{"id":3312,"date":"2013-08-23T17:15:28","date_gmt":"2013-08-23T15:15:28","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=3312"},"modified":"2015-03-09T10:46:22","modified_gmt":"2015-03-09T08:46:22","slug":"4-her-sey-onun-iradesine-baglidir-o-diledigini-yapar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=3312","title":{"rendered":"4. Her \u015eey O\u2019nun \u0130radesine Ba\u011fl\u0131d\u0131r, O Diledi\u011fini Yapar"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Meydana gelen b\u00fct\u00fcn olu\u015flar\u0131n bir tek iradeye ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, o iradenin s\u00e2hibinin \u00e7ok muazzam bir ilim ve kudrete m\u00e2lik oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bir de o ir\u00e2de s\u00e2hibi, diledi\u011fi her \u015feyi yapmaya kadir ise ve hi\u00e7bir s\u0131n\u0131rlama ve m\u00e2ni tan\u0131m\u0131yorsa bu, ancak rub\u00fbbiyet ve ul\u00fbhiyetle izah edilebilecek bir durumdur. Hi\u00e7bir insan istedi\u011fi her \u015feyi yapabilece\u011fini iddia edemez. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun g\u00fcc\u00fc olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 ve zay\u0131ft\u0131r. \u00d6mr\u00fc, m\u00e2nileri a\u015fma gayreti ile t\u00fckenir. Bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011funda da ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Nih\u00e2yet \u00f6l\u00fcm engeline tak\u0131larak b\u00fct\u00fcn iddialardan vazge\u00e7er ve meydan\u0131 terk edip gider.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nitekim Ras\u00fblullah (s.a.v) bir g\u00fcn yere bir d\u00f6rtgen \u00e7izdi. D\u00f6rtgenin ortas\u0131na, onu bir kenar\u0131ndan keserek d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan bir \u00e7izgi \u00e7ekti. Ortadaki bu \u00e7izginin iki yan\u0131ndan ona do\u011fru birtak\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7izgiler daha \u00e7izdi. Sonra bu \u00e7izgileri g\u00f6stererek \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u015eu ortadaki \u00e7izgi insan, \u015fu d\u00f6rtgen de onu ku\u015fatm\u0131\u015f olan ecelidir. D\u00f6rtgeni keserek d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kan, insan\u0131n arzular\u0131d\u0131r. Ortadaki \u00e7izgiye y\u00f6nelik k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7izgiler, dert ve \u0131st\u0131raplard\u0131r. \u0130nsan bu dertlerin birinden kurtulsa \u00f6teki gelip \u00e7arpar. \u015eundan kurtulsa beriki gelip yakalar. (Yani eceli geldi\u011finde dertlerin biri vefat\u0131na sebep olur)\u201d<\/i><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00fcgatte \u201cistemek\u201d anlam\u0131na gelen <b>ir\u00e2de<\/b>, \u201cAllah\u2019\u0131n emirleri, h\u00fck\u00fcmleri ve fiillerinde h\u00fcr oldu\u011funu bildiren s\u0131fat\u201d diye tarif edilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n istedi\u011fi her \u015feyi yapabilece\u011fi, hi\u00e7bir tahdit tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc her \u015feyin s\u00e2hibi ve yarat\u0131c\u0131s\u0131 oldu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn hareket ve olu\u015flar\u0131n O\u2019nun irade buyurmas\u0131yla meydana geldi\u011fi s\u0131k s\u0131k vurgulan\u0131r. Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131n b\u00fct\u00fcn ifadeleri, ba\u015ftan sona bu esas \u00fczere kuruludur. Bunu g\u00f6rmek i\u00e7in birka\u00e7 \u00e2yete bakal\u0131m:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cDe ki: Ey m\u00fclk\u00fcn sahibi olan Allah\u2019\u0131m! Sen m\u00fclk\u00fc diledi\u011fine verirsin. Diledi\u011finden de \u00e7eker al\u0131rs\u0131n. Diledi\u011fini aziz, diledi\u011fini zelil k\u0131lars\u0131n. Hay\u0131r senin elindedir. \u015e\u00fcphesiz sen her \u015feye hakk\u0131yla g\u00fcc\u00fc yetensin. Geceyi g\u00fcnd\u00fcze katar, g\u00fcnd\u00fcz\u00fc de geceye katars\u0131n. \u00d6l\u00fcden diriyi \u00e7\u0131kar\u0131r, diriden de \u00f6l\u00fcy\u00fc \u00e7\u0131kar\u0131rs\u0131n. Diledi\u011fine de hesaps\u0131z r\u0131z\u0131k verirsin\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e2yetler, insanlar\u0131n Allah\u2019\u0131n kudretini be\u015fer\u00ee s\u0131n\u0131rlar d\u00e2hilinde tahayy\u00fcl etmesi \u00fczerine n\u00e2zil olmu\u015ftur. <b>\u0130bn-i Abb\u00e2s<\/b> ve <b>Enes bin M\u00e2lik<\/b> (r.a) derler ki:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAllah Te\u00e2l\u00e2, Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne Mekke\u2019nin fethini nas\u00eeb edip de Ras\u00fblullah (s.a.v) \u00fcmmetine Rum ve \u0130ran h\u00fck\u00fcmranl\u0131klar\u0131n\u0131 vaadedince, m\u00fcnaf\u0131klar ve yahudiler:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u2013Heyhat, heyhat! \u0130ran ve Rum\u2019lar\u0131n h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 nerede Muhammed nerede! Onlar Muhammed\u2019in h\u00fck\u00fcmranl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131na girmeyecek kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve sa\u011flamd\u0131rlar. Mekke ve Medine Muhammed\u2019e yetmemi\u015f mi ki Rum ve \u0130ran m\u00fclk\u00fcne tamah ediyor?\u00bb dediler. Bunun \u00fczerine Allah Te\u00e2l\u00e2 bu \u00e2yet-i kerimeleri inz\u00e2l buyurdu<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Di\u011fer bir rivayete g\u00f6re \u00e2yetler, yahudilerin:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Vallahi biz, peygamberli\u011fi \u0130srail O\u011fullar\u0131\u2019ndan ba\u015fkas\u0131na nakleden birine asla itaat etmeyece\u011fiz!\u201d demesi \u00fczerine n\u00e2zil olmu\u015ftur<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130nsanlar, \u0130ran ve Bizans\u2019\u0131n fethini kendilerince imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6rm\u00fc\u015flerdi. Ancak Allah Te\u00e2l\u00e2 onlar\u0131 ihtar ederek istedi\u011fi her \u015feyi yapabilece\u011fini, kendisi i\u00e7in hi\u00e7bir s\u0131n\u0131r\u0131n s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. (Ve ger\u00e7ekten de m\u00fcsl\u00fcmanlar k\u0131sa s\u00fcrede oralar\u0131 fethettiler.) Bu, tek il\u00e2h inanc\u0131ndan kaynaklanan bir hakikattir. Tek oldu\u011fu i\u00e7in her \u015feye s\u00e2hip olan da yaln\u0131z O\u2019dur. Ortaks\u0131z bir \u015fekilde m\u00fclk\u00fcn s\u00e2hibidir. Kendi m\u00fclk\u00fcnden diledi\u011fine diledi\u011fi kadar\u0131n\u0131 verir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn5\">[5]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>M\u00fclk<\/b> kelimesi umumiyetle: \u201cPeygamberlik, kudret, h\u00e2kimiyet, zafer, ilim, servet, itibar, ak\u0131l, sa\u011fl\u0131k gibi her t\u00fcrl\u00fc madd\u00ee ve m\u00e2nev\u00ee imk\u00e2n\u201d olarak a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn6\">[6]<\/a>. R\u00e2z\u00ee, \u015f\u00f6yle der: \u201cM\u00fclk, kudret; M\u00e2lik ise k\u00e2dir m\u00e2n\u00e2s\u0131nad\u0131r. <b>M\u00e2lik\u00fc\u2019l-m\u00fclk<\/b> ise, b\u00fct\u00fcn kudretlere hakim olan demektir. Yani, mahl\u00fbk\u00e2t\u0131n k\u00e2dir oldu\u011fu \u015feyler \u00fczerindeki her t\u00fcrl\u00fc kudreti, ancak Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n k\u00e2dir k\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olur. Buna g\u00f6re O, her k\u00e2diri, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi \u015feye kudretli; her m\u00e2liki de s\u00e2hip oldu m\u00fclke s\u00e2hip k\u0131land\u0131r\u201d<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada m\u00fclk if\u00e2desi umum\u00ee olup delilsiz tahsis edilemez. M\u00e2lik\u00fc\u2019l-m\u00fclk; \u201cGenel olarak b\u00fct\u00fcn m\u00fclk cinsinin hakik\u00ee sahibi; var etme, yok etme<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn8\">[8]<\/a>, diriltme, \u00f6ld\u00fcrme, azab etme, m\u00fck\u00e2f\u00e2t verme<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn9\">[9]<\/a> gibi her hususta istedi\u011fi \u015fekilde tasarruf eden, hi\u00e7bir orta\u011f\u0131 ve m\u00e2n\u00eesi olmayan\u201d demektir. \u00c2yetin devam\u0131nda bu tasarruf \u00e7e\u015fitlerinin bir k\u0131sm\u0131 misal olarak zikredilmi\u015ftir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah i\u00e7in, \u201cBunu ni\u00e7in b\u00f6yle yapt\u0131, \u015f\u00f6yle yapsayd\u0131 olmaz m\u0131yd\u0131?\u201d gibi sorular anlams\u0131zd\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc O her \u015feyin hakik\u00ee sahibi oldu\u011fu i\u00e7in diledi\u011fini yapar<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn11\">[11]<\/a>, yapt\u0131klar\u0131ndan da mes\u2019\u00fbl de\u011fildir. O\u2019nu hes\u00e2ba \u00e7ekecek kimse yoktur, ama insanlar mutlaka hes\u00e2ba \u00e7ekileceklerdir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn12\">[12]<\/a>. Bu hususta <b>Seyyid Kutub<\/b> \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Varl\u0131\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcne h\u00e2kim olan bir il\u00e2h nas\u0131l hes\u00e2ba \u00e7ekilebilir? Kullar\u0131 \u00fczerinde ezici bir g\u00fcce sahipken, ba\u015fka bir ir\u00e2de taraf\u0131ndan, hatt\u00e2 kendisinin belirledi\u011fi ve varl\u0131k \u00e2lemine h\u00e2kim k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kaideler taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmayan serbest bir ir\u00e2deye s\u00e2hipken, kim O\u2019nu hes\u00e2ba \u00e7ekebilir? Hes\u00e2ba \u00e7ekme, belirli s\u0131n\u0131rlara ve k\u0131staslara dayan\u0131r. S\u0131n\u0131rlar\u0131 ve k\u0131staslar\u0131 belirleyen ise Mutlak \u0130r\u00e2de\u2019dir. Dolay\u0131s\u0131yla bu ir\u00e2de, k\u00e2in\u00e2tta istedi\u011fi gibi belirledi\u011fi hudutlar ve k\u0131staslar taraf\u0131ndan s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lamaz<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bundan kas\u0131t \u201cAllah\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015flerin hikmeti ara\u015ft\u0131r\u0131lmaz, bunlar \u00fczerinde tefekk\u00fcr edilmez\u201d demek de\u011fildir. Bilakis O\u2019nun yapt\u0131klar\u0131 ve yaratt\u0131klar\u0131 \u00fczerinde tefekk\u00fcr edilerek hikmetlerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak te\u015fvik edilmi\u015ftir. Fakat her t\u00fcrl\u00fc kusurdan uzak olan Allah Te\u00e2l\u00e2 ile, yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler sebebiyle m\u00fcnaka\u015fa etme imkan ve ihtimali yoktur. O\u2019nun fiillerine de kendisinden ba\u015fka h\u00e2kim ve bir \u015feyin olmas\u0131n\u0131 gerekli k\u0131lacak bir sebep, bir ni\u00e7in, bulunmas\u0131 ihtimali yoktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc O\u2019nun \u00fcst\u00fcnde hi\u00e7bir h\u00e2kim, hi\u00e7bir illet yoktur. O, b\u00fct\u00fcn h\u00e2kimlerin h\u00e2kimi, b\u00fct\u00fcn sebep ve illetlerin yarat\u0131c\u0131s\u0131 ve \u00eec\u00e2d edicisi olan, istedi\u011fini yapan tek il\u00e2ht\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>O\u2019nun \u0130r\u00e2desine S\u0131n\u0131r Yoktur<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mutlak ir\u00e2de s\u00e2hibi olan Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019y\u0131 hi\u00e7bir h\u00fck\u00fcm ba\u011flamaz. O, diledi\u011fi h\u00fckm\u00fc iptal eder, diledi\u011fini s\u00e2bit b\u0131rak\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ana kitap O\u2019nun yan\u0131ndad\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019i inceledi\u011fimizde Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n hi\u00e7bir zaman mutlak ir\u00e2desini s\u0131n\u0131rlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Allah (c.c) s\u0131k s\u0131k ir\u00e2desinin mutlak h\u00fcr oldu\u011funu, her istedi\u011fini yapabilece\u011fini bildirir. \u00c2det\u00e2, kendi koydu\u011fu h\u00fck\u00fcmlerin dahi ir\u00e2desini s\u0131n\u0131rlayamayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgular. Bunun baz\u0131 misalleri \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00e2firler dinden d\u00f6nmesini istedi\u011finde <b>\u015euayb<\/b> (a.s), Allah\u2019\u0131n dininden kesinlikle d\u00f6nmeyece\u011fini ifade etmi\u015ftir. Ancak yine de kendisinin ve etr\u00e2f\u0131ndaki m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n gelece\u011fe d\u00e2ir t\u00fcm i\u015flerini Allah\u2019a havale ederek; <b>\u201cRabbimiz Allah\u2019\u0131n dilemesi h\u00e2li m\u00fcstesna\u201d<\/b> kayd\u0131n\u0131 koymu\u015ftur<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn16\">[16]<\/a>. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, sadece k\u00e2firlerin kendi dinlerine d\u00f6nme teklifini reddedebilir, fakat kendisi ve m\u00fc\u2019minler hakk\u0131ndaki Allah\u2019\u0131n ir\u00e2desi kar\u015f\u0131s\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey yapamaz. Zira b\u00fct\u00fcn i\u015fler bu ir\u00e2deye ba\u011fl\u0131d\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015euayb (a.s) gibi, Allah\u2019\u0131n kudret ve azametini kavram\u0131\u015f olan bir m\u00fc\u2019min, O\u2019nun iradesinin her \u015feyi ih\u00e2ta etti\u011fini bilir ve hi\u00e7bir zaman kesin iddialarda bulunmaz; \u201cE\u011fer O dilerse, ba\u015far\u0131l\u0131 olurum, dilemezse olamam\u201d der.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>N\u00fbh<\/b> (a.s), T\u00fbf\u00e2n\u2019\u0131n deh\u015feti kar\u015f\u0131s\u0131nda o\u011fluna, <b>\u201cBug\u00fcn Allah\u2019\u0131n emrinden koruyacak hi\u00e7bir kuvvet yoktur\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn18\">[18]<\/a><b> <\/b>diye Allah\u2019\u0131n k\u00e2firleri hel\u00e2k etme hususundaki kesin h\u00fckm\u00fcn\u00fc bildirdi. Sonra, <b>\u201cAncak O\u2019nun merhamet etti\u011fi kurtulur\u201d <\/b>\u015feklinde bir istisn\u00e2 getirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o biliyor ki, Allah Te\u00e2l\u00e2 isterse hel\u00e2k edece\u011fi insanlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 veya bir k\u0131sm\u0131n\u0131 affederek kurtarabilir. Nitekim <b>Y\u00fbnus<\/b> (a.s)\u2019\u0131n kavmini hel\u00e2k em\u00e2releri ba\u015flad\u0131ktan sonra affedip kurtarm\u0131\u015ft\u0131<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn19\">[19]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 \u015fekilde, \u015fak\u00eelerin\/bedbahtlar\u0131n cehenneme girece\u011fi bildirildikten sonra: <b>\u201cOnlar, g\u00f6kler ve yer durduk\u00e7a orada ebed\u00ee kalacaklard\u0131r. Ancak Rabbinin dilemesi ba\u015fka!\u201d<\/b> buyrulur. Ard\u0131ndan da m\u00fcb\u00e2la\u011fa s\u00eegas\u0131yla <b>\u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc Rabbin, istedi\u011fini hakk\u0131yla yapand\u0131r\u201d<\/b> buyrulur. Bir sonraki \u00e2yette, mes\u2019\u00fbd olanlar\u0131n cennete gidece\u011fi bildirildikten sonra onlar\u0131n da g\u00f6kler ve yer durduk\u00e7a orada ebed\u00ee kalaca\u011f\u0131 ifade edilir ve ayn\u0131 istisn\u00e2 dile getirilir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn20\">[20]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n, k\u00e2firler i\u00e7in ebed\u00ee az\u00e2b\u0131n, m\u00fc\u2019minler i\u00e7in de ebed\u00ee cennet hayat\u0131n\u0131n sona ermesini dileyip dilemeyece\u011fi hususu kimse taraf\u0131ndan bilinemez. Onu yaln\u0131zca kendisi bilir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn21\">[21]<\/a>. Ancak burada normalde m\u00fc\u2019minlerin ebed\u00ee olarak cennette, k\u00e2firlerin de ebed\u00ee olarak cehennemde kalaca\u011f\u0131 bildirildikten sonra, Allah\u2019\u0131n ir\u00e2desini ba\u011flayacak hi\u00e7bir hususun olmad\u0131\u011f\u0131, istedi\u011finde bunun aksini de yapabilece\u011fi vurgulu bir \u015fekilde anlat\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine A\u2019l\u00e2 S\u00fbresi\u2019nde Allah Te\u00e2l\u00e2: <b>\u201cSana Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 okutaca\u011f\u0131z ve asla unutmayacaks\u0131n\u201d<\/b> buyurduktan sonra:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cYaln\u0131z Allah\u2019\u0131n diledi\u011fi ba\u015fka, \u00e7\u00fcnk\u00fc o a\u00e7\u0131\u011f\u0131 da bilir gizliyi de\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn22\">[22]<\/a> istisn\u00e2s\u0131n\u0131 getirmi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc O unutturmak isterse unutturur<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn23\">[23]<\/a>. Yani b\u00f6yle unutmamay\u0131 kesin olarak vaad edip haber vermek, Allah\u2019\u0131n art\u0131k onu unutturmaya g\u00fcc\u00fc yetmeyecek anlam\u0131na gelmez. O\u2019nu hi\u00e7bir \u015fey \u00e2ciz b\u0131rakamaz. B\u00f6yle kuvvetli bir haf\u0131za g\u00fcc\u00fc verdikten sonra, diledi\u011finde bu g\u00fcc\u00fc \u00e7eker al\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn24\">[24]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kesin bir s\u00f6z\u00fcn verildi\u011fi veya \u015fa\u015fmaz bir k\u00e2idenin dile getirildi\u011fi her yerde oldu\u011fu gibi burada da, Allah\u2019\u0131n iradesinin h\u00fcr oldu\u011fu, herhangi bir kay\u0131tla s\u0131n\u0131rlanamayaca\u011f\u0131 bildirilmektedir. \u0130sterse bu kay\u0131t ve s\u0131n\u0131r il\u00e2h\u00ee ir\u00e2denin verdi\u011fi s\u00f6zden, tayin etti\u011fi kanundan kaynaklans\u0131n! \u0130l\u00e2h\u00ee ir\u00e2de, verilen s\u00f6ze ve belirlenen k\u00e2nuna ra\u011fmen tam m\u00e2n\u00e2s\u0131yla h\u00fcrd\u00fcr ve Kur\u2019\u00e2n, her f\u0131rsatta bu hakikati insanlara iyice anlatmaya itina g\u00f6stermektedir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn25\">[25]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ayn\u0131 hus\u00fbsu \u015fu \u00e2yet-i ker\u00eemelerde de g\u00f6rmekteyiz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy iman edenler! M\u00fc\u015frikler ancak bir pisliktir. Onun i\u00e7in bu y\u0131llar\u0131ndan sonra Mescid-i Haram\u2019a yakla\u015fmas\u0131nlar. E\u011fer yoksulluktan korkarsan\u0131z, <\/b>(biliniz ki)<b> Allah <span style=\"text-decoration: underline;\">dilerse<\/span> sizi kendi l\u00fctfundan zengin edecektir. \u015e\u00fcphesiz Allah iyi bilendir, hikmet sahibidir\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn26\">[26]<\/a>.<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cHi\u00e7bir memleket yoktur ki, <\/b>(yeis h\u00e2linde)<b> im\u00e2n etmi\u015f olsun da bu im\u00e2n\u0131 ona fayda versin! Ancak Y\u00fbnus kavmi m\u00fcstesn\u00e2! Onlar im\u00e2n ettikleri vakit, d\u00fcnya hayat\u0131nda o r\u00fcsv\u00e2l\u0131k az\u00e2b\u0131n\u0131 kendilerinden a\u00e7m\u0131\u015f ve bir zamana kadar onlar\u0131 <\/b>(D\u00fcny\u00e2\u2019dan)<b> faydaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k\u201d <\/b>(Y\u00fbnus, 98)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Diledi\u011fine Hid\u00e2yet Verir Diledi\u011fini Dal\u00e2lette B\u0131rak\u0131r<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n mutlak ir\u00e2desi, diledi\u011fine hid\u00e2yet vermesi, diledi\u011fini dal\u00e2lette b\u0131rakmas\u0131 hus\u00fbsunda da g\u00f6r\u00fclmektedir. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de s\u0131k s\u0131k Allah\u2019\u0131n diledi\u011fini dal\u00e2letle b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 diledi\u011fini ise do\u011fru yola ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 beyan edilir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn27\">[27]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eu \u00e7ok m\u00fchimdir ki, bu t\u00fcr beyanlar Allah\u2019\u0131n insan\u0131 do\u011frudan yanl\u0131\u015fa g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc anlam\u0131na gelmez. Burada kullan\u0131lan <b>\u201cedalle\u201d<\/b> fiili, \u00abk\u00f6t\u00fc yola g\u00f6t\u00fcrmek\u00bb olarak de\u011fil \u00abdo\u011fru yoldan ayr\u0131lmas\u0131na izin vermek\u00bb \u015feklinde anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Yani onu i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7\u0131kmazdan kurtarmamak \u015feklinde. <b>\u00abOnlar\u0131 isyanlar\u0131yla ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r\u0131z\u00bb<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn28\">[28]<\/a> \u00e2yeti de bunu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nitekim <b>Zemah\u015fer\u00ee<\/b> \u201cedalle\u201d fiiline \u015fu m\u00e2n\u00e2y\u0131 vermi\u015ftir: \u201cTahliye, y\u00e2ni kendi h\u00e2line b\u0131rakmas\u0131 ve l\u00fctuflarda bulunmamas\u0131\u201d<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn29\">[29]<\/a>, \u201cBir kimsenin k\u00fcfr\u00fc tercih etti\u011fini ve bunun \u00fczerinde \u0131srar ve inatla devam etti\u011fini bildi\u011fi i\u00e7in Allah\u2019\u0131n onu yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmas\u0131\u201d<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn30\">[30]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Ebu\u2019s-Su\u00fbd<\/b> da \u201cedalle\u201d kelimesine \u201cyard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmak ve lutfun ona fayda vermeyece\u011fini bildi\u011fi i\u00e7in l\u00fctuflarda bulunmamak\u201d m\u00e2n\u00e2s\u0131n\u0131 vermi\u015ftir<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn31\">[31]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Elmal\u0131l\u0131 Hamdi Efendi<\/b> de ince bir \u00fcslup ile bu m\u00e2n\u00e2y\u0131 verir: \u0130brahim, 4 ve el-\u0130sr\u00e2, 97. \u00e2yetlerde <b>\u201cdal\u00e2lette b\u0131rakmak\u201d<\/b>, el-En\u2018\u00e2m, 125; el-A\u2018r\u00e2f, 155, 178. \u00e2yetlerde ise \u201c<b>dal\u00e2lete b\u0131rakmak\u201d <\/b>t\u00e2birlerini kullan\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eayet Allah isteseydi b\u00fct\u00fcn insanlar hid\u00e2yete ererdi. Allah\u2019\u0131n l\u00fbtfu ve yard\u0131m\u0131 olmad\u0131k\u00e7a hi\u00e7 kimse iman edemez<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn32\">[32]<\/a>. Allah\u2019\u0131n en sevgili kulu olan Ras\u00fblullah (s.a.v) bile istedi\u011fi ve sevdi\u011fi kimseyi hid\u00e2yete erdiremez<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn33\">[33]<\/a>. \u00c7\u00fcnk\u00fc ona \u015f\u00f6yle demesi emredilmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cDe ki: Ben, Allah\u2019\u0131n diledi\u011finden ba\u015fka kendime herhangi bir fayda veya zarar verecek g\u00fcce sahip de\u011filim. E\u011fer ben gayb\u0131 bilseydim elbette daha \u00e7ok hay\u0131r yapmak isterdim ve bana hi\u00e7bir fenal\u0131k dokunmazd\u0131. Ben sadece inanan kimseler i\u00e7in bir uyar\u0131c\u0131 ve m\u00fcjdeleyiciyim\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn34\">[34]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00e2s\u0131l\u0131 Allah Te\u00e2l\u00e2, bir \u015feyi diledi\u011finde ona \u201col\u201d diyerek iradesini ger\u00e7ekle\u015ftirir. Dilerse kullar\u0131n\u0131 hid\u00e2yete erdirir, dilerse lutfun fayda vermeyece\u011fini bildi\u011fi kimselerden yard\u0131m\u0131n\u0131 kesererek onlar\u0131n dal\u00e2lette kalmas\u0131na ses \u00e7\u0131karmaz. Ancak O, kullar\u0131na zulmetmeyi ve zorluk \u00e7\u0131karmay\u0131 de\u011fil hep kolayl\u0131\u011f\u0131 mur\u00e2d eder. Allah dilemedik\u00e7e insanlar dileyemez. O kullar\u0131ndan diledi\u011fini al\u00e7alt\u0131r, diledi\u011fini y\u00fckseltir; diledi\u011fine hikmet, m\u00e2l m\u00fclk l\u00fbtfeder, diledi\u011fine vermez; diledi\u011fine k\u0131z, diledi\u011fine erkek \u00e7ocu\u011fu verir. Diledi\u011fine ikisini de verir, diledi\u011fine hi\u00e7 vermez<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn35\">[35]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130stedi\u011fi her \u015feyi yapabilen bir tek varl\u0131k mevcuttur, o da Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019d\u0131r<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftn36\">[36]<\/a>. O\u2019nun d\u0131\u015f\u0131nda istedi\u011fi her \u015feyi yapabilen, b\u00fct\u00fcn i\u015fler kendi ir\u00e2desine ba\u011fl\u0131 olan ba\u015fka bir varl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnmek ve g\u00f6stermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Allah Te\u00e2l\u00e2 <b>F\u00e2il-i Mutlak<\/b>\u2019t\u0131r. Mutlak\u2019\u0131n esas \u015fart\u0131 da, kay\u0131t ve ba\u011fla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmama oldu\u011funa g\u00f6re Allah\u2019\u0131n h\u00fck\u00fcmlerinde ve fiillerinde baz\u0131 k\u00e2idelere ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. Bu hususla ilgili Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de onlarca beyan bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn insanlar bir araya gelip g\u00fc\u00e7 birli\u011fi etseler, Allah\u2019\u0131n irade buyurmad\u0131\u011f\u0131 bir \u015feyi yapmaya g\u00fc\u00e7 yetiremezler. Bu hakikat, tarih boyunca hep tecr\u00fcbe edilegeldi\u011fi i\u00e7in, insanlarda ortak bir kanaat olu\u015fmu\u015ftur. \u0130nsanlar, yap\u0131lamayan \u015fey hakk\u0131nda kolayca \u201cDemek ki Allah olmas\u0131n\u0131 istemedi\u201d derler. Bunun inan\u00e7s\u0131zlardaki ifadesi ise \u201c\u015eans\u0131m yokmu\u015f, \u015fans\u0131m y\u00e2ver gitmedi\u201d ve ems\u00e2li s\u00f6zlerdir. Bu tecr\u00fcbeler, Kur\u2019\u00e2n\u2019daki azametli ifadelerin do\u011frulu\u011funa en kat\u2019\u00ee bir delildir.<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref1\">[1]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Rik\u00e2k, 4.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref2\">[2]<\/a> \u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26-27.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref3\">[3]<\/a> V\u00e2h\u0131d\u00ee, s. 102; R\u00e2z\u00ee, VIII, 4, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26-27).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref4\">[4]<\/a> \u0130bn\u00fc\u2019l-Cevz\u00ee, <i>Z\u00e2d\u00fc\u2019l-mes\u00eer,<\/i> I, 368, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26-27).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref5\">[5]<\/a> Kutub,<i> F\u00ee Z\u0131l\u00e2l,<\/i> I, 384, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref6\">[6]<\/a> Karaman ve d\u011frl., <i>Kur\u2019\u00e2n Yolu,<\/i> I, 387, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref7\">[7]<\/a> R\u00e2z\u00ee, VIII, 5, 7, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26-27).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref8\">[8]<\/a> Allah diledi\u011fini yok edip diledi\u011fini yarat\u0131r: <b>\u201cDe ki: E\u011fer Allah Meryem\u2019in o\u011flu Mesih\u2019i, annesini ve d\u00fcnyada bulunanlar\u0131n hepsini imha etmek istese, O\u2019na kar\u015f\u0131 kimin elinden bir \u015fey gelir? Kim O\u2019nu engelleyebilir? Do\u011frusu g\u00f6klerin, yerin ve ikisi aras\u0131nda olan b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar\u0131n h\u00e2kimiyeti Allah\u2019a aittir. O diledi\u011fini yarat\u0131r. Allah her \u015feye k\u00e2dirdir\u201d<\/b> (el-M\u00e2ide, 17), <b>\u201cRabb\u2019\u0131n, m\u00fcsta\u011fnidir <\/b>(hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir), <b>merhamet s\u00e2hibidir. Sizi, ba\u015fka bir kavmin soyundan getirdi\u011fi gibi, dilerse, sizi de yok edip sizden sonra yerinize diledi\u011fini getirir\u201d<\/b> (el-En\u2019\u00e2m, 133). Ayr\u0131ca bkz: F\u00e2t\u0131r, 16-17; Sebe\u2019, 9; el-Kasas, 68; e\u015f-\u015e\u00fbr\u00e2, 49-50.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref9\">[9]<\/a> Allah diledi\u011fine az\u00e2b edip diledi\u011fine m\u00fck\u00e2f\u00e2t verir: <b>\u201cO, diledi\u011fine azab eder, diledi\u011fine rahmet eder. Ancak O\u2019na d\u00f6nd\u00fcr\u00fcleceksiniz\u201d<\/b> (el-Ankeb\u00fbt, 21), <b>\u201cG\u00f6klerin ve yerin h\u00e2kimiyeti Allah\u2019\u0131nd\u0131r. Diledi\u011fini ma\u011ffiret eder, diledi\u011fini cezaland\u0131r\u0131r. Allah \u011eaf\u00fbr\u2019dur, Rah\u00eem\u2019dir\u201d<\/b> (el-Feth, 14). Ayr\u0131ca bkz. el-M\u00e2ide, 18, 40, 118.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref10\">[10]<\/a> Ebu\u2019s-Su\u00fbd, II, 21, (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n, 26).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref11\">[11]<\/a> el-Hac, 14; el-Enbiy\u00e2, 79.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref12\">[12]<\/a> el-Enbiy\u00e2, 23.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref13\">[13]<\/a> Kutub,<i> F\u00ee Z\u0131l\u00e2l,<\/i> IV, 2374, (el-Enbiy\u00e2, 23).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref14\">[14]<\/a> Yaz\u0131r, M. Hamdi, V, 3347, (el-Enbiy\u00e2, 23).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref15\">[15]<\/a> er-Ra\u2018d, 39.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref16\">[16]<\/a> el-A\u2018r\u00e2f, 89.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref17\">[17]<\/a> Kutub,<i> F\u00ee Z\u0131l\u00e2l,<\/i> III, 1321, (el-A\u2019r\u00e2f, 89).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref18\">[18]<\/a> H\u00fbd, 43.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref19\">[19]<\/a> Y\u00fbnus, 98.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref20\">[20]<\/a> H\u00fbd, 106-108. Ayr\u0131ca bkz. el-En\u2019\u00e2m, 128; Y\u00fbsuf, 76; el-Bakara, 102, 253; el-M\u00e2ide, 48; el-Kehf, 23-24; el-Feth, 27; Abese, 22.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref21\">[21]<\/a> Yaz\u0131r, M. Hamdi, IV, 2824, (H\u00fbd, 108); Zerk\u00e2n\u00ee, <i>Men\u00e2hil, <\/i>I, 269.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref22\">[22]<\/a> el-A\u2019l\u00e2, 6-7.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref23\">[23]<\/a> el-\u0130sr\u00e2, 86.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref24\">[24]<\/a> Yaz\u0131r, M. Hamdi, VIII, 5759, (el-A\u2019l\u00e2, 6-7); Zerk\u00e2n\u00ee, <i>Men\u00e2hil, <\/i>I, 268-269.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref25\">[25]<\/a> Kutub,<i> F\u00ee Z\u0131l\u00e2l,<\/i> VI, 3889, (el-A\u2019l\u00e2, 6-7).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref26\">[26]<\/a> et-Tevbe, 28.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref27\">[27]<\/a> el-Bakara, 26; en-Nis\u00e2, 88, 143; \u0130br\u00e2h\u00eem, 4; en-Nahl, 93; F\u00e2t\u0131r, 8; el-M\u00fcddessir, 31\u2026<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref28\">[28]<\/a> el-En\u2019\u00e2m, 110.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref29\">[29]<\/a> Zemah\u015fer\u00ee, <i>Ke\u015f\u015f\u00e2f<\/i>, III, 112, (\u0130br\u00e2him, 4).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref30\">[30]<\/a> Zemah\u015fer\u00ee, <i>Ke\u015f\u015f\u00e2f<\/i>, III, 161, [en-Nahl, 93).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref31\">[31]<\/a> Ebu\u2019s-Su\u00fbd, <i>\u0130r\u015f\u00e2d, <\/i>V, 32, (\u0130br\u00e2him, 4).<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref32\">[32]<\/a> el-En\u2019\u00e2m, 149; en-Nahl, 93; Y\u00fbnus, 99-100.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref33\">[33]<\/a> el-Kasas, 56.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref34\">[34]<\/a> el-A\u2019r\u00e2f, 188.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref35\">[35]<\/a> Abd\u00fclb\u00e2k\u00ee, M. F., <i>el-Mu\u2019cem,<\/i> \u201crvd\u201d, \u201c\u015fey\u2019e\u201d md.leri; Yavuz, \u201c\u0130rade\u201d md., <i>D\u0130A<\/i>, XXII, 379-380.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/D:\/Murat_Kaya_kitaplar\/ilahi_Azamet.rtf#_ftnref36\">[36]<\/a> H\u00fbd, 107; el-B\u00fcr\u00fbc, 16.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Meydana gelen b\u00fct\u00fcn olu\u015flar\u0131n bir tek iradeye ba\u011fl\u0131 olmas\u0131, o iradenin s\u00e2hibinin \u00e7ok muazzam bir ilim ve kudrete m\u00e2lik oldu\u011funu g\u00f6sterir. Bir de o ir\u00e2de s\u00e2hibi, diledi\u011fi her \u015feyi yapmaya&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3312","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-Rq","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3312"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12051,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3312\/revisions\/12051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}