Esas itibariyle ayn\u0131 \u00f6zden gelen ve um\u00fbmiyetle e\u015fit haklara sahip olan kad\u0131n ve erkek, farkl\u0131 cinsleri temsil etmeleri sebebiyle bazen farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2b\u00ee olurlar. Zira baz\u0131 psikolojik ve fizyolojik hususiyetleri de farkl\u0131l\u0131k arzeder. \u00c2yet-i ker\u00eemelerde \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n
\u201c\u2026H\u00e2lbuki erkek, kad\u0131n gibi de\u011fildir.\u201d<\/b> (Al-i \u0130mr\u00e2n, 36)<\/p>\n
\u201cBir de Allah\u2019\u0131n b\u00e2z\u0131n\u0131za di\u011ferinden fazla verdi\u011fi \u015feyleri temenn\u00ee etmeyin! Erkeklere \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan bir nas\u00eeb vard\u0131r, kad\u0131nlara da \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan bir nas\u00eeb vard\u0131r. \u00c7al\u0131\u015f\u0131n da Allah\u2019tan fazl\u0131n\u0131 isteyin! \u015e\u00fcphesiz Allah her\u015feyi bilmektedir.\u201d<\/b> (Nis\u00e2, 32)<\/p>\n
\u201cErkekler, kad\u0131nlar \u00fczerinde koruyucu ve sorumlu y\u00f6neticidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah, insanlar\u0131n kimini kiminden \u00fcst\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bir de erkekler kendi mallar\u0131ndan harcamakta <\/b>(ve \u00e2ilenin ge\u00e7imini sa\u011flamakta)d\u0131r\u2026<\/b>\u201d<\/b> (Nis\u00e2, 34)<\/p>\n
Bu \u00e2yet-i ker\u00eemelerde Y\u00fcce Rabbimiz, gerek do\u011fu\u015ftan sahip olduklar\u0131 f\u0131tr\u00ee k\u00e2biliyet ve meziyetleri \u00eetib\u00e2riyle, gerekse fiz\u00eek\u00ee bak\u0131mdan erkek ile kad\u0131n aras\u0131ndaki yarat\u0131l\u0131\u015f farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmektedir. Sab\u0131r, met\u00e2net, so\u011fukkanl\u0131l\u0131k, ihtiyat, \u00eetidal, ad\u00e2let, ces\u00e2ret ve fiz\u00eek\u00ee kuvvet gibi hus\u00fbsiyetleriyle erkek daha \u00fcst\u00fcn iken \u015fefkat, merhamet, heyecan, duygusall\u0131k, hay\u00e2, nez\u00e2ket, incelik ve fiz\u00eek\u00ee zar\u00e2fet bak\u0131m\u0131ndan da kad\u0131n \u00fcst\u00fcn yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ancak erkek ve kad\u0131n\u0131n tamamen ir\u00e2desi d\u0131\u015f\u0131nda tecelli eden bu farkl\u0131l\u0131k, Allah nezdinde bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck vesilesi say\u0131lmaz. \u00dcst\u00fcnl\u00fck ancak takv\u00e2 iledir. Sadece farkl\u0131 y\u00f6nleri daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olan iki cins birbirini tamamlar. Zira bir cinsin b\u00fct\u00fcn y\u00f6nlerde g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c2ile ve evlilik m\u00fcessesesi de cinslerin birbirine duydu\u011fu bu tabi\u00ee ihtiya\u00e7tan do\u011far ve bu s\u00e2yede hayatta kal\u0131r.<\/p>\n
Bahsedilen hus\u00fbsiyetler sebebiyle kad\u0131na; daha hafif, ancak daha \u00e7ok muhabbet ve dikkat isteyen \u00e7ocuk yeti\u015ftirme ve ev i\u015fleri gibi vazifeler verilmi\u015ftir. Erke\u011fe de daha \u00e7ok g\u00fc\u00e7 ve te\u015febb\u00fcs isteyen \u00e2ileyi koruyup kollama ve yeti\u015ftirme vazifesi verilmi\u015ftir. B\u00f6ylece beden\u00ee ve r\u00fbh\u00ee yarat\u0131l\u0131\u015fa m\u00fcn\u00e2sip bir i\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve vazife taksimi tabi\u00ee bir \u015fekilde kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. \u0130sl\u00e2m, bu i\u015f ve vazife taksiminin f\u0131trata uygun olarak kurulmas\u0131n\u0131, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 ve geli\u015fmesini ister. Kad\u0131n\u0131n erkeksi bir tav\u0131r, erkekce bir vaziyet almas\u0131n\u0131 ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 gibi bunun aksini de do\u011fru bulmaz.[1]<\/a><\/p>\n Bu durumda temel hak ve h\u00fcrriyetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan her iki cinsin ayn\u0131 mevkide olmas\u0131, bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki cinsiyet ve v\u00fccut farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n gerektirdi\u011fi nisbette de kendine has h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2b\u00ee tutulmas\u0131 hem hikmetin gere\u011fi, hem de her iki taraf\u0131n faydas\u0131nad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla kad\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fi, bo\u015fanma hakk\u0131, mirastaki pay\u0131 gibi mevz\u00fblar\u0131 bu z\u00e2viyeden de\u011ferlendirmek gerekmektedir.<\/p>\n Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem, bir bor\u00e7lanma s\u00f6z konusu ol\u00addu\u011funda bunun iki erkek veya bir erkek iki kad\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fiyle tesbit edilmesini istemek\u00adtedir.[2]<\/a> Bir erkek yerine iki kad\u0131n\u0131n istenmesi; unutma, \u015fa\u015f\u0131rma ve yan\u0131lma gerek\u00e7esiyle olup maksat, hakk\u0131n ve ad\u00e2letin en g\u00fczel \u015fekilde yerini bulmas\u0131d\u0131r. Sosyal \u015fartlar\u0131n, fizyolojik ve psikolojik fakt\u00f6rlerin, akl\u0131n g\u00fc\u00e7 ve fonksiyonuna tesir etti\u011fi ilim ve tecr\u00fcbe ile sabittir. T\u0131p uzmanlar\u0131n\u0131n da if\u00e2de etti\u011fi gibi, kad\u0131nlarda \u00e2det \u00f6ncesinde ve \u00e2det m\u00fcddetince ya\u015fanan gerilim sendromu; asabiyet, \u00e7abuk yorulma, titreme, stres ve depresyon, onlar\u0131n fevr\u00ee ve duygusal davran\u0131\u015flar\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol oynar. Dalg\u0131nl\u0131k ve unutman\u0131n ak\u0131l ve zek\u00e2 ile do\u011frudan bir al\u00e2kas\u0131 olmamakla birlikte, unutkanl\u0131\u011f\u0131n en m\u00fchim sebeplerinden birinin duygusall\u0131k, di\u011ferinin de ilgisizlik oldu\u011fu bilinmektedir. Ayr\u0131ca evham ile vesvese, erkekten \u00e7ok kad\u0131na musallat olur. Duygusall\u0131\u011f\u0131 mant\u0131k ve muhakemesine galebe \u00e7alan kad\u0131n ise, \u00e7ok defa tesiri ald\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 h\u00e2diseyi yorumlayarak anlatabilmektedir. H\u00e2lbuki \u015f\u00e2hitlikte aslolan vuku bulan h\u00e2diseyi oldu\u011fu gibi anlatmakt\u0131r. Yorumlamak ve onu karara ba\u011flamak h\u00e2kime \u00e2ittir.<\/p>\n \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n bu h\u00fckm\u00fcn\u00fc, kad\u0131n\u0131n r\u00fbh\u00ee yap\u0131s\u0131 ve vazifeleri y\u00f6n\u00fcyle de\u011ferlendirmelidir. \u00c2ilede ve \u00e7ocuk terbiyesinde \u00fcst\u00fcn bir meziyet olan merhamet ve hiss\u00eelik, ad\u00e2let sah\u00e2s\u0131nda bir zaaf olarak tez\u00e2h\u00fcr edebilir. Bu f\u0131tr\u00ee yap\u0131lar\u0131 sebebiyle kad\u0131nlar\u0131n, su\u00e7luya veya ma\u011fdura ac\u0131ma ihtimalleri ve ad\u00e2letin tecell\u00eesinde aksama olabilir.<\/p>\n Hukuk\u00e7ular\u0131n bir k\u0131sm\u0131 \u00e2yetin h\u00fckm\u00fcn\u00fc genel d\u00fczenleme olarak kabul etmekte ve her t\u00fcrl\u00fc ihtil\u00e2f\u00adta iki kad\u0131n\u0131n bir erkek \u015fahit yerine ge\u00e7\u00admesi gerekti\u011fini s\u00f6ylemektedir. Ekseriyet ise N\u00fbr s\u00fbresinin 4. \u00e2yetindeki ifadelerden hareketle had ve k\u0131sas su\u00e7lar\u0131nda sadece erkeklerin \u015fahitlik yapabilece\u011fini, kad\u0131nlar\u0131n \u015fahitli\u011finin ge\u00e7erli olmad\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir. Ancak bek\u00e2ret, dulluk, do\u011fum ve kad\u0131n hastal\u0131klar\u0131 gibi durumlarda sadece iki kad\u0131n\u0131n, hatta zaruret h\u00e2linde bir ka\u00add\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fi yeterli g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.[3]<\/a><\/p>\n \u015eunu ifade edelim ki, kad\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fiyle ilgili bu h\u00fck\u00fcm, kesinlikle onu al\u00e7altm\u0131\u015f olmaz. Bu, sadece akla, mant\u0131\u011fa ve f\u0131trata uygun, realist bir tav\u0131rd\u0131r.<\/p>\n Di\u011fer bir husus da \u015fudur; \u0130sl\u00e2m\u2019dan \u00f6nceki devirlerde insanlar kad\u0131na b\u00f6yle bir hakk\u0131 hi\u00e7 vermiyorlard\u0131. Mesel\u00e2 yah\u00fbdilikte kad\u0131n\u0131n \u015fahitli\u011fi hi\u00e7 ge\u00e7erli de\u011fildir.[4]<\/a> \u0130sl\u00e2m geldi\u011finde herkesin hakk\u0131n\u0131 tam olarak vermi\u015f, kimseye ad\u00e2letsizlik yapmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Baz\u0131 insanlar\u0131n akl\u0131na tak\u0131lan hususlardan biri de bo\u015fama hakk\u0131 <\/b>ile ilgili h\u00fck\u00fcmlerdir. \u0130sl\u00e2m\u2019da genel h\u00fck\u00fcm bo\u015fama hakk\u0131n\u0131n erke\u011fe ait olmas\u0131d\u0131r. Tal\u00e2k, \u015fakas\u0131 da cidd\u00ee olan \u00e7ok m\u00fchim bir meseledir. Annelik vaz\u00eefesi i\u00e7in kendisine kuvvetli bir hissiy\u00e2t verilen kad\u0131n, basit bir tart\u0131\u015fmada hemen bo\u015fanmaya karar verebilir. \u00d6fkesi ge\u00e7ince pi\u015fman olur ancak i\u015f bitmi\u015f olur. Erkek ise \u00f6yle de\u011fildir.<\/p>\n Ancak, baz\u0131 durumlarda kad\u0131n da bo\u015fanma hakk\u0131 kullanabilir. Erke\u011fin g\u00fcc\u00fcne ve reislik hakk\u0131na dayanarak han\u0131m\u0131na tahakk\u00fcm, haks\u0131zl\u0131k ve zul\u00fcm etmemesi i\u00e7in baz\u0131 tedbirler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n 1) Nik\u00e2h akdi i\u00e7in kad\u0131n\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131 \u015fart ko\u015fulmu\u015ftur.<\/p>\n 2) Kad\u0131n, ge\u00e7imsizlik ve zulme u\u011frama h\u00e2linde h\u00e2kime ba\u015fvurma ve yap\u0131lan haks\u0131zl\u0131klar\u0131 sona erdirme hakk\u0131na sahiptir. (Nis\u00e2, 35)<\/p>\n 3) Nik\u00e2h akdi esn\u00e2s\u0131nda kendisinin de bo\u015fama hakk\u0131na sahip olaca\u011f\u0131n\u0131 \u015fart ko\u015farak bu hakk\u0131 elde edebilir.<\/p>\n 4) Erkek kad\u0131na \u201c\u0130stersen benden bo\u015fanabilirsin!\u201d derse (tefv\u00eez)<\/b> bu beyana istinaden kad\u0131n bo\u015fanma hakk\u0131na sahiptir.<\/p>\n 5) E\u015finde cinnet, s\u00e2r\u00ee hastal\u0131k, \u00e2ilev\u00ee vazifelerini \u00eef\u00e2 edememe gibi durumlar zuh\u00fbr ederse kad\u0131n bo\u015fanma talebiyle mahkemeye ba\u015fvurabilir, h\u00e2kim talebi hakl\u0131 bulursa bo\u015fanmaya h\u00fckmedebilir.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi erkek keyf\u00ee olarak han\u0131m\u0131n\u0131 bo\u015fama hakk\u0131na sahip olmad\u0131\u011f\u0131 gibi kad\u0131n da zarar g\u00f6rece\u011fi ve ki\u015fili\u011fini koruyamayaca\u011f\u0131 hallerde muhtelif \u015fekillerde bo\u015fanma hakk\u0131na sahiptir.[5]<\/a><\/p>\n [1]<\/a> Prof. Dr. S\u00fcleyman Uluda\u011f, \u0130sl\u00e2m\u2019da Emir ve Yasaklar\u0131n Hikmeti,<\/i> s. 175-178.<\/p>\n<\/div>\n
<\/p>\n
\n