{"id":430,"date":"2013-06-01T17:36:19","date_gmt":"2013-06-01T15:36:19","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=430"},"modified":"2013-11-30T11:03:53","modified_gmt":"2013-11-30T09:03:53","slug":"islam-alemi-nasil-terakki-eder","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=430","title":{"rendered":"\u0130sl\u00e2m \u00c2lemi Nas\u0131l Terakk\u00ee Eder?"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\" align=\"right\">Murat Kaya<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015euurlu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zihnini me\u015fgul eden m\u00fchim sorulardan biri budur. Ne yapmal\u0131 da m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeli ve ileri millet h\u00e2line getirmeli? \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve zul\u00fcmlerden kurtarmal\u0131? Esaretten h\u00fcrriyete kavu\u015fturmal\u0131? T\u00fcm bunlar\u0131 kim yapacak ve nas\u0131l yapacak?<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Uzun zamand\u0131r bu sorulara cevaplar aranm\u0131\u015f, muhtelif teklifler sunulmu\u015ftur. Son devirde yeti\u015fen b\u00fcy\u00fck Hak dostlar\u0131ndan Es\u02bbad Efendi Hazretleri de bu meseleye temas etmi\u015f, baz\u0131 tekliflerde bulunmu\u015ftur. O \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cT\u00e2rih sayfalar\u0131na g\u00f6z atanlar a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcrler ki, Arap kavmi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli a\u015firet ve kabilelerden m\u00fcte\u015fekkil idi. \u00ceman \u015ferefiyle m\u00fc\u015ferref ve Kur\u2019\u00e2n n\u00fbruyla m\u00fcnevver olmadan \u00f6nce aralar\u0131nda bu\u011fz, d\u00fc\u015fman\u00adl\u0131k ve kin yayg\u0131n, c\u00e2hiliye d\u00f6neminin kanl\u0131 ya\u011fma ve sa\u00adva\u015flar\u0131 devam etmekteydi. B\u00fct\u00fcn bunlara il\u00e2veten fakr u zaruret ve ihtiya\u00e7 i\u00e7inde k\u0131vranmakta ve ci\u011ferleri kan a\u011flamaktayd\u0131. Ne zaman ki K\u00e2in\u00e2t\u0131n Efendisi r karanl\u0131k ufuklar\u0131 n\u00fcb\u00fcvvetin parlak n\u00fbruyla ayd\u0131nlatt\u0131, i\u015fte o zaman onlar\u0131n zul\u00fcm ve ceh\u00e2\u00adletlerini berrak m\u00e2rifet suyu ile ar\u0131nd\u0131rd\u0131. Bu derece y\u0131pranm\u0131\u015f ve da\u011f\u0131n\u0131k bir toplum, il\u00e2h\u00ee \u00e2yetleri rehber, had\u00ees-i \u015ferifleri d\u00fcst\u00fbr edinince, kin ve d\u00fc\u015f\u00admanl\u0131klar\u0131 sevgi ve ba\u011fl\u0131l\u0131\u011fa, bedev\u00eelikleri meden\u00eeli\u011fe, fakr u zaruretleri refah ve huz\u00fbra ink\u0131l\u00e2b etti. Bu \u015fekilde ad\u00e2letin temelini tesis ede\u00adrek medeniyet nurlar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e2leme ula\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6yle ki azamet ve kudreti herkes taraf\u0131ndan bilinen \u0130ran ve R\u00fbm devletlerini b\u00fct\u00fcn kudret ve \u015fevketlerine ra\u011fmen k\u0131sa bir m\u00fcddet i\u00e7erisinde yerle bir edip titrettiler. Fetihle\u00adrinin s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7ok k\u0131sa zamanda Asya u\u00e7lar\u0131na ve Avrupa\u2019n\u0131n g\u00fcneyine kadar uzand\u0131. Do\u011fu ve Bat\u0131 \u00e2le\u00admini kendi emirlerine boyun e\u011fdirip, ad\u00e2let ve ihsan sofralar\u0131n\u0131n hayr\u00e2n\u0131 eylediler. B\u00f6ylelikle Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n m\u00fcb\u00e2rek ismini y\u00fccelttiler. Be\u015fer\u00ee sa\u00e2deti ve toplum huz\u00fbrunu en a\u015fa\u011f\u0131 seviyeden en y\u00fcksek kem\u00e2l derecesine ula\u015ft\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7o\u011funlu\u011fu tic\u00e2ret, bir k\u0131sm\u0131 sanat, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc ziraat, bir grubu da k\u00e2tiplik ve doktorluk mesle\u011fine intis\u00e2b ederek her biri bir sanat dal\u0131nda insanl\u0131\u011fa en b\u00fcy\u00fck hizmet ve yard\u0131m\u0131 yapt\u0131lar. Karde\u015fli\u011fin bin\u00e2s\u0131n\u0131 teyid ve medeniyetin esa\u00ads\u0131n\u0131 tesis ettiler. Sad\u00e2kat ve ad\u00e2letleri sebebiyle \u00f6yle terakk\u00ee ettiler ki, b\u00fct\u00fcn toplumlar\u0131 ge\u00e7erek hak\u00eek\u00ee sa\u00e2det ve sel\u00e2mete n\u00e2il oldular. Cen\u00e2b-\u0131 Hak gayretlerini me\u015fk\u00fbr, ecirlerini de kat kat eylesin! \u00c2m\u00een!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eimdi ak\u0131l almaz bir h\u0131zla gelen d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve gerileme ne\u00adticesinde g\u00f6n\u00fcllerde kan denizinin dalgaland\u0131\u011f\u0131 bir zamand\u0131r. Pazarlar\u0131 ifl\u00e2sa s\u00fcr\u00fcklenmi\u015ftir. Ne yaz\u0131k! O \u015fim\u00ad\u015fek gibi s\u00fcr\u02bbatli terakk\u00ee h\u0131z\u0131 nereye ve nas\u0131l gitti de yerine bu y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fc\u015f geldi. Yaz\u0131k, pek yaz\u0131k ki, o m\u00fcthi\u015f y\u00fckseli\u015fe ne oldu ve bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn sonu ne olacak?! \u0130nceleme ve ara\u015ft\u0131rmalar g\u00f6steriyor ki, bu iki zirve noktan\u0131n aras\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck farklar vard\u0131r. Bu s\u0131\u00adn\u0131rs\u0131z h\u00fcsran\u0131 ara\u015ft\u0131ranlar\u0131n ayaklar\u0131n\u0131n topal, m\u00fctehas\u00ads\u0131slar\u0131n\u0131n sahalar\u0131n\u0131n da olduk\u00e7a dar oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak, <b>\u201cSiz Allah\u2019\u0131n d\u00eenine yar\u00add\u0131m ederseniz Allah da size yard\u0131m eder ve ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 kayd\u0131rmaz.\u201d<\/b> bu\u00adyuruyor. (Muhammed, 7)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekr\u00e2ren arzediyorum ki; e\u011fer \u0130sl\u00e2m milletinin y\u00fck\u00adselmesi ve Muhammed \u00fcmmetinin y\u00fccelmesi isteniyorsa bu husus ancak Al\u00eem ve All\u00e2m olan Allah\u2019\u0131n emir ve ya\u00adsaklar\u0131na boyun e\u011fip, \u015eanl\u0131 Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn S\u00fcnnet-i Seniyye\u2019sine s\u0131ms\u0131k\u0131 sar\u0131lmakla m\u00fcyesser olacakt\u0131r. Tertemiz \u0130sl\u00e2m \u015feriat\u0131n\u0131 farkl\u0131 iklimlerde h\u00e2kim k\u0131lan, m\u00fcnevver tarikat\u0131 da ak\u0131l ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin muh\u00e2f\u0131z\u0131 yapan bir topluluk, hac\u0131lar\u0131n \u00abLebbeyk\u00bb diyerek K\u00e2\u02bbbe\u2019ye kavu\u015ftuklar\u0131 gibi hedeflerine ula\u015f\u0131rlar. Tertemiz duygular\u0131yla Beyt\u00fc\u2019l-Har\u00e2m\u2019da en b\u00fcy\u00fck sa\u00e2dete erenler gibi sonsuz sa\u00e2dete n\u00e2il olurlar. B\u00f6ylece birle\u015fme ve yard\u0131mla\u015fmay\u0131 emreden \u00e2yetlerden nas\u00eeblerini alm\u0131\u015f olurlar. <b><i>\u00abDevlet ittifaktan, devletsizlik ve anar\u015fi de nifaktan do\u011far!\u00bb<\/i><\/b> s\u00f6z\u00fc de bunu tasdik etmektedir\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eimdi K\u00e2dir-i Mutlak olan Cen\u00e2b-\u0131 Hak\u2019tan ve b\u00fcy\u00fck-k\u00fc\u00e7\u00fck her \u015feyi il\u00e2h\u00ee tedb\u00eeri ile y\u00f6neten M\u00fcdebbir-i Z\u00fclcel\u00e2l\u2019den niyaz ederim ki, bu fakirin arzular\u0131n\u0131, dindar dostlar\u0131m\u0131n nazarlar\u0131na ve basiret sahibi karde\u015flerimin ibret kulakla\u00adr\u0131na ula\u015ft\u0131r\u0131p da feyz ve bereketini ihs\u00e2n buyursun! M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131ndaki birle\u015fme ve dayan\u0131\u015fma tesis edilsin! Dostlar aras\u0131nda ittihad temeli sa\u011flamca at\u0131ls\u0131n! B\u00f6ylece m\u00fc\u2019minler aras\u0131nda tesiri ve sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 uzun m\u00fcddet devam edecek olan yak\u0131nl\u0131k ve yard\u0131mla\u015fma arts\u0131n!\u201d (M. Es\u02bbad Efendi, <i>Mekt\u00fbb\u00e2t,<\/i> s. 176-178, no: 142)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Es\u02bbad Efendi Hazretleri\u2019ne g\u00f6re \u00e7are insan\u0131n Rabbine d\u00f6nmesi ve O\u2019nun emirlerine sar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ancak, Kur\u2019\u00e2n\u2019a sar\u0131l\u0131yorum diye S\u00fcnnet-i Seniyye\u2019yi ihm\u00e2l eden yanl\u0131\u015f cereyanlara kap\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Zira S\u00fcnnet\u2019i g\u00fczelce \u00f6\u011frenmeden \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 tam olarak ya\u015famak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu iki esas\u0131 kuvvetlendiren bir yol daha vard\u0131r ki o da tasavvuftur. Tasavvuf, Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet\u2019i b\u00fcy\u00fck bir t\u00e2zim, h\u00fcrmet ve hass\u00e2siyetle ya\u015famay\u0131 temin eder, ak\u0131l ve d\u00fc\u015f\u00fcncenin muh\u00e2f\u0131z\u0131 olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 bu b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7erisinde ya\u015fayabilmek i\u00e7in ilim ve basirete ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Onun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar bunlara ehemmiyet vermeli, d\u00een\u00ee e\u011fitimi her \u015feyin \u00f6n\u00fcnde tutmal\u0131d\u0131r. Herkes d\u00eenini sa\u011flam kaynaklardan \u00f6\u011frenip \u015fuurluca ya\u015famal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Es\u02bbad Efendi Hazretleri\u2019nin bu hususta daha m\u00fchim ve daha \u00f6ncelikli bir teklifi daha var. Onu da \u015f\u00f6yle if\u00e2de ediyor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u00c2yet-i ker\u00eeme ve had\u00ees-i \u015feriflere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, haramlar\u0131 terketmenin, sevap kazand\u0131racak amel-i s\u00e2lihleri i\u015flemekten \u00f6nce zikredildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. Bunda iki n\u00fckte vard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">1. <b><i>\u00abDef-i mefsedet celb-i maslahattan \u00f6ncedir.\u00bb<\/i><\/b> (Yani zararl\u0131 \u015feyleri uzakla\u015ft\u0131rmak, faydal\u0131 \u015feyleri elde etmekten daha m\u00fchim ve daha \u00f6ncedir.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2. \u0130b\u00e2det ve taatlar\u0131n tamam\u0131n\u0131 yerine getirmek, insan g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00fczerindedir. Yasaklardan sak\u0131nmak ise -az olmalar\u0131 sebebiyle- her ferdin imk\u00e2n\u0131 d\u00e2hilindedir ve bunun faydas\u0131 daha \u015f\u00fcmull\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hatt\u00e2 diyebilirim ki, <b><i>\u0130sl\u00e2m \u00e2lemi i\u00e7in tasavvur edilen y\u00fckselme ve ilerlemenin en m\u00fchim sebebi, g\u00fcnahlar\u0131 terketmektir.<\/i><\/b> F\u0131traten g\u00fcnahlardan uzak ve m\u00e2siyeti terk etme se\u00advab\u0131ndan mahrum olan meleklerin, tabi\u00ee makamlar\u0131ndan terakk\u00ee edemiyor olmalar\u0131 da bu if\u00e2demizin delili m\u00e2hiyetindedir. Velh\u00e2s\u0131l, haramlardan sak\u0131nman\u0131n m\u00e2nev\u00ee terakk\u00eeye hizmet etmesi kadar madd\u00ee menfaat ve cism\u00e2n\u00ee faydalar\u0131 da g\u00f6zden uzak tutulmamal\u0131d\u0131r. Yasaklar\u0131n, in\u00adsanlar\u0131n mal\u0131na, can\u0131na, \u015feref ve \u015f\u00e2n\u0131na verdi\u011fi zarar\u0131n tel\u00e2fisi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu, basiret sahiplerince bilinip kabul edilen bir hak\u00eekattir.\u201d (M. Es\u02bbad Efendi, <i>Mekt\u00fbb\u00e2t,<\/i> s. 37, no: 12)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Demek ki yap\u0131lmas\u0131 gereken ilk i\u015f faiz, r\u00fc\u015fvet, zina, haks\u0131zl\u0131k, \u00e7al\u0131\u015fmadan kazanmak, malzemeden \u00e7almak, tesett\u00fcre ri\u00e2yet etmemek, para kazanmak i\u00e7in cinselli\u011fi kullanmak, m\u00fcstehcen reklamlar yapmak, ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 yaymak gibi haramlar\u0131 terketmek ve bunlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kapatmakt\u0131r. \u00d6nce ferd ferd herkes bu nevi g\u00fcn\u00e2hlardan uzakla\u015facak, daha sonra da arkada\u015f\u0131n\u0131, kom\u015fusunu, mahallesini, toplumunu ve d\u00fcnyas\u0131n\u0131 bu zehirlerden korumaya gayret edecektir. \u0130\u015fte m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hak\u00eekaten ilerlemeye ba\u015flayaca\u011f\u0131 g\u00fcn o g\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Murat Kaya \u015euurlu m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n zihnini me\u015fgul eden m\u00fchim sorulardan biri budur. Ne yapmal\u0131 da m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmeli ve ileri millet h\u00e2line getirmeli? \u0130\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve zul\u00fcmlerden kurtarmal\u0131? Esaretten h\u00fcrriyete kavu\u015fturmal\u0131?&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[5],"tags":[128,126,127],"class_list":["post-430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makaleler","tag-gelisme","tag-terakki","tag-yukselme"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-6W","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=430"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9012,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/430\/revisions\/9012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}