6rt ki\u015filik yiyece\u011fi olan bir be\u015fincisini veya alt\u0131nc\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131p birlikte g\u00f6t\u00fcrs\u00fcn!\u201d<\/i> buyurmu\u015ftu. Eb\u00fb Bekir bunlardan \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc evine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Nebiyy-i Ekrem de on tanesini g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Eb\u00fb Bekir\u2019in ev halk\u0131; Abdurrahman, babas\u0131, annesi, bir de hizmet\u00e7iden ib\u00e2retti. Eb\u00fb Bekir, Nebiyy-i Ekrem\u2019in hanesinde ak\u015fam yeme\u011fini yedi. Yats\u0131 namaz\u0131 k\u0131l\u0131n\u0131ncaya kadar orada kald\u0131. Sonra misafirlerini eve getirip ailesine onlar\u0131 a\u011f\u0131rlamalar\u0131n\u0131 tembih etti. Tekrar Nebiyy-i Ekrem\u2019in hanesine gitti. Efendimiz\u2019in istirahate \u00e7ekilece\u011fi vakte kadar orada kald\u0131. Geceden Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi kadar bir m\u00fcddet ge\u00e7tikten sonra evine geldi. Han\u0131m\u0131 ona; \u201cSeni misafirlerinin yan\u0131nda bulunmaktan al\u0131koyan nedir?\u201d diye sordu. O da; \u201cOnlara h\u00e2l\u00e2 yemek vermedin mi?\u201d diye \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131. Han\u0131m\u0131; \u201cSen gelmedik\u00e7e yemeyeceklerini s\u00f6ylediler. Kendilerine yemek ikram edildi, ama kabul etmediler\u201d dedi. Abdurrahman hemen oradan savu\u015fup sakland\u0131. Babas\u0131; \u201cBe hey cimri ve insaniyetsiz herif!\u201d diye seslendi, ona s\u00f6v\u00fcp sayd\u0131. Sonra misafirlerine hiddetle; \u201cYiyin, yemekte tat, tuz b\u0131rakmad\u0131n\u0131z!\u201d dedikten sonra, \u201cVallahi bu yemekten asla yemeyece\u011fim!\u201d diye yemin etti. Bir m\u00fcddet sonra sakinle\u015fip yemeye ba\u015flad\u0131. Yemek yerken her bir lokmay\u0131 ald\u0131k\u00e7a alttan daha fazla art\u0131yordu. Nihayet misafirler doydular. Yemek de ilk halinden daha ziyade artm\u0131\u015f vaziyette duruyordu\u2026[14]<\/a> \u0130bn Kes\u00eer, bu h\u00e2disenin, \u201cEy iman edenler! Allah\u2019\u0131n size hel\u00e2l k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 iyi ve temiz \u015feyleri (kendinize) haram k\u0131lmay\u0131n ve s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fmay\u0131n. Allah s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015fanlar\u0131 sevmez\u201d<\/b>[15]<\/a> \u00e2yetinin sebeb-i n\u00fczul\u00fcne benzedi\u011fini s\u00f6yler.[16]<\/a> Bu durumda \u00e2yet-i kerime Eb\u00fb Bekir i\u00e7in bir ikaz niteli\u011fi ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n 5. Misal: <\/b>Ma\u011flup edilen Tem\u00eem kabilesinin e\u015fraf\u0131, m\u00fcsl\u00fcmanlar taraf\u0131ndan esir al\u0131nan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kurtarmak i\u00e7in yanlar\u0131na \u015fairlerini de alarak kalabal\u0131k bir heyetle Ras\u00fblullah\u2019\u0131n huzuruna gelmi\u015flerdi. M\u00fcsl\u00fcmanlarla \u015fiir s\u00f6yleme ve g\u00fczel konu\u015fma \u00fczerine yar\u0131\u015ft\u0131lar. Ancak sonunda, Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n fesahat ve belagat\u0131yla dilleri terbiye edilen m\u00fcsl\u00fcman \u015fair ve hatiplerin kendilerinden daha \u00fcst\u00fcn oldu\u011funu itiraf etmek mecburiyetinde kald\u0131lar. \u015eairlerinden ve \u00f6nde gelen simalar\u0131ndan olan Akra\u02bb b. H\u00e2bis (v. 33\/653-54); \u201cBu zat\u0131n hatibi, bizim hatibimizden, \u015fairi de bizim \u015fairimizden \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Onlar\u0131n sesleri, bizim seslerimizin fevkindedir!..\u201d diyerek arkada\u015flar\u0131yla birlikte iman ettiler. Allah Ras\u00fbl\u00fc (s.a.v) heyet \u00fcyelerine bol miktarda hediyeler verdi.[17]<\/a> O esnada Eb\u00fb Bekir ile \u00d6mer, Nebiyy-i Ekrem\u2019in huzurunda biraz tart\u0131\u015ft\u0131lar. Eb\u00fb Bekir; \u201cOnlar\u0131n \u00fczerine Ka\u02bbk\u00e2\u02bb b. Ma\u02bbbed\u2019i[18]<\/a> emir tayin et\u201d dedi. \u00d6mer de; \u201cAkra\u02bb b. H\u00e2bis\u2019i emir tayin et\u201d dedi. Eb\u00fb Bekir; \u201cSen bu s\u00f6z\u00fcnle ancak bana muhalefet etmek istedin\u201d dedi. \u00d6mer; \u201cHay\u0131r, sana muhalefet etmek istemedim\u201d dedi ve tart\u0131\u015f\u0131rlarken sesleri y\u00fckseldi. Bunun \u00fczerine \u015fu \u00e2yet-i kerimeler n\u00e2zil oldu: \u201cEy iman edenler! Allah\u2019\u0131n ve Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn \u00f6n\u00fcne ge\u00e7meyin! Allah\u2019tan korkun! \u015e\u00fcphesiz Allah i\u015fitendir, bilendir. Ey iman edenler! Seslerinizi Neb\u00ee\u2019nin sesinden fazla y\u00fckseltmeyin! Birbirinize ba\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi ona y\u00fcksek sesle ba\u011f\u0131rmay\u0131n, yoksa siz fark\u0131na varmadan amelleriniz bo\u015fa \u00e7\u0131k\u0131verir.\u201d<\/b>[19]<\/a> <\/b>Bundan sonra \u00d6mer (r.a), Nebiyy-i Ekrem\u2019in huzurunda konu\u015ftu\u011fu zaman sesini o kadar k\u0131sard\u0131 ki, Ras\u00fblullah (s.a.v) onun s\u00f6z\u00fcn\u00fc i\u015fitemez, ne s\u00f6yledi\u011fini kendisine sormak mecburiyetinde kal\u0131rd\u0131.[20]<\/a><\/p>\n \u0130bn Eb\u00ee M\u00fcleyke (v. 117\/735): \u201c(Bu \u00fcmmetin) en hay\u0131rl\u0131 iki ki\u015fisi, Eb\u00fb Bekir ve \u00d6mer az daha helak oluyorlard\u0131\u201d diyerek yukar\u0131daki h\u00e2diseyi nakletmi\u015ftir.[21]<\/a><\/p>\n Bu \u00e2yet-i kerimeler n\u00e2zil olunca Eb\u00fb Bekir de, Nebiyy-i Ekrem\u2019le ancak s\u0131rda\u015f olan\u0131n konu\u015ftu\u011fu gibi \u00e7ok al\u00e7ak sesle konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bunun \u00fczerine Allah Teal\u00e2, Eb\u00fb Bekir ve \u00d6mer hakk\u0131nda, \u201cAllah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn huzurunda seslerini k\u0131sanlar, \u015f\u00fcphesiz Allah\u2019\u0131n kalplerini takva ile imtihan etti\u011fi kimselerdir. Onlara ma\u011ffiret ve b\u00fcy\u00fck bir m\u00fck\u00e2fat vard\u0131r\u201d<\/b>[22]<\/a> \u00e2yet-i kerimesini indirdi.[23]<\/a> Bu durum Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in Allah\u2019\u0131n emirleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki itaatk\u00e2r tavr\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Zira Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ikaz\u0131 gelince derhal emre uymu\u015f, Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir h\u00fcrmetle konu\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015f, bunun \u00fczerine de kendisini medheden ve m\u00fcjdeleyen di\u011fer bir \u00e2yet-i kerime n\u00e2zil olmu\u015ftur.<\/p>\n 6. Misal: <\/b>Selman-\u0131 F\u00e2ris\u00ee, bir seferde Ras\u00fblullah\u2019\u0131n ashab\u0131ndan iki ki\u015fiyle birlikte idi. Onlar\u0131n hizmetlerini g\u00f6r\u00fcr, buna mukabil de yemeklerinden yerdi. Birg\u00fcn insanlar y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde Selman uyuyakald\u0131 ve onlarla birlikte gidemedi. \u0130ki arkada\u015f\u0131, onu aray\u0131p bulamay\u0131nca \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 kendileri kurarak konaklad\u0131lar ve; \u201cSelman pi\u015fmi\u015f yeme\u011fe ve kurulmu\u015f \u00e7ad\u0131ra gelmekten ba\u015fka bir \u015fey bilmiyor\u201d dediler. Selman geldi\u011finde onu, kendilerine kat\u0131k istemek \u00fczere Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne g\u00f6nderdiler. Selman, elinde bir kapla Ras\u00fblullah\u2019\u0131n yan\u0131na var\u0131p; \u201cEy Allah\u2019\u0131n El\u00e7isi! Arkada\u015flar\u0131m beni size g\u00f6nderdiler. \u015eayet yan\u0131n\u0131zda kat\u0131k varsa biraz rica ediyorlar\u201d dedi. Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc; \u201cArkada\u015flar\u0131n kat\u0131\u011f\u0131 ne yapacaklar, onlar kat\u0131klar\u0131n\u0131 yediler!\u201d <\/i>buyurdu. Selman d\u00f6nerek Ras\u00fblullah\u2019\u0131n s\u00f6zlerini onlara nakletti. Arkada\u015flar\u0131 hemen kalk\u0131p Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn yan\u0131na gelerek; \u201cSeni hak ile g\u00f6nderene yemin olsun ki konaklad\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan beri herhangi bir yemek yemedik\u201d dediler. Ras\u00fblullah (s.a.v); \u201cKonu\u015fmalar\u0131n\u0131zla siz Selman\u2019\u0131 kat\u0131k olarak yediniz\u201d <\/i>buyurdu. Bu h\u00e2disenin pe\u015finden, \u201c\u2026Hangi biriniz \u00f6l\u00fc karde\u015finin etini yemekten ho\u015flan\u0131r?\u201d<\/b>[24]<\/a> \u00e2yet-i kerimesi n\u00e2zil oldu. Di\u011fer bir rivayete g\u00f6re bu iki ki\u015finin Eb\u00fb Bekir ve \u00d6mer oldu\u011fu ifade edilir. Bu rivayette Allah Ras\u00fbl\u00fc; \u201cBen o karde\u015finizin etini, di\u015flerinizin aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcyorum\u201d <\/i>buyurmu\u015ftu. Bunun \u00fczerine o sahabiler; \u201cY\u00e2 Ras\u00fblallah! Bizim i\u00e7in isti\u011ffar ediver!\u201d dediler. Allah Ras\u00fbl\u00fc de; \u201c(G\u0131ybetini yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z) arkada\u015f\u0131n\u0131za rica edin, sizin i\u00e7in o isti\u011ffarda bulunsun!\u201d<\/i> buyurdu.[25]<\/a><\/p>\n Vahye muhatap olan insanlar, i\u015fte b\u00f6ylesine hassas ve kritik bir ortamda ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. Duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce, s\u00f6z ve davran\u0131\u015flar\u0131 gerekti\u011finde an\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131k bulabilmi\u015ftir. Bazen \u00f6vg\u00fcye l\u00e2y\u0131k g\u00f6r\u00fclen halleri olurken, zaman zaman da ilahi ikaz ve itaplara maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Yukar\u0131da zikredilen rivayetlerden anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere Hz. Eb\u00fb Bekir\u2019in bir k\u0131s\u0131m hareketleri baz\u0131 \u00e2yetlerin inmesine sebep olmu\u015f ve bu durum b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n do\u011frular ve yanl\u0131\u015flar konusunda daha fazla bilgilenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n [1]<\/a> el-\u0130sr\u00e2, 110.<\/p>\n<\/div>\n [2]<\/a> Taber\u00ee, Tefs\u00eer,<\/i> XVII, 586; \u0130bn Kes\u00eer, Tefs\u00eer,<\/i> V, 129.<\/p>\n<\/div>\n [3]<\/a> en-N\u00fbr 24\/22.<\/p>\n<\/div>\n [4]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Me\u011f\u00e2z\u00ee, 34; M\u00fcslim, Tevbe, 56. Bkz. Tefs\u00eeru M\u00fcc\u00e2hid,<\/i> s. 490; Ferr\u00e2, II, 248; \u0130bn Kuteybe, s. 259; Taber\u00ee, Tefs\u00eer,<\/i> II, 546, XIX, 123-128, 136; \u0130bn Eb\u00ee H\u00e2tim, VIII, 2542; \u0130bn Kes\u00eer, Tefs\u00eer,<\/i> VI, 20, 23, 31.<\/p>\n<\/div>\n [5]<\/a> Dihlev\u00ee, \u0130z\u00e2let\u00fc\u2019l-haf\u00e2,<\/i> II, 191.<\/p>\n<\/div>\n [6]<\/a> Tefs\u00eeru Dahh\u00e2k,<\/i> II, 609.<\/p>\n<\/div>\n [7]<\/a> \u0130bn Kuteybe, s. 259.<\/p>\n<\/div>\n [8]<\/a> Taber\u00ee, Tefs\u00eer,<\/i> IV, 423.<\/p>\n<\/div>\n [9]<\/a> Muk\u00e2til b. S\u00fcleyman, I, 192; \u0130bn\u00fc\u2019l-Cevz\u00ee, Z\u00e2d\u00fc\u2019l-mes\u00eer,<\/i> I, 194.<\/p>\n<\/div>\n [10]<\/a> \u0130bn\u00fc\u2019l-Cevz\u00ee, Z\u00e2d\u00fc\u2019l-mes\u00eer,<\/i> I, 194.<\/p>\n<\/div>\n [11]<\/a> en-Nis\u00e2 4\/33.<\/p>\n<\/div>\n [12]<\/a> Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Fer\u00e2iz, 16\/2923; R\u00e2z\u00ee, X, 86; Eb\u00fb Hayy\u00e2n, III, 621; \u0130bn Kes\u00eer, Tefs\u00eer,<\/i> II, 290.<\/p>\n<\/div>\n [13]<\/a> Taber\u00ee, Tefs\u00eer,<\/i> VIII, 275; \u0130bn Kes\u00eer, Tefs\u00eer,<\/i> II, 291.<\/p>\n<\/div>\n [14]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Mev\u00e2kitu\u2019s-Sal\u00e2t, 41; M\u00fcslim, E\u015fribe, 176.<\/p>\n<\/div>\n [15]<\/a> el-M\u00e2ide 5\/87.<\/p>\n<\/div>\n [16]<\/a> \u0130bn Kes\u00eer, Tefs\u00eer,<\/i> III, 170.<\/p>\n<\/div>\n [17]<\/a> \u0130bn Hi\u015f\u00e2m, II, 560-567.<\/p>\n<\/div>\n [18]<\/a> Vefat\u0131 8\/629\u2019dan sonrad\u0131r (Zirikli, Eb\u00fb Gays Muhammed Hayr\u00fcdd\u00een\u00a0b.\u00a0Mahm\u00fbd\u00a0b.\u00a0Muhammed\u00a0b.\u00a0Al\u00ee\u00a0b.\u00a0F\u00e2ris ez-Zirikl\u00ee ed-D\u0131ma\u015fk\u00ee (1396\/1976), el-A\u02bbl\u00e2m <\/i>(I-VIII),<\/i> D\u00e2ru\u2019l-\u0130lm li\u2019l-Mel\u00e2y\u00een, 2002, V, 202).<\/p>\n<\/div>\n [19]<\/a> el-Hucur\u00e2t 49\/1-2.<\/p>\n<\/div>\n [20]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Me\u011f\u00e2z\u00ee, 68, Tefs\u00eeru\u2019l-Kur\u2019\u00e2n, 49\/2; Tirmiz\u00ee, Tefs\u00eeru\u2019l-Kur\u2019\u00e2n, 49\/3266.<\/p>\n<\/div>\n
\n