{"id":377,"date":"2013-06-01T16:54:13","date_gmt":"2013-06-01T14:54:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=377"},"modified":"2013-11-30T11:03:55","modified_gmt":"2013-11-30T09:03:55","slug":"3-supheli-seylerden-sakinmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=377","title":{"rendered":"3. \u015e\u00fcpheli \u015eeylerden Sak\u0131nmak"},"content":{"rendered":"<p>\u0130sl\u00e2m, m\u00fc\u2019minleri haramdan en g\u00fczel \u015fekilde muh\u00e2faza edebilmek i\u00e7in onlara \u015f\u00fcpheli \u015feylerden uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir. Zira har\u00e2mlar, m\u00fc\u2019minler i\u00e7in yak\u0131c\u0131 bir ate\u015ftir. Allah\u2019\u0131n \u00e7izdi\u011fi hudutlar\u0131 a\u015fan kimseler kendilerini bu alevli ate\u015fin i\u00e7inde buluverirler. Bu tehlikeden korunman\u0131n en emniyetli yolu ise haramlarla helallerin aras\u0131ndaki \u015f\u00fcpheli \u015feylerden uzak durmakt\u0131r. Ras\u00fblullah r Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p><i>\u201c&#8230;Kim \u015f\u00fcpheli oldu\u011funu sezdi\u011fi bir \u015feyi terkederse, har\u00e2ml\u0131\u011f\u0131 belli olan \u015feyi daha \u00e7ok terkeder. Kim de \u015f\u00fcphelendi\u011fi \u015feyi yapmada c\u00fc\u2019retk\u00e2r olursa, har\u00e2ml\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k olan \u015feye d\u00fc\u015fmesi daha kolayd\u0131r.\u201d<\/i> (Buh\u00e2r\u00ee, Buy\u00fb, 2)<\/p>\n<p>G\u00fcnaha d\u00fc\u015fme korkusuyla ya\u015famaktansa, \u015f\u00fcpheli i\u015flerden uzak durmak daha kolay ve daha k\u00e2rl\u0131d\u0131r. Ras\u00fbl-i Ekrem Efendimiz \u015f\u00f6yle \u00eek\u00e2z buyurur:<\/p>\n<p><i>\u201cHel\u00e2l olan \u015feyler belli, haram olan \u015feyler bellidir. Bu ikisi aras\u0131nda, bir\u00e7ok kimsenin bilmedi\u011fi \u015f\u00fcpheli hususlar vard\u0131r.<\/i><\/p>\n<p><i>Kim \u015f\u00fcpheli \u015feylerden sak\u0131n\u0131rsa, dinini ve \u0131rz\u0131n\u0131 korumu\u015f olur. Kim de \u015f\u00fcphelileri i\u015flerse, zamanla harama d\u00fc\u015fer. Aynen s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc ba\u015fkas\u0131na ait bir ar\u00e2zinin etraf\u0131nda otlatan \u00e7oban gibi ki, onun bu ar\u00e2ziye girme tehlikesi vard\u0131r. <\/i><\/p>\n<p><i>Dikkat edin! Her sultan\u0131n girilmesi yasak bir ar\u00e2zisi vard\u0131r. Unutmay\u0131n ki, Allah\u2019\u0131n yasak ar\u00e2zisi de haram k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u015feylerdir. \u015eunu iyi bilin ki, insan v\u00fccudunda k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir et par\u00e7as\u0131 vard\u0131r. E\u011fer bu s\u00e2lih olursa, b\u00fct\u00fcn v\u00fccut s\u00e2lih olur. E\u011fer o bozulursa, b\u00fct\u00fcn v\u00fccut bozulur. \u0130\u015fte bu et par\u00e7as\u0131 <b>kalb<\/b>dir.\u201d <\/i>(M\u00fcslim, M\u00fcs\u00e2kat, 107, 108; Buh\u00e2r\u00ee, \u00cem\u00e2n, 39; B\u00fcy\u00fb\u2019, 2; Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, B\u00fcy\u00fb\u2019, 3\/3329)<i><\/i><\/p>\n<p>Burada anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u015f\u00fcpheliler kar\u015f\u0131s\u0131nda insana yol g\u00f6sterecek k\u0131lavuz, onun kalbidir. <b>V\u00e2bisa bin Ma\u02bbbed<\/b> t der ki: Peygamber Efendimiz\u2019in huz\u00fbruna varm\u0131\u015ft\u0131m. Bana:<\/p>\n<p><i>\u201c\u2013\u0130yili\u011fin ne oldu\u011funu sormaya m\u0131 geldin?\u201d <\/i>buyurdu.<\/p>\n<p>\u201c\u2013Evet\u201d dedim. O zaman Ras\u00fblullah r \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n<p><i>\u201c\u2013Kalbine dan\u0131\u015f! \u0130yilik, g\u00f6n\u00fcl huzuruyla yapt\u0131\u011f\u0131n ve kalbin mutmain oldu\u011fu \u015feydir. G\u00fcnah ise i\u00e7ini t\u0131rmalayan ve ba\u015fkalar\u0131 sana yap diye nice fetv\u00e2lar verse bile i\u00e7inde \u015f\u00fcphe ve teredd\u00fct uyand\u0131ran \u015feydir.\u201d<\/i> (Ahmed, IV, 227-228; D\u00e2rim\u00ee, B\u00fcy\u00fb\u2019, 2. Kr\u015f. Heysem\u00ee, X, 294)<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla kalbin m\u00e2nev\u00ee s\u0131hhatini muhafaza etmek \u00e7ok m\u00fchimdir. Bunun i\u00e7in de v\u00fcc\u00fbdu hel\u00e2l lokma ile beslemek \u015fartt\u0131r. Kalbin iyi ile k\u00f6t\u00fcy\u00fc, \u015f\u00fcpheli ile haram\u0131 fark edebilmesi buna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Haram lokma ile beslenen kalb, zamanla s\u00e2fiyetini yitirerek bulan\u0131kla\u015f\u0131r, hatta bir zaman sonra karar\u0131r ve hass\u00e2siyetini kaybeder.<\/p>\n<p><b>Hz. Mevl\u00e2n\u00e2,<\/b> <i>Mec\u00e2lis-i Seb\u2019a<\/i> isimli kitab\u0131nda, \u015f\u00fcpheli \u015feyler kar\u015f\u0131s\u0131nda dikkatli olman\u0131n l\u00fcz\u00fbmunu ne g\u00fczel misallendirir:<\/p>\n<p><i>\u201cT\u00e2neyi g\u00f6ren ku\u015fca\u011f\u0131z tuzak var m\u0131 diye \u00f6nden, arkadan, sa\u011fdan, soldan y\u00fcz defa kontrol eder. Ku\u015f d\u00e2ima aksi \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden ondaki can korkusu yem a\u015fk\u0131ndan ziy\u00e2dedir. Ayn\u0131 \u015fekilde \u00e2rif-i s\u00e2d\u0131klar da kazand\u0131klar\u0131 t\u00e2nelerin haram veya murdar olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, alt\u0131nda nefs \u00fc hev\u00e2n\u0131n pusu kurmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fehvet kedisinin kendilerine kastetmedi\u011fini veya kahr-\u0131 il\u00e2h\u00eeyi celbetmedi\u011fini, sa\u011fdan soldan iyice ara\u015ft\u0131r\u0131rlar. \u00abG\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm \u015fu lokma y\u00fcz\u00fcnden tuza\u011fa d\u00fc\u015fmek ve onun mahmur bak\u0131\u015flar\u0131na aldanmak l\u00e2y\u0131k de\u011fildir. Perde arkas\u0131nda bir casus bulunup da bo\u011faz\u0131ma yap\u0131\u015fma ihtimali vard\u0131r\u00bb derler.\u201d<\/i><\/p>\n<p><i>\u201cK\u00f6pek bile at\u0131lan bir kemi\u011fi veya ekme\u011fi koklamadan yemez.\u201d<\/i><\/p>\n<p>\u015e\u00fcpheli \u015feyleri terk etmek, insan\u0131n daha huzurlu ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flar. <b>Hasan bin Ali <\/b>v<b> <\/b>\u015f\u00f6yle der: Ben, k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta dedem Ras\u00fblullah r\u2019den \u015fu s\u00f6z\u00fc ezberledim:<i><\/i><\/p>\n<p><i>\u201c\u015e\u00fcpheli olan\u0131 b\u0131rak, \u015f\u00fcphe vermeyene bak! Zira do\u011fruluk huzur, yalan ise \u015f\u00fcphe kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/i> (Tirmiz\u00ee, K\u0131y\u00e2met 60\/2518. Bkz. Buh\u00e2r\u00ee, B\u00fcy\u00fb\u2018, 3)<\/p>\n<p>Di\u011fer taraftan, takv\u00e2 sahibi bir kul olabilmek de yine \u015f\u00fcpheli \u015feyleri terk etmeye ba\u011fl\u0131d\u0131r. Allah Ras\u00fbl\u00fc r bunu \u015f\u00f6yle ifade eder:<\/p>\n<p><i>\u201cKul, mahzurlu \u015feylere d\u00fc\u015fme endi\u015fesiyle mahz\u00fbru olmayan baz\u0131 \u015feyleri de terk etmedik\u00e7e ger\u00e7ek muttak\u00eelerin derecesine ula\u015famaz.\u201d<\/i> (Tirmiz\u00ee, K\u0131y\u00e2me, 19\/2451; \u0130bn-i M\u00e2ce, Z\u00fchd, 24)<\/p>\n<p>Bu sebeple, ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2m \u015f\u00fcpheliler hus\u00fbsunda b\u00fcy\u00fck bir titizlik g\u00f6stermi\u015flerdir. Nitekim <b>Hz. \u00d6mer <\/b>t \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p>\u201cBiz, f\u00e2ize d\u00fc\u015fme korkusu ile on helalden dokuzunu terk ettik.\u201d (Ali el-M\u00fcttak\u00ee, IV, 187\/10087)<\/p>\n<p>Daha sonraki m\u00fcsl\u00fcman nesiller de bu konuya dikkat etmi\u015flerdir. Mesel\u00e2, <b>Eb\u00fb Han\u00eefe Hazretleri,<\/b> tic\u00e2retle ge\u00e7inen hayli servet sahibi zengin bir kimse idi. Ancak ilimle me\u015fgul oldu\u011fundan tic\u00e2r\u00ee i\u015flerini vekili v\u00e2s\u0131tas\u0131yla y\u00fcr\u00fct\u00fcr, kendisi de yap\u0131lan tic\u00e2retin hel\u00e2l d\u00e2iresi i\u00e7inde olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol ederdi. Bu hususta o derece hassast\u0131 ki, bir defas\u0131nda orta\u011f\u0131 Hafs bin Abdurrahman\u2019\u0131 kuma\u015f satmaya g\u00f6ndermi\u015f ve ona:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Ey Hafs! Malda \u015fu \u015fu \u00f6z\u00fcrler var. Onun i\u00e7in bunu m\u00fc\u015fteriye s\u00f6yle ve \u015fu kadar ucuza sat!\u201d demi\u015fti. Hafs da, mal\u0131 \u0130m\u00e2m\u2019\u0131n belirtti\u011fi fiyata satm\u0131\u015f, ancak ondaki \u00f6zr\u00fc m\u00fc\u015fteriye s\u00f6ylemeyi unutmu\u015ftu. Durumu \u00f6\u011frenen Eb\u00fb Han\u00eefe Hazretleri, Hafs\u2019a:<\/p>\n<p>\u201c\u2013Kuma\u015f\u0131 alan m\u00fc\u015fteriyi tan\u0131yor musun?\u201d diye sordu. Hafs\u2019\u0131n, m\u00fc\u015fteriyi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi \u00fczerine \u0130m\u00e2m, sa\u00adt\u0131\u00adlan mal\u00addan el\u00adde edi\u00adlen otuz bin dirhemlik ka\u00adzan\u00adc\u0131n ta\u00adm\u00e2\u00adm\u0131\u00adn\u0131 sa\u00adda\u00adka ola\u00adrak da\u00ad\u011f\u0131t\u00adt\u0131 ve orta\u011f\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftn1\">[1]<\/a><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck hadis \u00e2limi <b>\u0130m\u00e2m Nevev\u00ee,<\/b> D\u0131me\u015fk\u2019ta yeti\u015fen meyveleri yemezdi. Bunun sebebini soran talebesi \u0130bn\u00fc\u2019l-Att\u00e2r\u2019a, D\u0131me\u015fk\u2019te pek \u00e7ok vak\u0131f arazi bulundu\u011funu, bunlar\u0131n titizlikle idare edilmedi\u011fini, ortakl\u0131\u011f\u0131n me\u015fr\u00fb bir \u015fekilde yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, dolay\u0131s\u0131yla bu meyvelere haram kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Babas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi yiyeceklerle ge\u00e7imini sa\u011flar, sadece onun getirdi\u011fi incirleri yerdi.<\/p>\n<p><b><i>\u201cEn b\u00fcy\u00fck ibadet, samimi bir niyetle hel\u00e2l ve haramlar\u0131 \u00f6\u011frenmektir\u201d<\/i><\/b> diyen \u0130m\u00e2m Nevev\u00ee, hayat\u0131 boyunca kimseden bir kuru\u015f almad\u0131. Vaz\u00eefe yapt\u0131\u011f\u0131 medreselerden kendisine verilen ayl\u0131kla kitap al\u0131r, sonra da bunlar\u0131 o medreseye vakfederdi. E\u015frefiyye D\u00e2r\u00fclhadisi\u2019nden de hi\u00e7 maa\u015f almad\u0131. Onun bu h\u00e2li, hak mefhumuna ne b\u00fcy\u00fck ehemmiyet verdi\u011fini g\u00f6stermektedir.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftn2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Bununla birlikte, \u015f\u00fcpheli \u015feylerden sak\u0131nmak isterken, \u00eetid\u00e2l \u00e7izgisinden ayr\u0131l\u0131p vesveselere kap\u0131larak gereksiz teredd\u00fctler uyand\u0131rmak ve b\u00f6ylece m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcrmek de do\u011fru de\u011fildir. M\u00fcsl\u00fcmanlar her hususta oldu\u011fu gibi bu mevz\u00fbda da firasetle hareket eder, orta yoldan ayr\u0131lmazlar. (Buh\u00e2r\u00ee, B\u00fcy\u00fb\u2018, 5)<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftnref1\">[1]<\/a> \u015eeh\u00e2bettin Ahmed bin Hacer el-Heytem\u00ee, <i>\u0130m\u00e2m-\u0131 \u00c2zam\u2019\u0131n Menk\u0131beleri,<\/i> trc. Abdulvehh\u00e2b \u00d6zt\u00fcrk, Ankara 1978, s. 82.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftnref2\">[2]<\/a> Prof. Dr. Ya\u015far Kandemir ve di\u011ferleri, <i>Riy\u00e2z\u00fc\u2019s-s\u00e2lih\u00een,<\/i> I, 49.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sl\u00e2m, m\u00fc\u2019minleri haramdan en g\u00fczel \u015fekilde muh\u00e2faza edebilmek i\u00e7in onlara \u015f\u00fcpheli \u015feylerden uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131 tavsiye etmi\u015ftir. Zira har\u00e2mlar, m\u00fc\u2019minler i\u00e7in yak\u0131c\u0131 bir ate\u015ftir. Allah\u2019\u0131n \u00e7izdi\u011fi hudutlar\u0131 a\u015fan kimseler kendilerini bu alevli&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-377","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ebediyolharitasiislam"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-65","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/377","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=377"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":380,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/377\/revisions\/380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}