Baz\u0131 insanlar\u0131n muhtelif sebeplerle hadis uydurduklar\u0131 olmu\u015ftur. Kimi siyas\u00ee \u00e7eki\u015fmelerin ortas\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc do\u011fru g\u00f6stermek maksad\u0131yla, kimi kabilecilik ve milliyet\u00e7ilik gayretiyle, kimi \u0130sl\u00e2m\u2019a zarar vermek emeliyle, kimi insanlar\u0131 hayra y\u00f6nlendirme d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle, kimi de c\u00e2hilli\u011fi sebebiyle bilmeden baz\u0131 s\u00f6zleri Peygamber (s.a.v) Efendimiz\u2019e isn\u00e2d etmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00c2limlerimiz, hadislerin sah\u00eehini zay\u0131f\u0131ndan ay\u0131r\u0131p tedvin ederken uydurulmu\u015f hadisleri de tesbit etmi\u015f ve onlar \u00fczerinde de\u011ferlendirmeler yapm\u0131\u015flard\u0131r. Daha sonra zay\u0131f ve uydurma hadisleri bir araya toplay\u0131p de\u011ferlendiren pek \u00e7ok eser ortaya konulmu\u015ftur.<\/p>\n
\u0130\u015fte Harun \u00dcnal da bu eserleri tarayarak T\u00fcrk\u00e7e bir mevz\u00fb hadisler kitab\u0131 haz\u0131rlamay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f. Ger\u00e7ekten yorucu ve faydal\u0131 bir gayret i\u00e7ine girmi\u015f. Sonu\u00e7ta roman boy 6 ciltlik bir seri meydana gelmi\u015f.<\/p>\n
Prof. Dr. Abd\u00fclaziz Bay\u0131nd\u0131r ve di\u011fer baz\u0131 hocalar kitaba takdim yazm\u0131\u015flar.<\/p>\n
\u0130nsan, 6 ciltten olu\u015fan bu seriyi g\u00f6r\u00fcnce \u201cNe kadar da \u00e7ok uydurma hadis varm\u0131\u015f, Peygamberimiz\u2019den hi\u00e7 do\u011fru bir hadis nakledilmemi\u015f mi?\u201d gibi d\u00fc\u015f\u00fcncelere kap\u0131l\u0131veriyor birden. Evet, 973 riv\u00e2yetin nakledildi\u011fi kitab\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya verdi\u011fi imaj bu y\u00f6nde.<\/p>\n
Ancak kitab\u0131n i\u00e7ine girildi\u011finde, s\u0131ra numaras\u0131 verilen rivayetlerin i\u00e7inde sahih, hasen, zay\u0131f, mevz\u00fb her t\u00fcrl\u00fc riv\u00e2yetlerin bulundu\u011fu, bir\u00e7ok hadisin pek \u00e7ok defa tekrar edildi\u011fi ve her tekrara ayr\u0131 bir numara verildi\u011fi, hatta sahabe s\u00f6zleriyle \u015ferh kitaplar\u0131ndan nakledilen \u00e2limlerin s\u00f6zlerine dahi numara kondu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. B\u00f6yle yap\u0131lmay\u0131p da sadece mevz\u00fb hadislere numara verilseydi acaba 973 rakam\u0131 ka\u00e7a d\u00fc\u015ferdi?!<\/p>\n
Bu arada herhangi bir riv\u00e2yetin hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 bir konuya sayfalarca yer verilmeseydi, sadece mevz\u00fb hadislerle ilgili l\u00fczumlu de\u011ferlendirmeler yap\u0131lsayd\u0131 6 kitaptan ka\u00e7 tanesi elimizde kal\u0131rd\u0131?!<\/p>\n
Bu h\u00e2liyle seri, \u00e2deta se\u00e7ilmi\u015f baz\u0131 konular\u0131n i\u015flendi\u011fi veya \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f baz\u0131 yaz\u0131lar\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 kitaplar g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc arzetmektedir. Mesel\u00e2 224 sayfal\u0131k 1. cildin ilk 78 sayfas\u0131 takdimler ve baz\u0131 \u00f6n bilgilerden olu\u015fmakta, sonras\u0131 da 126-132. sayfalar aras\u0131nda oldu\u011fu gibi uzun nakillerle zenginle\u015ftirilmektedir(!).<\/p>\n
2. cilde sayfa 8-20 aras\u0131ndaki f\u0131kh\u00ee konularla ilgili uzunca bir al\u0131nt\u0131yla ba\u015flanm\u0131\u015f ve sayfa 95\u2019e kadar f\u0131kh\u00ee bir meselenin halledilebilmesi i\u00e7in pek \u00e7ok kitaptan b\u00f6l\u00fcmler nakledilmi\u015ftir. Bunlar\u0131 konuyla al\u00e2kas\u0131 olmayan mektup ve h\u00e2t\u0131ralar t\u00e2kip etmi\u015f, pe\u015finden tasavvuf\u00ee konulara sap\u0131larak tenkit ve hakaretler gelmi\u015ftir. B\u00f6ylece hat\u0131ra gelen her konunun hakk\u0131 verilerek kitap doldurulmu\u015ftur.<\/p>\n
Kitapta a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan f\u0131kh\u00ee bir meseleyle ilgili sonu\u00e7 c\u00fcmlesi \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n
\u201c(Bu konuyla ilgili) de\u011fi\u015fik kaynaklardan bilgi aktard\u0131k. Dolay\u0131s\u0131yla her m\u00fcsl\u00fcman kendi durumuna g\u00f6re burada ele al\u0131nan delillerin herhangi birisiyle amel edebilir. Yani dileyen \u00f6yle (yapar) dileyen b\u00f6yle (yapar). Bunun hi\u00e7bir sak\u0131ncas\u0131 yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc delil olarak sunulan hadisler, haram konusunda ve yasaklama meselesinde hep s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 hadislerdir.\u201d (2. cilt, sayfa 95)<\/p>\n
3. ciltte Mehdi, H\u0131z\u0131r ve Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n n\u00fcz\u00fbl\u00fc konular\u0131na geni\u015f yer ayr\u0131l\u0131yor. Tabi\u00ee bu arada her f\u0131rsatta tasavvuf erbab\u0131na sata\u015f\u0131p hakaretler ya\u011fd\u0131rma \u00e2deti de ihm\u00e2l edilmiyor. \u0130bn-i Arab\u00ee ve Bursev\u00ee gibi mutasav\u0131flar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri 3. el kaynaklardan nakledilip k\u0131yas\u0131ya tenkit ediliyor. Yazar\u0131n \u015fu c\u00fcmlesi ger\u00e7ekten dikkate de\u011fer:<\/p>\n
\u201c\u2026Abdulbari b. Turhan b. Turmu\u015f Sinabi taraf\u0131ndan \u0130bn Arab\u00ee hakk\u0131nda \u00e7ok a\u011f\u0131r ifadeler i\u00e7eren iki sayfal\u0131k bir de\u011ferlendirmesi, tasnifi bu risaleler i\u00e7erisinde yer almaktad\u0131r. \u0130mk\u00e2nlar el verse de, bu de\u011ferli risaleler<\/span> tahkikli olarak ne\u015fredilebilse.\u201d (3. cilt, sayfa 131)<\/p>\n 4. cildin yar\u0131dan fazlas\u0131nda yine Mehdi, H\u0131z\u0131r, \u0130lyas ve Hz. \u0130sa\u2019n\u0131n n\u00fcz\u00fbl\u00fc meseleleri geni\u015f geni\u015f tart\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n 5. ciltte biraz daha maksada muvaf\u0131k olarak \u00e7ok\u00e7a riv\u00e2yet nakledilip konu fazla da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131yor. Bu arada tasavvuf ehli her kitapta paylar\u0131n\u0131 almaya devam ediyor. Mesel\u00e2 \u015f\u00f6yle deniyor:<\/p>\n \u201c\u0130sl\u00e2m dini b\u00f6yle cahillerden (Tasavvuf erbab\u0131ndan) al\u0131n\u0131p \u00f6\u011frenilmekten \u00e7ok daha de\u011ferli ve \u015ferefli bir dindir ya da bu gibi gafil ve kendini bilmezlerin aymazlar\u0131n s\u00f6zleriyle sabit olmaktan beridir.\u201d (2. cilt, sayfa 174)<\/p>\n Bu h\u00e2liyle kitap \u00e2deta bir \u201ctasavvuf reddiyesi\u201d m\u00e2hiyetine b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n 6. cildin 135-210 sayfalar\u0131 aras\u0131n\u0131 Karad\u00e2v\u00ee\u2019nin bir kitab\u0131ndan yap\u0131lan nakil dolduruyor. Yazar daha \u00f6nceleri pek \u00e7ok kitap terc\u00fcme etti\u011fi i\u00e7in, onlardan uzun uzun nakiller yapmak kolay olmu\u015f herhalde.<\/b><\/p>\n Kitapta zaman zaman, nakledilen yorumlarla yazar\u0131n yorumlar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmak hayli g\u00fc\u00e7 olmaktad\u0131r. Bu konuda daha g\u00fczel bir usul takip edilebilirdi.<\/p>\n Yazar, \u0131srarla kitab\u0131n\u0131n telif eser oldu\u011funu, mevzuyla al\u00e2kal\u0131 herhangi bir kitab\u0131n terc\u00fcmesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurguluyor. Ancak insan\u0131n, \u201cKe\u015fke d\u00fczenli bir eserin terc\u00fcmesi olsayd\u0131\u201d diyesi geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e2limlerimizin bir k\u0131sm\u0131, eserlerini konular\u0131na g\u00f6re haz\u0131rlam\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 da alfabetik s\u0131ray\u0131 esas alm\u0131\u015flard\u0131r. Elimizdeki bu kitaplarda ise ne konu esas al\u0131nm\u0131\u015f ne de alfabetik s\u0131ra.<\/p>\n Kitaplar\u0131n dili her ne kadar basit bir konu\u015fma diliyse de pek \u00e7ok yazar ve kitap isminin zikredilmesi ve teknik terimlerin kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle halk\u0131n seviyesini a\u015fmaktad\u0131r. Bu h\u00e2liyle seriden ancak konuya \u00e2\u015fin\u00e2 olan ve teknik terimleri bilen kimseler rahat\u00e7a istifade edebilir. Onlar\u0131n da zaten esas kaynaklara bakmalar\u0131 hususunda bir zorluk yoktur.<\/p>\n Tenkit etti\u011fi hususlarda yazar\u0131n dilinin \u00e7ok sert ve keskin oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n Yazar\u0131n verdi\u011fi h\u00fck\u00fcmler de \u00e7ok keskin. Zaman zaman \u201cRas\u00fblullah (s.a.v) b\u00f6yle bir s\u00f6z s\u00f6ylemez, s\u00f6yleyemez, s\u00f6ylememeli\u201d gibi ifadelere rastlamak m\u00fcmk\u00fcn. (2. cilt, sayfa 177)<\/p>\n Hayber Gaz\u00e2s\u0131 esn\u00e2s\u0131nda \u00eeman eden \u00e7oban Yes\u00e2r\u2019la ilgili riv\u00e2yet hakk\u0131nda:<\/p>\n \u201cHadis diye verilen bu basit ifadenin ne kayna\u011f\u0131 belli ne de orijinal metni. Bu \u015fekilde T\u00fcrk\u00e7e bir ibare hadis olarak sunuluyor\u201d denildikten sonra tasavvuf erbab\u0131n\u0131n duygu ve niyetleri sorgulanmaya ba\u015flan\u0131yor. (2. cilt, sayfa 176-177)<\/p>\n H\u00e2lbuki \u0130bn-i Hi\u015f\u00e2m, III, 397-398; V\u00e2k\u0131d\u00ee, Meg\u00e2z\u00ee,<\/i> II, 649; \u0130bn-i Hacer, el-\u0130s\u00e2be,<\/i> I, 38-39; \u0130bn-i Abdilberr, el-\u0130st\u00ee\u00e2b,<\/i> I, 85, 86, \u0130bn-i Seyyid, Uy\u00fbn\u00fc\u2019l-eser,<\/i> II, 142 gibi kaynaklara bak\u0131lsayd\u0131 bu hadisenin orijinal metni bulunabilirdi.<\/p>\n Yazar zaman zaman da ehl-i tasavvufu h\u00e2l lisan\u0131yla konu\u015fturup kafas\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnceleri onlara s\u00f6yletmi\u015f. Mesel\u00e2 \u015f\u00f6yle demi\u015f:<\/p>\n \u201cBu insanlar, bu halleriyle \u00e2deta diyorlar ki:<\/p>\n \u00abEfendim, hen\u00fcz \u0130sl\u00e2m tamamlanm\u0131\u015f de\u011fildir. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) de son peygamber de\u011fildir\u2026\u00bb\u201d (5. cilt, sayfa 178)<\/p>\n B\u00f6ylesine a\u011f\u0131r s\u00f6zleri ba\u015fka bir insana rahat\u00e7a iz\u00e2fe edebilmek ne b\u00fcy\u00fck c\u00fcr\u2019ettir!<\/p>\n Baz\u0131 terc\u00fcme hatalar\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f, 560, 572, 580, 850 (572\u2019nin tekrar\u0131) numaral\u0131 hadislerde oldu\u011fu gibi.<\/p>\n H\u00e2s\u0131l\u0131, g\u00fczel bir maksatla yola \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015f, ancak konu da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve maksat a\u015f\u0131lm\u0131\u015f denilebilir. Daha d\u00fczenli ve maksada muvaf\u0131k bir eser ortaya konulsayd\u0131 herkes taraf\u0131ndan istifade edilirdi.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Baz\u0131 insanlar\u0131n muhtelif sebeplerle hadis uydurduklar\u0131 olmu\u015ftur. Kimi siyas\u00ee \u00e7eki\u015fmelerin ortas\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc do\u011fru g\u00f6stermek maksad\u0131yla, kimi kabilecilik ve milliyet\u00e7ilik gayretiyle, kimi \u0130sl\u00e2m\u2019a zarar vermek emeliyle, kimi insanlar\u0131 hayra y\u00f6nlendirme… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[9],"tags":[],"class_list":["post-3009","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ilmimakaleler"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-Mx","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3009"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3011,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3009\/revisions\/3011"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}