{"id":4124,"date":"2013-09-07T14:43:37","date_gmt":"2013-09-07T12:43:37","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4124"},"modified":"2015-08-24T14:07:29","modified_gmt":"2015-08-24T12:07:29","slug":"d-tedricilige-riayet-etmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4124","title":{"rendered":"D. TEDR\u00ceC\u0130L\u0130\u011eE R\u0130\u00c2YET ETMES\u0130"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">D\u00een\u00ee m\u00fckellefiyetlerin zaman i\u00e7erisinde yava\u015f yava\u015f me\u015fr\u00fb k\u0131l\u0131nmas\u0131, Allah\u2019\u0131n be\u015feriyete g\u00f6sterdi\u011fi kolayl\u0131k yollar\u0131ndan biridir. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r:<\/p>\n<p dir=\"RTL\" align=\"center\">\u0648\u064e\u0642\u064f\u0631\u0652\u0622\u0646\u0627\u064b \u0641\u064e\u0631\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u0644\u0650\u062a\u064e\u0642\u0652\u0631\u064e\u0623\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0645\u064f\u0643\u0652\u062b\u064d \u0648\u064e\u0646\u064e\u0632\u0651\u064e\u0644\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u062a\u064e\u0646\u0632\u0650\u064a\u0644\u0627\u064b<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cBiz o Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 k\u0131s\u0131mlara ay\u0131rarak indirdik ki insanlara onu <\/b>(iyice anlayabilmeleri i\u00e7in) <b>\u00a0dura dura okuyas\u0131n.\u201d <\/b>(el-\u0130sr\u00e2 17\/106)<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c2i\u015fe v\u00e2lidemiz Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in n\u00fcz\u00fbl\u00fcndeki tedr\u00eecilikten bahsederek \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lk n\u00e2zil olan s\u00fbre mufassal s\u00fbrelerden<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftn1\">[1]<\/a> biri idi. Bunda cennet ve cehennemden bahsediliyordu. Hel\u00e2l ve har\u00e2ma d\u00e2ir h\u00fck\u00fcmler ise ancak insanlar \u0130sl\u00e2m\u2019a tam olarak \u0131s\u0131nd\u0131ktan sonra n\u00e2zil olmaya ba\u015flad\u0131. E\u011fer ilk def\u00e2:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 \u0130\u00e7ki i\u00e7meyin! emri inseydi insanlar:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Biz i\u00e7kiyi kesinlikle b\u0131rakmay\u0131z! derlerdi. Yine ilk olarak:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Zin\u00e2 etmeyin! emri gelseydi insanlar ayn\u0131 \u015fekilde:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Zin\u00e2y\u0131 asl\u00e2 b\u0131rakmay\u0131z! derlerdi. Ben Mekke\u2019de oyun oynayan bir \u00e7ocukken Muhammed -aleyhissel\u00e2m-\u2019a:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cHay\u0131r onlara va\u2019dedilen <\/b>(as\u0131l azab)<b> vakti, k\u0131y\u00e2mettir. \u0130\u015fte o an, cidden \u00e7ok deh\u015fetli ve \u00e7ok ac\u0131d\u0131r\u201d <\/b>(el-Kamer 54\/46) (gibi \u00eem\u00e2n ve k\u0131y\u00e2metle al\u00e2kal\u0131) \u00e2yetler n\u00e2zil olmu\u015ftu. (Mu\u00e2mel\u00e2tla al\u00e2kal\u0131 h\u00fck\u00fcmler ihtiv\u00e2 eden) Bakara ve Nis\u00e2 s\u00fbreleri ise ancak ben onun yan\u0131nda iken (Med\u00eene\u2019de) inmi\u015ftir.\u201d (Buh\u00e2r\u00ee, Fed\u00e2ilu\u2019l-Kur\u2019\u00e2n, 6)<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bilindi\u011fi gibi ilk n\u00e2zil olan \u00e2yetler tevhide d\u00e2vet, m\u00fc\u2019minleri cennetle m\u00fcjdeleme, k\u00e2firlere ve \u00e2s\u00eelere cehennemi haber verme gibi ak\u00eedev\u00ee hus\u00fbslarda idi. \u0130nsanlar bu mevz\u00fblarda ikn\u00e2 olup \u00eem\u00e2nlar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdikten sonra, mu\u00e2mel\u00e2tla al\u00e2kal\u0131 h\u00fck\u00fcmler inmeye ba\u015flad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanlar al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 i\u00e7in bunlardan vazge\u00e7meleri \u00e7ok kolay de\u011fildir. Tedr\u00eec\u00eeli\u011fe ri\u00e2yet etmeden insanlar\u0131 k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klardan ar\u0131nd\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, nefrete ve uzakla\u015fmaya sebebiyet verebilir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Es\u00e2sen, \u0130sl\u00e2m\u00ee us\u00fblde insanlara ilk tebli\u011f edilen \u00eem\u00e2n da kendi i\u00e7inde bir derecelenmeye t\u00e2b\u00ee tutulmu\u015ftur. \u00d6ncelikle \u0130sl\u00e2m \u00eetik\u00e2d\u0131 \u00fczerinde durulmu\u015f, m\u00fc\u015friklerin inan\u00e7lar\u0131n\u0131n tenk\u00eedi ise daha sonraki bir d\u00f6nemde v\u00e2k\u00ee olmu\u015ftur. \u0130bn-i Sa\u2019d bu hus\u00fbsa tem\u00e2s ederek \u015f\u00f6yle demektedir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cAllah Te\u00e2l\u00e2, tapt\u0131klar\u0131 putlar\u0131n b\u00e2t\u0131l oldu\u011funu ve k\u00fcf\u00fcr \u00fczere \u00f6len atalar\u0131n\u0131n cehenneme gittiklerini s\u00f6yleyinceye kadar Kurey\u015fliler, s\u00e2dece alay etmekle yetindiler. Bu devrede Res\u00fblull\u00e2h -sallall\u00e2hu aleyhi ve sellem-\u2019i dinlediler, hatta gen\u00e7lerden ve halk\u0131n zay\u0131f tabakas\u0131ndan bir \u00e7ok insan, M\u00fcsl\u00fcman oldu ve say\u0131lar\u0131 gittik\u00e7e artt\u0131. Ancak inan\u00e7lar\u0131n\u0131n sap\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda \u00e2yetler n\u00e2zil olunca Efendimiz\u2019e kar\u015f\u0131 tav\u0131r alarak sertle\u015ftiler ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k yapmaya ba\u015flad\u0131lar.\u201d (<i>Tabak\u00e2t<\/i>, I, 199)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Med\u00eene\u2019de M\u00fcsl\u00fcman muh\u00e2taplara inen h\u00fck\u00fcmlerde de tedr\u00eec\u00eeli\u011fe ri\u00e2yet edilmi\u015f, bilhassa eski al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n d\u00fczeltilmesi ve yeni h\u00fck\u00fcmlerin tatb\u00eekine d\u00e2ir hemen hemen her hus\u00fbsta bu metot uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Namaz, oru\u00e7 ve zek\u00e2t\u0131n farz k\u0131l\u0131nmas\u0131nda, i\u00e7ki, zin\u00e2 ve f\u00e2izin yasaklanmas\u0131nda hep bu us\u00fbl tatbik edilmi\u015ftir. Bunlar\u0131n birka\u00e7 tanesini misal olarak \u015f\u00f6yle iz\u00e2h edebiliriz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Namaz, bi\u2019setin<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftn2\">[2]<\/a> ilk zamanlar\u0131nda M\u00fcddessir s\u00fbresinin n\u00fcz\u00fbl\u00fcyle sabah ve ak\u015fam iki\u015fer rek\u00e2t olmak \u00fczere farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra M\u00fczzemmil s\u00fbresinin ilk \u00e2yetleriyle gece namaz\u0131 emredilmi\u015f ve M\u00fcsl\u00fcmanlar bir y\u0131l boyunca gece namaz\u0131n\u0131 farz olarak k\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. M\u00fczzemmil s\u00fbresinin son \u00e2yetiyle bu farziyet kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve gece namaz\u0131 nafile ibadet h\u00e2line gelmi\u015ftir. Be\u015f vakit namaz ise bi\u2019setin 11. y\u0131l\u0131nda M\u00eera\u00e7\u2019ta farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Hicrete kadar hazarda ve seferde iki\u015fer rek\u00e2t olan bu namazlar, hicretten sonra Med\u00eene\u2019de mukim olanlar i\u00e7in d\u00f6rde \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f, seferde ise iki rek\u00e2t olarak devam etmi\u015ftir. Hicret esn\u00e2s\u0131nda Med\u00eene\u2019ye girerken Cuma namaz\u0131 farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, daha sonra da bayram namazlar\u0131 emredilmi\u015ftir. (T\u00e2hir\u00fc\u2019l-Mevlev\u00ee, s. 58-65)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oru\u00e7la alakal\u0131 gelen farkl\u0131 hadisler ve riv\u00e2yetler de\u011ferlendirildi\u011fi zaman, insan\u0131n terbiyesinde pek m\u00fchim bir yeri olan bu ibadetin \u00fc\u00e7 merhalede farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r. \u00d6nce <b>\u201cOru\u00e7 tutmak size farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u201d<\/b> (el-Bakara 2\/183) \u00e2yetiyle her ayda \u00fc\u00e7 g\u00fcn oru\u00e7 farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bakara 184. \u00e2yet ile dileyenin oru\u00e7 yerine fidye verip bir fakiri doyurabilece\u011fi h\u00fckm\u00fc gelmi\u015f, en sonunda da Bakara 185. \u00e2yetle b\u00fct\u00fcn bunlar neshedilerek Ramazan orucu herkese farz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. (Cess\u00e2s, I, 226-227)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7kinin haram k\u0131l\u0131n\u0131\u015f\u0131 ise \u015fu merhalelerden sonra ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1) Mekke\u2019de; <b>\u201cHurma ve \u00fcz\u00fcmden, hem sarho\u015fluk veren i\u00e7ki hem de g\u00fczel g\u0131d\u00e2lar elde edersiniz. \u015e\u00fcphesiz bunda akl\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran kimseler i\u00e7in al\u0131nacak bir ibret vard\u0131r\u201d<\/b> (en-Nahl 16\/67) \u00e2yet-i ker\u00eemesi n\u00e2zil olmu\u015ftu. Bu \u00e2yette hurma ve \u00fcz\u00fcmden, g\u00fczel g\u0131d\u00e2dan farkl\u0131 olarak sarho\u015fluk veren bir madde de elde edildi\u011fi bildirilmi\u015ftir. B\u00f6ylece sarho\u015fluk veren \u015feylerin g\u00fczel ve makbul i\u00e7ecek say\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 hissettirilerek onun ileride yasaklanaca\u011f\u0131 da \u00eem\u00e2 edilmi\u015ftir. Mekke d\u00f6neminde i\u00e7ki hakk\u0131nda ba\u015fka \u00e2yet n\u00e2zil olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2) Peygamber Efendimiz Medine\u2019ye hicret ettikten sonra insanlar\u0131n sorular\u0131 \u00fczerine Y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cSana i\u00e7kiyi ve kumar\u0131 sorarlar. De ki: Onlarda hem b\u00fcy\u00fck g\u00fcnah, hem insanlar i\u00e7in bir k\u0131s\u0131m faydalar vard\u0131r. Ancak zararlar\u0131 faydalar\u0131ndan daha b\u00fcy\u00fckt\u00fcr\u2026\u201d<\/b> (el-Bakara 2\/219)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e2yetin n\u00fcz\u00fbl\u00fcnden sonra M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7kiyi terk etti, bir k\u0131sm\u0131 ise i\u00e7meye dev\u00e2m etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">3) Ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2mdan biri ak\u015fam namaz\u0131n\u0131 k\u0131ld\u0131r\u0131rken, bir \u00e2yeti m\u00e2n\u00e2 bozulacak derecede yanl\u0131\u015f okudu. Bunun \u00fczerine:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy \u00eem\u00e2n edenler! Siz sarho\u015f iken, ne s\u00f6yleyece\u011finizi bilinceye (&#8230;) kadar namaza yakla\u015fmay\u0131n!\u201d<\/b> (en-Nis\u00e2 4\/43) \u00e2yeti n\u00e2zil oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bundan sonra M\u00fcsl\u00fcmanlardan i\u00e7ki i\u00e7enler iyice azald\u0131. Namaz k\u0131l\u0131naca\u011f\u0131 zaman Allah Res\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn m\u00fcn\u00e2d\u00eesi; \u201cSarho\u015f olanlar kesinlikle namaza yakla\u015fmas\u0131n!\u201d diyerek seslenirdi. M\u00fcsl\u00fcmanlar art\u0131k i\u00e7kinin kesin bir \u015fekilde yasaklanaca\u011f\u0131n\u0131 anlam\u0131\u015flar ve buna haz\u0131r h\u00e2le gelmi\u015flerdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">4) Nih\u00e2yetinde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 i\u00e7kiyi b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131lar\u0131 da i\u00e7ki y\u00fcz\u00fcnden kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 n\u00e2ho\u015f durumlardan muzdarip durumdayd\u0131lar. Hz. \u00d6mer, \u201cAllah\u0131m! \u0130\u00e7ki hakk\u0131nda bize a\u00e7\u0131k ve kesin bir beyanda bulun!\u201d diye dua ediyordu. Allah Te\u00e2l\u00e2:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy \u00eem\u00e2n edenler! \u0130\u00e7ki, kumar, dikili ta\u015flar ve fal oklar\u0131, \u015feytan\u0131n murdar ve k\u00f6t\u00fc i\u015finden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir! Bunlardan uzak durun ki fel\u00e2h bulas\u0131n\u0131z! \u015eeytan, \u015farap ve kumarla sizin aran\u0131za d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve kin salmak, sizi Allah\u2019\u0131 zikretmekten ve namazdan al\u0131koymak ister. Art\u0131k bu murdar \u015feylerden vaz ge\u00e7tiniz, de\u011fil mi?\u201d<\/b> (el-M\u00e2ide 5\/90-91) \u00e2yetlerini inz\u00e2l buyurdu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Peygamber Efendimiz, Hz. \u00d6mer\u2019i \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p ona bu \u00e2yetleri okudu. <b>\u201cArt\u0131k vazge\u00e7tiniz de\u011fil mi?\u201d<\/b> k\u0131sm\u0131na gelince o:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Vazge\u00e7tik! Vazge\u00e7tik y\u00e2 Rab! diyordu. Yaln\u0131z Hz. \u00d6mer de\u011fil, b\u00fct\u00fcn M\u00fcsl\u00fcmanlar da:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Art\u0131k i\u00e7kiden, kumardan vazge\u00e7tik Rabbimiz! dediler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e2yetler nazil olunca, Res\u00fblull\u00e2h Efendimiz\u2019in emriyle bir m\u00fcn\u00e2di:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u2013 Haberiniz olsun ki i\u00e7ki haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r! diyerek Medine sokaklar\u0131nda seslendi. Tulumlar\u0131 delinip bo\u015falt\u0131lan ve k\u00fcpleri k\u0131r\u0131l\u0131p d\u00f6k\u00fclen i\u00e7kiler, Medine sokaklar\u0131nda su gibi akt\u0131!..<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Daha sonra Efendimiz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cMuhakkak ki Allah i\u00e7kiye, onu s\u0131zd\u0131rana, s\u0131zd\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yere, i\u00e7ene, i\u00e7irene, ta\u015f\u0131yana, satana, sat\u0131n alana, bedelini ve kazanc\u0131n\u0131 yiyene l\u00e2net etmi\u015ftir!\u201d<\/i> buyurdu. (\u0130bn- Hanbel, I, 53; II, 351; Nes\u00e2\u00ee, E\u015fribe, 1-2; H\u00e2kim, II, 305)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kur\u2019\u00e2n yerle\u015fmi\u015f m\u00fczmin bir i\u00e7tim\u00e2\u00ee hastal\u0131\u011f\u0131 ted\u00e2v\u00ee ederken bu i\u015fi \u00e2n\u00ee \u00e7\u0131k\u0131\u015f ve zorlamalarla de\u011fil, hastal\u0131\u011fa yumu\u015fakl\u0131kla yakla\u015f\u0131p onu \u0131sl\u00e2ha do\u011fru birbirlerine zincirleme ba\u011fl\u0131 ve sa\u011flam ad\u0131mlar atarak yapar ve hedefe ula\u015f\u0131ncaya kadar gayretine devam eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7ki mevzuundaki bu durum faiz hakk\u0131nda da c\u00e2r\u00eedir. Faizin haram k\u0131l\u0131nmas\u0131nda da ayn\u0131 metot tatbik edilmi\u015f ve o da d\u00f6rt merhalede yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece faiz i\u00e7kideki durumla tam bir mutabakat arz etmi\u015ftir.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftn3\">[3]<\/a> Bu da, i\u00e7ki ile faizin baz\u0131 ortak taraflar\u0131n\u0131n bulundu\u011funa ilah\u00ee bir i\u015faret say\u0131labilir. Nitekim her ikisinin zararlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, onlarda menhus bir lezzet ve fayda tevehh\u00fcm\u00fc vard\u0131r ki, zay\u0131f tabiatl\u0131 kimseler kolayl\u0131kla kendilerini onlar\u0131n tesirlerine kapt\u0131rabilmektedir. Keza m\u00fcbtel\u00e2l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bunlar aras\u0131nda bir benzerlik bulunmaktad\u0131r. Bu sebeple bu iki k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc def etme usul\u00fcndeki benzerlikle birlikte, \u00e2yetlerin indirildikleri yerlerde ve her bir merhalenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hus\u00fbsiyetlerde de benzerlik bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Faiz hakk\u0131nda n\u00e2zil olan ilk \u00e2yet-i ker\u00eeme Mekk\u00ee olup Mekke d\u00f6neminde bu mevzuda ba\u015fka \u00e2yet gelmemi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201c\u0130nsanlar\u0131n mallar\u0131nda art\u0131\u015f olsun diye verdi\u011finiz herhangi bir faiz, Allah kat\u0131nda artmaz. Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 isteyerek verdi\u011finiz zekata gelince, i\u015fte zekat\u0131 veren o kimseler, evet onlar<\/b> (sevaplar\u0131n\u0131 ve mallar\u0131n\u0131) <b>kat kat art\u0131ranlard\u0131r.\u201d<\/b> (er-R\u00fbm 30\/39)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada faizin Allah kat\u0131nda bir de\u011ferinin bulunmay\u0131p bir m\u00fckafata da vesile olmayaca\u011f\u0131 bildirilmi\u015f, haraml\u0131\u011f\u0131na temas edilmemi\u015ftir. Bununla beraber, bir ayr\u0131m\u0131n g\u00f6zetilmesi, uyan\u0131k vicdanlarda makes bulmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130kinci merhale, Medine\u2019de nazil olan bir \u00e2yetle ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cMenedildikleri h\u00e2lde faizi almalar\u0131ndan ve haks\u0131z <\/b>(yollar)<b>la insanlar\u0131n mallar\u0131n\u0131 yemelerinden dolay\u0131 <\/b>(yah\u00fbdilerden)<b> ink\u00e2ra sapanlara ac\u0131 bir azap haz\u0131rlad\u0131k. <\/b>(en-Nis\u00e2 4\/161)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Burada, yahudilere rib\u00e2n\u0131n haram k\u0131l\u0131nmas\u0131na ra\u011fmen, onlar\u0131n faiz yemeye devam etmeleri \u00fczerine Allah\u2019\u0131n onlar\u0131 cezaland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r. Dikkat ve anlay\u0131\u015f\u0131 normal seviyede olanlar, bundan, faizi haram k\u0131lacak h\u00fckm\u00fcn gelmesinin yak\u0131n oldu\u011funu anlam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc merhalede faiz a\u00e7\u0131k\u00e7a haram k\u0131l\u0131nmakla beraber, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir yasaklama s\u00f6z konusudur, mutlak de\u011fildir. Faizin f\u00e2hi\u015f olan bir nev\u2019i, gittik\u00e7e \u00e7\u0131\u011f gibi b\u00fcy\u00fcyen \u015fekli haram k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy \u00eem\u00e2n edenler! Kat kat art\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak faiz yemeyin. Allah\u2019tan sak\u0131n\u0131n ki kurtulu\u015fa eresiniz.\u201d<\/b> (\u00c2l-i \u0130mr\u00e2n 3\/130)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nihayet, faiz hakk\u0131ndaki son ve um\u00fbm\u00ee yasak gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cFaiz yiyen kimseler<\/b> (kabirlerinden) <b>t\u0131pk\u0131 \u015eeytan \u00e7arpm\u0131\u015f kimseler gibi kalkarlar. Onlar\u0131n bu hali, \u00abAl\u0131\u015f-veri\u015f<\/b> (ticaret) <b>de faiz gibidir\u00bb demelerindendir. Oysa ki Allah, ticareti helal, faizi haram k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bundan b\u00f6yle kime Rabbinden bir \u00f6\u011f\u00fct gelir de faizden vazge\u00e7erse, ge\u00e7mi\u015fte olan kendisinindir<\/b> (ondan dolay\u0131 sorumlulu\u011fu yoktur) &#8230; <b>Ey \u00eem\u00e2n edenler! Allah\u2019tan sak\u0131n\u0131n, e\u011fer ger\u00e7ekten \u00eem\u00e2n ediyorsan\u0131z kalan faizi b\u0131rak\u0131n.\u201d <\/b>(el-Bakara 2\/275-279)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hatta bu \u00e2yetle sadece riban\u0131n h\u00fckm\u00fc de\u011fil, Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019in te\u015fr\u00ee sayfas\u0131 da kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Hz. \u00d6mer bu hususta \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cKur\u2019\u00e2n\u2019dan en son nazil olan riba hakk\u0131ndaki \u00e2yettir. Resulullah -sall\u00e2llahu aleyhi ve selem-, bu \u00e2yeti tefsir etmeden irtihal etti. Binaenaleyh siz, ribay\u0131 da r\u00eebeyi (rib\u00e2 \u015f\u00fcphesi olan\u0131) da b\u0131rak\u0131n\u0131z.\u201d (\u0130bn-i M\u00e2ce, Tic\u00e2r\u00e2t, 58)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun gibi ib\u00e2det ve mu\u00e2melatla al\u00e2kal\u0131 di\u011fer emirler de um\u00fbmiyetle Med\u00eene\u2019de n\u00e2zil olmu\u015ftur. Bunlar\u0131n emredilip ya\u015fanmas\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde bir derecelenme s\u00f6z konusudur. Sevgili Peygamberimiz \u00eem\u00e2n\u0131yla, ib\u00e2detiyle ve ahl\u00e2k\u0131yla m\u00fckemmel bir seviyeye getirdi\u011fi ash\u00e2b\u0131n\u0131, \u00e2n\u00ee bir de\u011fi\u015fimle de\u011fil hissedilmeyen, yava\u015f ve tedr\u00eec\u00ee bir geli\u015fimle o seviyeye \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Mesel\u00e2 Mu\u00e2z bin Cebel\u2019i Yemen\u2019e g\u00f6nderirken\u00a0 yapt\u0131\u011f\u0131 tavsiyeleri bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cMuhakkak ki sen ehl-i kitap olan bir topluma gidiyorsun. Onlar\u0131, Allah\u2019tan ba\u015fka il\u00e2h olmad\u0131\u011f\u0131na ve benim Allah\u2019\u0131n resul\u00fc oldu\u011fuma \u015feh\u00e2det etmeye d\u00e2vet et. \u015eayet buna itaat ederlerse, Allah\u2019\u0131n kendilerine bir g\u00fcnd\u00fcz ve gecede be\u015f vakit namaz\u0131 farz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildir. Bunu kabul edip itaat ederlerse, zenginlerinden al\u0131n\u0131p fakirlerine verilmek \u00fczere kendilerine zek\u00e2t\u0131n farz k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber ver. Buna da\u00a0 itaat ettikleri takdirde, mallar\u0131n\u0131n en k\u0131ymetlilerini almaktan sak\u0131n! Mazlumun bedduas\u0131n\u0131 almaktan \u00e7ekin, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun bedduas\u0131 ile Allah aras\u0131nda perde yoktur.\u201d <\/i>(Buh\u00e2r\u00ee, Zek\u00e2t, 41, 63; M\u00fcslim, \u00cem\u00e2n, 29-31)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">H\u00e2s\u0131l\u0131, m\u00fcslim gayr-i m\u00fcslim, kim olursa olsun muh\u00e2tab\u0131m\u0131zdan taleb edece\u011fimiz ilk hus\u00fbs, sah\u00eeh bir \u00eem\u00e2n ve sa\u011flam bir \u0130sl\u00e2m\u00ee anlay\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r. Bu te\u2019m\u00een edildikten sonra ondan, inand\u0131\u011f\u0131yla amel etmesi istenmelidir. Bunu sa\u011flayabilmek i\u00e7in en ge\u00e7erli metot ve \u00e7are de kolayla\u015ft\u0131rma ve m\u00fcjdeleme \u00fcsl\u00fbbudur. Uzakla\u015ft\u0131rma ve dinden d\u00f6nd\u00fcrme s\u00f6z konusu ise belli bir m\u00fcddet i\u00e7in onun gayr-i isl\u00e2m\u00ee davran\u0131\u015f ve ahl\u00e2ka mu\u011f\u00e2yir hareketlerine, kat\u2019iyyen cevaz vermemek ve tasvip etmemek kayd\u0131yla, m\u00fcd\u00e2helede bulunmamal\u0131d\u0131r. Ancak d\u00eene v\u00e2k\u0131f olduktan sonra, art\u0131k eski anlay\u0131\u015f ve ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131 icr\u00e2 etmesine kesinlikle m\u00fcs\u00e2ade edilemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mevl\u00e2n\u00e2\u2019n\u0131n ve di\u011fer mutasavv\u0131flar\u0131n, do\u011fuda ve bat\u0131da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131na \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 sevdirmede son derece ba\u015far\u0131l\u0131 olmalar\u0131n\u0131n alt\u0131nda yatan temel sebeplerden biri, \u015f\u00fcphesiz onlar\u0131n, insan f\u0131trat\u0131n\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduran tedr\u00eecilik metodunu izlemeleridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Elbette d\u00e2vette aslolan tedriciliktir. Ancak bu, t\u00e2viz ve gev\u015feklik anlam\u0131na gelebilecek bir tarz ve seviyede olmamal\u0131d\u0131r. Zira nefsin f\u00e2rik vasf\u0131 tembellik ve at\u00e2lettir. M\u00fchim olan onda temerk\u00fcz eden bu menf\u00ee s\u0131fatlar\u0131 temizlemektir. De\u011filse tebli\u011fde bu t\u00fcr vas\u0131flara destek verecek tav\u0131r ve davran\u0131\u015flardan bilin\u00e7li olarak ka\u00e7\u0131nmak gerekir.<\/p>\n<div>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftnref1\">[1]<\/a> Mufassal s\u00fbreler, Mushaf-\u0131 \u015eer\u00eef\u2019in son b\u00f6l\u00fcm\u00fc olup, tercih edilen g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re 50. s\u00fbre olan K\u00e2f\u2019tan itib\u00e2ren N\u00e2s\u2019a kadarki k\u0131s\u0131md\u0131r. K\u0131sal\u0131\u011f\u0131 sebebiyle s\u0131k s\u0131k Besmele ile ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu isim verilmi\u015ftir.<\/p>\n<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftnref2\">[2]<\/a> Bi\u2019set, Efendimiz\u2019in peygamber olarak g\u00f6nderili\u015fini if\u00e2de eder.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Usve_i_Hasene\/Usve_2_Tashihli.doc#_ftnref3\">[3]<\/a> M. Abdullah Draz, <i>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n \u0130nsana Verdi\u011fi De\u011fer,<\/i> s. 218-221.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00een\u00ee m\u00fckellefiyetlerin zaman i\u00e7erisinde yava\u015f yava\u015f me\u015fr\u00fb k\u0131l\u0131nmas\u0131, Allah\u2019\u0131n be\u015feriyete g\u00f6sterdi\u011fi kolayl\u0131k yollar\u0131ndan biridir. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r: \u0648\u064e\u0642\u064f\u0631\u0652\u0622\u0646\u0627\u064b \u0641\u064e\u0631\u064e\u0642\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u0644\u0650\u062a\u064e\u0642\u0652\u0631\u064e\u0623\u064e\u0647\u064f \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0646\u0651\u064e\u0627\u0633\u0650 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0645\u064f\u0643\u0652\u062b\u064d \u0648\u064e\u0646\u064e\u0632\u0651\u064e\u0644\u0652\u0646\u064e\u0627\u0647\u064f \u062a\u064e\u0646\u0632\u0650\u064a\u0644\u0627\u064b \u201cBiz o Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[279],"tags":[],"class_list":["post-4124","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-usveihasene2"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-14w","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4124"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12443,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4124\/revisions\/12443"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}