\u0130sl\u00e2m; madd\u00ee ve m\u00e2nev\u00ee her t\u00fcrl\u00fc temizli\u011fe te\u015fvik eder ve bunlar\u0131n nas\u0131l yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretir. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de:<\/p>\n
\u201c\u2026Allah temizlenenleri sever\u201d<\/b> buyrulur. (Bakara, 222)<\/p>\n
Ras\u00fblullah (s.a.v) de:<\/p>\n
\u201c\u2026Allah temizdir, temizli\u011fi sever\u2026 evlerinizin avlusunu temizleyin, yah\u00fbdilere benzemeyin!\u201d<\/i> buyurur. (Tirmiz\u00ee, Edeb, 41\/2799)<\/p>\n
Hz. Peygamber\u2019in, hayat\u0131 boyunca temizli\u011fin her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne \u00e7ok dikkat etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Mesel\u00e2, camiye ve misafirli\u011fe giderken, toplum huzuruna \u00e7\u0131karken temiz ve g\u00fczel elbise giyinmeye, g\u00fczel koku s\u00fcr\u00fcnmeye, so\u011fan, sar\u0131msak gibi ba\u015fkas\u0131n\u0131 rahats\u0131z edebilecek \u015feyleri yememeye son derece dikkat ederdi.<\/p>\n
\u0130sl\u00e2m, tah\u00e2ret, nez\u00e2fet ve nez\u00e2ket esaslar\u0131 \u00fczerine kurulu bir niz\u00e2m getirmi\u015ftir. Peygamber Efendimiz, \u201cTemizlik iman\u0131n yar\u0131s\u0131d\u0131r\u201d<\/i> buyurmu\u015ftur.[1]<\/a> Hadis ve f\u0131k\u0131h kitaplar\u0131m\u0131z\u0131n neredeyse tamam\u0131, temizlik bahsiyle ba\u015flarlar.<\/p>\n D\u00eenimizde temel bir esas olarak, v\u00fccut ve mek\u00e2n temizli\u011fi yap\u0131lmadan b\u00e2z\u0131 ib\u00e2detler c\u00e2iz ve makbul g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir. Bu meyanda mesel\u00e2 tuvalet \u00e2d\u00e2b\u0131na \u00e7ok ehemmiyet verilmi\u015f, m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n elbiselerine nec\u00e2set s\u0131\u00e7ratmamalar\u0131, g\u00fczelce istibr\u00e2 yapmalar\u0131 emredilmi\u015ftir. Allah Ras\u00fbl\u00fc (s.a.v):<\/p>\n \u201cKabir az\u00e2b\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, nec\u00e2setten gere\u011fi gibi sak\u0131nmamaktan kaynaklan\u0131r\u201d<\/i>[2]<\/a> buyurarak \u00fcmmetinin bu hususta titiz davranmas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir.<\/p>\n \u0130sl\u00e2m, g\u00fcnde en az be\u015f defa el, a\u011f\u0131z, burun, y\u00fcz, ba\u015f, kulak, boyun ve ayak gibi pislik ve mikroplarla her an temasta bulunan \u00e2z\u00e2lar\u0131m\u0131z\u0131 y\u0131kamam\u0131z\u0131 ve temiz tutmam\u0131z\u0131 (abdest) <\/b>emretmi\u015ftir. Ras\u00fblullah (s.a.v):<\/i><\/p>\n \u201cCennetin anahtar\u0131 namaz, namaz\u0131n anahtar\u0131 da temizliktir\u201d<\/i> buyurmu\u015ftur.[3]<\/a> B\u00f6ylece \u0130sl\u00e2m, her insan\u0131n mecb\u00fbren yapmas\u0131 gereken temizli\u011fi, ib\u00e2det h\u00fcviyetine b\u00fcr\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015f, insanlar\u0131n, temizlik yaparken ayn\u0131 zamanda bir ib\u00e2det ne\u015fvesi i\u00e7inde olmas\u0131n\u0131 temin etmi\u015ftir.<\/p>\n Ras\u00fblullah (s.a.v)\u2019in ehemmiyetle \u00fczerinde durdu\u011fu di\u011fer bir husus da, a\u011f\u0131z temizli\u011fidir. Bunun i\u00e7in Allah Ras\u00fbl\u00fc, s\u00e2ir vakitlerde ve bilhassa abdest almadan hemen \u00f6nce misvak kullanmay\u0131 tavsiye buyurmu\u015ftur.[4]<\/a> M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, \u00f6ncesinde ve sonras\u0131nda ellerini y\u0131kayarak yeme\u011fi temizlikle bereketlendirmelerini istemi\u015ftir.[5]<\/sup><\/sup><\/a><\/p>\n Di\u011fer taraftan f\u0131trat gere\u011fi s\u00fcnnet olmak, kas\u0131klar\u0131n t\u0131ra\u015f edilmesi, t\u0131rnaklar\u0131n kesilmesi, koltuk altlar\u0131n\u0131n temizlenmesi, sakal ve b\u0131y\u0131klar\u0131n k\u0131salt\u0131lmas\u0131 da Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn t\u00e2lim etti\u011fi temizlik ve edeb k\u00e2idelerinden birka\u00e7\u0131d\u0131r.[6]<\/a><\/p>\n Allah Ras\u00fbl\u00fc (s.a.v) elbisesinin temizli\u011fine son derece dikkat etti\u011fi gibi tertip ve d\u00fczenine de ayn\u0131 nisbette \u00eetin\u00e2 g\u00f6sterirdi. Buna \u015fahitlik edenlerden biri olan Eb\u00fb Kurs\u00e2fe <\/b>(r.a) <\/b>\u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n \u201cBen, annem ve teyzem, Ras\u00fblullah (s.a.v)\u2019e bey\u2019at etmek i\u00e7in huz\u00fbruna \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k. Efendimiz\u2019in yan\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, annem ve teyzem bana:<\/p>\n \u00ab\u2013Yavrucu\u011fum, bu z\u00e2t gibisini hi\u00e7 g\u00f6rmedik! Y\u00fcz\u00fc ondan daha g\u00fczel, elbiseleri daha temiz ve<\/i><\/b> s\u00f6z\u00fc daha yumu\u015fak ba\u015fka birini bilmiyoruz. Sanki m\u00fcb\u00e2rek a\u011fz\u0131ndan n\u00fbr sa\u00e7\u0131l\u0131yordu<\/i><\/b>\u00bb<\/i><\/b> dediler.\u201d (Heysem\u00ee, VIII, 279-280)<\/p>\n Peygamber Efendimiz bir seferinde Mescit\u2019te iken yan\u0131na, sa\u00e7\u0131-sakal\u0131 kar\u0131\u015fm\u0131\u015f bir adam \u00e7\u0131kagelmi\u015fti. Hz. Peygamber (s.a.v), eliyle ona sa\u00e7 ve sakal\u0131n\u0131 d\u00fczeltmesini i\u015f\u00e2ret etti.[7]<\/a><\/p>\n Ras\u00fblullah (s.a.v), elbisesinde rahats\u0131z edici kokular\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 istemezdi. Hz. \u00c2i\u015fe<\/b> (r.anh\u00e2) \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n \u201c\u00dczerinde \u00e7irkin bir kokunun hissedilmesi, Ras\u00fblullah (s.a.v) Efendimiz\u2019e \u00e7ok a\u011f\u0131r gelirdi.\u201d (Buh\u00e2r\u00ee, Hiyel, 7)<\/p>\n \u00a0Bir g\u00fcn, giydi\u011fi h\u0131rkada ter ve y\u00fcn kokusu hissedince \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bunu bize nakleden Hz. \u00c2i\u015fe<\/b> (r.anh\u00e2), Efendimiz\u2019in d\u00e2im\u00e2 g\u00fczel kokulardan ho\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 haber vermi\u015ftir.[8]<\/a> Riv\u00e2yete g\u00f6re:<\/p>\n \u201cAllah Ras\u00fbl\u00fc<\/i><\/b> <\/b>(s.a.v) geceleyin g\u00fczel kokusundan tan\u0131n\u0131rd\u0131.\u201d<\/i><\/b> (D\u00e2rim\u00ee, Mukaddime, 10)<\/p>\n Ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2m, kendi i\u015fini kendi g\u00f6ren kimselerdi. Onlar, cuma namaz\u0131 vaktine kadar i\u015flerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, cuma vakti yakla\u015f\u0131nca i\u015flerini b\u0131rak\u0131p namaza gelirlerdi. Bu sebeple v\u00fccutlar\u0131 a\u011f\u0131r kokard\u0131. Bunun \u00fczerine Efendimiz onlara:<\/p>\n \u201c\u2013Cuma g\u00fcn\u00fc y\u0131kansan\u0131z!\u201d<\/i> buyurdu. (Buh\u00e2r\u00ee, Cum`a 16, B\u00fcy\u00fb` 15; M\u00fcslim, Cum`a 6)<\/p>\n M\u00fcsl\u00fcmanlar, vatan\u0131n her bir k\u00f6\u015fesine t\u00fcrl\u00fc im\u00e2retler, su yollar\u0131 ve \u00e7e\u015fmeler in\u015f\u00e2 etmi\u015flerdir. Temizli\u011fin kusursuz olmas\u0131 i\u00e7in k\u00f6ylere var\u0131ncaya kadar her tarafa hamamlar yapm\u0131\u015flard\u0131r. M\u00fcsl\u00fcman evleri, son derece temizdir. Ayakkab\u0131larla asl\u00e2 i\u00e7eri girilmez. Her yer, namaz k\u0131l\u0131nabilecek derecede p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131ld\u0131r. Evlerde hayvan beslemek diye bir \u015fey yoktur. Hatt\u00e2 evlere ku\u015f bile sokulmaz. \u00d6nde gelen \u00e2lim sah\u00e2b\u00eelerden Abdullah bin Mes\u2019\u00fbd<\/b> (r.a) ve di\u011fer \u0130sl\u00e2m b\u00fcy\u00fckleri, evlerinin her g\u00fcn s\u00fcp\u00fcr\u00fclmesini emrederlermi\u015f. Bu sebeple evlerinde bir saman \u00e7\u00f6p\u00fc dah\u00ee bulmak m\u00fcmk\u00fcn olmazm\u0131\u015f. (\u0130bn-i Eb\u00ee \u015eeybe, V, 264\/25921-2)<\/p>\n M. de Thevenot<\/b> m\u00fcsl\u00fcman toplumundaki temizlik ve nez\u00e2kete d\u00e2ir \u015funlar\u0131 s\u00f6yler:<\/p>\n \u201cT\u00fcrkler s\u0131hhatli ya\u015farlar ve az hasta olurlar. Bizim memleketlerdeki b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131 ve daha bir s\u00fcr\u00fc tehlikeli hastal\u0131klar\u0131n hi\u00e7biri onlarda yoktur, isimlerini dah\u00ee bilmezler. \u00d6yle zannediyorum ki, T\u00fcrkler\u2019in bu m\u00fckemmel s\u0131hhatlerinin ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri de s\u0131k s\u0131k y\u0131kanmalar\u0131 ve yiyip i\u00e7medeki \u00eetidalleridir. Onlar g\u00e2yet az yerler. Yedikleri de, hristiyanlar\u0131nki gibi karma kar\u0131\u015f\u0131k \u015feyler de\u011fildir.\u201d[9]<\/a><\/p>\n Ras\u00fblullah (s.a.v), insanlar\u0131n gelip ge\u00e7ti\u011fi yollar\u0131, g\u00f6lgelendikleri yerleri, a\u011fa\u00e7 altlar\u0131n\u0131, duvar diplerini, halk\u0131n dinlenmek ve istirahat etmek i\u00e7in oturdu\u011fu yerleri kirletmeyi kesin olarak yasaklam\u0131\u015ft\u0131r.[10]<\/a> Eb\u00fb Musa el-E\u015f\u2018ar\u00ee<\/b> (r.a) Basra\u2019ya v\u00e2li olarak geldi\u011finde \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n \u201c\u2013Beni size \u00d6mer bin Hatt\u00e2b g\u00f6nderdi. Size Rabbinizin Kit\u00e2b-\u0131 Ker\u00eemi\u2019ni ve S\u00fcnnet-i Seniyye\u2019yi \u00f6\u011fretece\u011fim ve yollar\u0131n\u0131z\u0131 temizleyece\u011fim.\u201d (D\u00e2rim\u00ee, Mukaddime, 46\/566; \u0130bn-i Eb\u00ee \u015eeybe, V, 264\/25923)<\/p>\n Ras\u00fblull\u00e2h (s.a.v) hayvanlar\u0131n bak\u0131m\u0131 ve temizli\u011fi hus\u00fbsunda da tavsiyelerde bulunur, bilhassa koyun ve ke\u00e7ilerin \u00fczerindeki kir ve tozlar\u0131n temizlenmesini isterdi. (Heysem\u00ee, IV, 66-67)<\/p>\n \u0130sl\u00e2m, ibadet mahallerinin temizli\u011fine ise ayr\u0131 bir ehemmiyet vermi\u015ftir. C\u00e2bir<\/b> (r.a) \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n \u201c\u2026Bir defas\u0131nda Ras\u00fblullah (s.a.v) \u015fu mescidimize bizi ziy\u00e2rete gelmi\u015fti. Elinde \u0130bn\u00fb T\u00e2b diye bilinen hurma a\u011fac\u0131ndan bir dal vard\u0131. Mescidin k\u0131ble taraf\u0131nda bir t\u00fckr\u00fck g\u00f6rd\u00fc ve onu elindeki dal ile sildi\u2026 <\/i><\/b>Sonra bize d\u00f6nerek:<\/p>\n \u00ab\u2013Bana bir z\u00e2feran verin!\u00bb<\/i> dedi. Mahalleden bir gen\u00e7 kalkarak b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla evine ko\u015ftu <\/i><\/b>ve avucunda z\u00e2feranl\u0131 bir koku getirdi. Ras\u00fblullah (s.a.v) onu alarak elindeki dal\u0131n ucuna s\u00fcrd\u00fc. Sonra onunla t\u00fckr\u00fc\u011f\u00fcn izini sildi. \u0130\u015fte mescidlerinize z\u00e2feranl\u0131 koku s\u00fcrmeniz buradan kalmad\u0131r\u2026\u201d (M\u00fcslim, Z\u00fchd, 74; Mes\u00e2cid, 52; Beyhak\u00ee, K\u00fcbr\u00e2,<\/i> I, 255)<\/p>\n [1]<\/a> M\u00fcslim, Tah\u00e2ret 1.<\/p>\n<\/div>\n [2]<\/a> \u0130bn-i M\u00e2ce, Tah\u00e2ret, 26.<\/p>\n<\/div>\n [3]<\/a> Tirmiz\u00ee, Tah\u00e2ret, 3\/4; Ahmed, III, 340.<\/p>\n<\/div>\n [4]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Cuma, 8; Temenn\u00ee, 9; Savm, 27; M\u00fcslim, Tah\u00e2ret, 42.<\/p>\n<\/div>\n [5]<\/a> Bkz. Tirmiz\u00ee, Et\u2018ime, 39\/1846.<\/p>\n<\/div>\n
<\/p>\n
\n