{"id":4320,"date":"2013-09-10T16:25:12","date_gmt":"2013-09-10T14:25:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4320"},"modified":"2013-11-30T10:55:07","modified_gmt":"2013-11-30T08:55:07","slug":"al-i-imran-159-161","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4320","title":{"rendered":"Al-i \u0130mr\u00e2n 159-161"},"content":{"rendered":"<p dir=\"RTL\" style=\"text-align: center;\">\u0641\u064e\u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0629\u064d \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0644\u0650\u0646\u0652\u062a\u064e \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0652\u062a\u064e \u0641\u064e\u0638\u064b\u0651\u0627 \u063a\u064e\u0644\u06ea\u064a\u0638\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0644\u0652\u0628\u0650 \u0644\u064e\u0627\u0646\u0652\u0641\u064e\u0636\u064f\u0651\u0648\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062d\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u0643\u064e \u0641\u064e\u0627\u0639\u0652\u0641\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u063a\u0652\u0641\u0650\u0631\u0652 \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0634\u064e\u0627\u0648\u0650\u0631\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0627\u064e\u0645\u0652\u0631\u0650 \u0641\u064e\u0627\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0632\u064e\u0645\u0652\u062a\u064e \u0641\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0643\u064e\u0651\u0644\u0652 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0627\u0650\u0646\u064e\u0651 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u064a\u064f\u062d\u0650\u0628\u064f\u0651 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u062a\u064e\u0648\u064e\u0643\u0650\u0651\u0644\u06ea\u064a\u0646\u064e \ufd3f159\ufd3e \u0627\u0650\u0646\u0652 \u064a\u064e\u0646\u0652\u0635\u064f\u0631\u0652\u0643\u064f\u0645\u064f \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064f \u0641\u064e\u0644\u064e\u0627 \u063a\u064e\u0627\u0644\u0650\u0628\u064e \u0644\u064e\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u0650\u0646\u0652 \u064a\u064e\u062e\u0652\u0630\u064f\u0644\u0652\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0641\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u0630\u064e\u0627 \u0627\u0644\u064e\u0651\u0630\u06ea\u064a \u064a\u064e\u0646\u0652\u0635\u064f\u0631\u064f\u0643\u064f\u0645\u0652 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u0628\u064e\u0639\u0652\u062f\u0650\u0647\u06ea \u0648\u064e\u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0641\u064e\u0644\u0652\u064a\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0643\u064e\u0651\u0644\u0650 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u0624\u0652\u0645\u0650\u0646\u064f\u0648\u0646\u064e \ufd3f160\ufd3e \u0648\u064e\u0645\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0627\u0646\u064e \u0644\u0650\u0646\u064e\u0628\u0650\u064a\u064d\u0651 \u0627\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u063a\u064f\u0644\u064e\u0651 \u0648\u064e\u0645\u064e\u0646\u0652 \u064a\u064e\u063a\u0652\u0644\u064f\u0644\u0652 \u064a\u064e\u0627\u0652\u062a\u0650 \u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u063a\u064e\u0644\u064e\u0651 \u064a\u064e\u0648\u0652\u0645\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u0650\u064a\u0670\u0645\u064e\u0629\u0650 \u062b\u064f\u0645\u064e\u0651 \u062a\u064f\u0648\u064e\u0641\u0651\u0670\u0649 \u0643\u064f\u0644\u064f\u0651 \u0646\u064e\u0641\u0652\u0633\u064d \u0645\u064e\u0627 \u0643\u064e\u0633\u064e\u0628\u064e\u062a\u0652 \u0648\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0644\u064e\u0627 \u064a\u064f\u0638\u0652\u0644\u064e\u0645\u064f\u0648\u0646\u064e \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\ufd3f161\ufd3e<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">159. <b>\u201cAllah taraf\u0131ndan lutfedilen bir rahmet s\u00e2yesinde onlara yumu\u015fak davrand\u0131n. E\u011fer kaba, kat\u0131 kalpli olsayd\u0131n, etraf\u0131ndan da\u011f\u0131l\u0131p giderlerdi. Art\u0131k onlar\u0131 affet, onlar i\u00e7in Allah\u2019tan ma\u011ffiret dile ve<\/b> (hakk\u0131nda vahiy inmeyen) <b>i\u015fler hus\u00fbsunda kendileriyle isti\u015f\u00e2re et! Bir kere de karar verip azmettin mi, art\u0131k Allah\u2019a tevekk\u00fcl et! \u015e\u00fcphesiz Allah, tevekk\u00fcl edenleri sever.\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">160. <b>\u201c\u015eayet Allah yard\u0131m ederse, size g\u00e2lip gelecek yoktur. E\u011fer bir de yard\u0131m\u0131ndan mahrum b\u0131rak\u0131rsa, O\u2019ndan sonra size kim yard\u0131m edebilir? O h\u00e2lde m\u00fc\u2019minler, ancak Allah\u2019a tevekk\u00fcl etsinler!\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">161. <b>\u201cBir peygamber i\u00e7in, em\u00e2nete h\u0131yanet etmek asla <\/b>(s\u00f6z konusu)<b> olamaz. Kim em\u00e2nete <\/b>(kamu mal\u0131na)<b> h\u0131yanet ederse, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc, h\u00e2inlik etti\u011fi \u015feyle birlikte gelir. Sonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 tastamam \u00f6denir ve onlar asl\u00e2 haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazlar.\u201d<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00a0<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Tefsir:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>159.<\/b> Bir insan b\u00fct\u00fcn g\u00fczel hasletlere sahip olmakla birlikte kaba ve kat\u0131 kalpli davransa, \u00e7evresindeki insanlar ondan uzakla\u015f\u0131r ve da\u011f\u0131l\u0131p giderler. Ras\u00fblullah (s.a.v), Allah\u2019\u0131n l\u00fbtfetti\u011fi g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131n bir tez\u00e2h\u00fcr\u00fc olarak d\u00e2im\u00e2 insanlara af ve merhametle mu\u00e2mele etmi\u015ftir. Uhud gibi a\u011f\u0131r imtihanlara u\u011framalar\u0131na sebep olan ok\u00e7ulara kar\u015f\u0131 bile bu g\u00fczel ahl\u00e2k\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmemi\u015f, kusurlar\u0131n\u0131 y\u00fczlerine vurmayarak onlara yumu\u015fak ve n\u00e2zik davranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">L\u00fcgav\u00ee inceliklerden hareketle \u00e2yet-i kerimeden, \u201cAllah\u2019\u0131n rahmetindeki m\u00fckemmelli\u011fe hayranl\u0131k\u201d m\u00e2n\u00e2s\u0131 \u00e7\u0131karan \u00e2limler olmu\u015ftur. Bu durumda \u00e2yette:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u00d6yle bir rahmet ki, seni bu derece m\u00fc\u015fkil durumda bile hatal\u0131 ki\u015filere yumu\u015fak davranmaya sevkediyor! Bu il\u00e2h\u00ee teyide \u015f\u00fckretmek gerekir\u201d denilmektedir. (R\u00e2z\u00ee, IX, 51; Elmal\u0131l\u0131, II, 1212)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130l\u00e2h\u00ee rahmetin enginli\u011fini g\u00f6steren bir hadis-i \u015ferifte \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cAllah Te\u00e2l\u00e2, g\u00f6kleri ve yeri yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn, y\u00fcz rahmet halketmi\u015ftir. Her bir rahmet g\u00f6klerle yer aras\u0131n\u0131 dolduracak enginli\u011fe sahiptir. Bunlardan sadece bir rahmeti yery\u00fcz\u00fcne indirmi\u015ftir. \u0130\u015fte anne yavrusuna bu s\u00e2yede \u015fefkat g\u00f6sterir. Yabani hayvanlar ve ku\u015flar bunun sonucu olarak birbirlerine merhamet ederler. Allah Te\u00e2l\u00e2 k\u0131yamette bu biri, doksan dokuza katarak rahmetini y\u00fcze tamamlayacakt\u0131r.\u201d<\/i> (M\u00fcslim, Tevbe, 21)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah\u2019\u0131n rahmetinden \u00e7ok c\u00fcz\u2019\u00ee bir k\u0131sma mazhar olmak bile insana ne b\u00fcy\u00fck faydalar sa\u011flamaktad\u0131r. Bu merhamet s\u00e2yesinde ki\u015fi, insanlar\u0131 affetmekle kalmay\u0131p bir de onlar i\u00e7in Allah\u2019a isti\u011ffar eder. Cen\u00e2b-\u0131 Hak, daha \u00f6nce ge\u00e7en 152 ve 155. \u00e2yetlerde Uhud\u2019da hat\u00e2 yapan m\u00fc\u2019minleri affetti\u011fini iki defa haber vermi\u015fti. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da burada Ras\u00fblullah (s.a.v)\u2019e onlar\u0131 affetmesini ve onlar i\u00e7in isti\u011ffarda bulunmas\u0131n\u0131 emir buyurmaktad\u0131r. Hakikaten ne ulv\u00ee ve engin bir rahmet!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah (s.a.v), Uhud\u2019a \u00e7\u0131karken ash\u00e2b\u0131yla isti\u015fare etmi\u015fti. Ancak ba\u015flar\u0131na pek \u00e7ok s\u0131k\u0131nt\u0131 geldi. Bu h\u00e2diselerin ard\u0131ndan hemen isti\u015f\u00e2re emrinin gelmesi son derece m\u00e2nidard\u0131r. Efendimiz\u2019in m\u00fcsl\u00fcmanlarla isti\u015f\u00e2reye devam etmesi, onlara kar\u015f\u0131 sergiledi\u011fi aff\u0131n tam oldu\u011funu g\u00f6sterdi. Bilgi ve tecr\u00fcbelerine m\u00fcr\u00e2caat edilen m\u00fcsl\u00fcmanlar da, kendilerine de\u011fer verildi\u011fini anlayarak memn\u00fbn oldular ve Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019ne kar\u015f\u0131 muhabbetleri artt\u0131. B\u00f6ylece Ras\u00fblullah (s.a.v) \u00fcmmetini en g\u00fczel \u015fekilde terbiye etti ve onlara emsalsiz bir \u00f6rnek \u015fahsiyet oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Buradan \u015fu da anla\u015f\u0131l\u0131r ki, h\u00fcsn-i niyetle g\u00f6r\u00fc\u015f ifade ettikten sonra nih\u00e2yetinde bunun yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131ksa bile, herhangi bir mes\u2019\u00fbliyet s\u00f6z konusu de\u011fildir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u0130sti\u015f\u00e2re<\/b> veya <b>m\u00fc\u015f\u00e2vere<\/b>; herhangi bir hususta i\u015fin ehli olan veya o hususta g\u00f6r\u00fc\u015f bildirebilecek kimselerin fikirlerine m\u00fcr\u00e2caat etmek, onlarla g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015f-veri\u015finde bulunmak demektir. Cen\u00e2b-\u0131 Hak, \u00e2yet-i kerimede, kullar\u0131n\u0131n isti\u015f\u00e2reye ehemmiyet vermelerini arzu buyurmaktad\u0131r. Di\u011fer bir \u00e2yette de \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cOnlar\u0131n i\u015fleri aralar\u0131ndaki isti\u015f\u00e2re ile y\u00fcr\u00fcr.\u201d<\/b> (\u015e\u00fbr\u00e2 42\/38)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c2limler, burada emredilen isti\u015farenin v\u00e2cip mi yoksa mendup mu oldu\u011fu hususunda ihtilaf etmi\u015flerdir. \u0130m\u00e2m \u015e\u00e2fi\u00ee mendup oldu\u011funu s\u00f6ylemekle birlikte ekseriyet v\u00e2cip oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcndedir. Peygamber Efendimiz i\u00e7in m\u00fc\u015f\u00e2vere mendup olsa da \u00fcmmeti i\u00e7in vaciptir. (R\u00e2z\u00ee, IX, 55)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah (s.a.v) bu hususta \u015f\u00f6yle buyurmu\u015flard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u0130yi biliniz ki Allah ve Ras\u00fbl\u00fc m\u00fc\u015f\u00e2vereden m\u00fcsta\u011fn\u00eedir. Ancak Allah Te\u00e2l\u00e2 bunu benim \u00fcmmetime bir rahmet k\u0131ld\u0131, onlardan her kim isti\u015fare ederse r\u00fc\u015fdden (do\u011fru ve yerinde hareket etmekten) mahrum olmaz, her kim de isti\u015fareyi terk ederse hat\u00e2dan kurtulamaz.\u201d <\/i>(Beyhak\u00ee, <i>\u015euab,<\/i> VI, 76)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u0130sti\u015f\u00e2re eden pi\u015fm\u00e2n olmaz.\u201d<\/i> (Heysem\u00ee, II, 280)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pey\u00adgam\u00adber (s.a.v) Efendi\u00admi\u00adz\u2019e:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Y\u00e2 Ra\u00ads\u00fb\u00adlal\u00adlah! Kur\u2019\u00e2n\u2019da ve S\u00fcn\u00adnet\u2019\u00adte \u00e7\u00f6\u00adz\u00fc\u00adm\u00fc\u00adn\u00fc bu\u00adla\u00adma\u00add\u0131\u00ad\u011f\u0131\u00adm\u0131z bir me\u00ads\u2019e\u00adley\u00adle kar\u00ad\u015f\u0131\u00adla\u015f\u00adt\u0131\u00ad\u011f\u0131\u00adm\u0131z\u00adda ne ya\u00adpa\u00adl\u0131m?\u201d di\u00adye sor\u00aduldu\u011funda:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013Onu, fa\u00adkih\u00adle\u00adre ve \u00e2bid\u00adle\u00adre (s\u00e2\u00adlih\u00adle\u00adre) so\u00adrun ve on\u00adla\u00adr\u0131n is\u00adti\u00ad\u015f\u00e2\u00adre\u00adsi\u00adne arz edin! O ko\u00adnu\u00adda \u015fah\u00ads\u00ee g\u00f6\u00adr\u00fc\u00ad\u015f\u00fc\u00adn\u00fcz\u00adle amel et\u00adme\u00adyin!\u201d<\/i> bu\u00adyur\u00admu\u015f\u00adtur. (Hey\u00adse\u00adm\u00ee, I, 178)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Eb\u00fb H\u00fcreyre<\/b> (r.a):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cRas\u00fblullah (s.a.v)\u2019den daha fazla ash\u00e2b\u0131yla isti\u015f\u00e2re eden bir kimse g\u00f6rmedim!\u201d demi\u015ftir. (Tirmiz\u00ee, Cih\u00e2d, 35\/1714)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hz. S\u00fcleyman<\/b> (a.s) da, o\u011fluna nasihat ederken:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cYavrucu\u011fum! Ehil bir kimse ile isti\u015f\u00e2re etmeden kesinlikle bir i\u015f hakk\u0131nda karar verme! \u015e\u00e2yet b\u00f6yle yaparsan sonunda \u00fcz\u00fclmezsin!\u201d demi\u015ftir. (Beyhak\u00ee,<i> es-S\u00fcnen\u00fc\u2019l-k\u00fcbr\u00e2,<\/i> X, 110)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hz. \u00d6mer<\/b> (r.a), toplumu ilgilendiren meselelerde karar verece\u011fi zaman m\u00fcsl\u00fcmanlarla isti\u015fare ederdi. Gen\u00e7, ya\u015fl\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00e2limler (Kurr\u00e2) Hz. \u00d6mer\u2019in dan\u0131\u015fma meclisinde bulunurlard\u0131. (Buh\u00e2r\u00ee, Tefs\u00eer, 7\/5, 110\/4; \u0130\u2019tisam 2)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Onun, zor bir mes\u2019eleyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda <b>\u00e7ocuklarla ve gen\u00e7lerle<\/b> isti\u015f\u00e2rede bulundu\u011fu ve onlar\u0131n ak\u0131llar\u0131n\u0131n keskinli\u011finden istif\u00e2de etti\u011fi de riv\u00e2yet edilir. (Beyhak\u00ee,<i> es-S\u00fcnen\u00fc\u2019l-k\u00fcbr\u00e2,<\/i> X, 113)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hasan Basr\u00ee<\/b> Hazretleri \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cBir topluluk isti\u015fare ederlerse, muhakkak i\u015flerinin en do\u011frusuna hidayet edilirler.\u201d (\u0130bn-i Eb\u00ee \u015eeybe, V, 298\/26275; Buh\u00e2r\u00ee, <i>el-Edeb\u00fc\u2019l-m\u00fcfred,<\/i> no: 258)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u00d6mer bin Abd\u00fclaz\u00eez<\/b>, hal\u00eefe se\u00e7ildi\u011finde, kendisine d\u00e2im\u00e2 hakk\u0131 ve hayr\u0131 tavsiye edecek bir isti\u015f\u00e2re heyeti kurmu\u015f, onlar da hal\u00eefeyi \u00eekaz ve nas\u00eehatleriyle yanl\u0131\u015fl\u0131klardan korumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. (Bkz. Beyhak\u00ee,<i> es-S\u00fcnen\u00fc\u2019l-k\u00fcbr\u00e2,<\/i> X, 110)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sti\u015f\u00e2re edilecek ki\u015filerin s\u00e2lih, m\u00fcttak\u00ee, em\u00een ve i\u015fin ehli olmalar\u0131na dikkat edilmelidir. Ras\u00fblullah (s.a.v) Efendimiz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKendisiyle isti\u015f\u00e2re edilen, g\u00fcvenilir bir kimse olmal\u0131d\u0131r\u201d <\/i>buyurmu\u015flard\u0131r. (Tirmiz\u00ee, Edeb, 57\/2822)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hz. \u00d6mer<\/b> (r.a) da \u015f\u00f6yle demi\u015ftir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2026Yapaca\u011f\u0131n i\u015flerde, All\u00e2h\u2019tan korkan kimselerle isti\u015fare et!\u201d (\u0130bn-i Eb\u00ee \u015eeybe, <i>Musannef,<\/i> VIII, 147)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sti\u015f\u00e2re eden kimseyi yan\u0131ltmak, b\u00fcy\u00fck bir ih\u00e2nettir. All\u00e2h Ras\u00fbl\u00fc (s.a.v) \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKim do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi h\u00e2lde m\u00fcsl\u00fcman karde\u015fine bir i\u015fi tavsiye ederse, ona ih\u00e2net etmi\u015f olur.\u201d <\/i>(Eb\u00fb D\u00e2vud, \u0130lim, 8\/3657)<i><\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKime m\u00fcsl\u00fcman karde\u015fi bir mes\u2019ele dan\u0131\u015f\u0131r, onunla isti\u015f\u00e2re eder de o da karde\u015fine yanl\u0131\u015f yolu g\u00f6sterirse, ona ih\u00e2net etmi\u015f olur.\u201d<\/i> (Buh\u00e2r\u00ee, <i>el-Edeb\u00fc\u2019l-m\u00fcfred,<\/i> no: 259)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cSenin do\u011fru s\u00f6yledi\u011fine inanan ve s\u00f6z\u00fcn\u00fc tasdik eden bir din karde\u015fine yalan s\u00f6ylemen, ne kadar b\u00fcy\u00fck bir h\u0131y\u00e2nettir!\u201d<\/i> (Eb\u00fb D\u00e2vud, Edeb, 71\/4971; Ahmed, IV, 183; Buh\u00e2r\u00ee, <i>el-Edeb\u00fc\u2019l-m\u00fcfred, <\/i>no: 393)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sti\u015fare neticesinde ortaya \u00e7\u0131kan g\u00f6r\u00fc\u015fe uymak zar\u00fbr\u00ee de\u011fildir. Ancak bir karar verildi\u011finde Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na, tevf\u00eekine ve muh\u00e2fazas\u0131na itimad edip g\u00fcvenmek \u00eec\u00e2b eder. Bu sebeple Cen\u00e2b-\u0131 Hak,<b> \u201cBir kere de karar verip azmettin mi, art\u0131k Allah\u2019a tevekk\u00fcl et!\u201d <\/b>buyurmu\u015ftur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Azim ve tevekk\u00fcl, m\u00fcsl\u00fcman\u0131n sahip olmas\u0131 gereken iki m\u00fchim esast\u0131r. \u0130kisi birlikte bulunmal\u0131d\u0131r. Ancak tevekk\u00fcl\u00fc yanl\u0131\u015f anlamamal\u0131d\u0131r. <b>Tevekk\u00fcl<\/b>, insan\u0131n kendisini ihm\u00e2l etmesi de\u011fil, z\u00e2hir\u00ee sebeplere sar\u0131lmakla birlikte kalbini onlara ba\u011flamay\u0131p Hak Te\u00e2l\u00e2\u2019n\u0131n muh\u00e2fazas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nmas\u0131 demektir. (R\u00e2z\u00ee, IX, 55) Yani tevekk\u00fcl\u00fcn hak\u00eek\u00ee m\u00e2n\u00e2s\u0131, me\u015fr\u00fb bir g\u00e2ye ve maksada do\u011fru y\u00fcr\u00fcrken hi\u00e7 f\u00fctur getirmemek, il\u00e2h\u00ee yard\u0131m\u0131n tecell\u00ee edece\u011finden em\u00een olarak s\u00fcrekli ilerlemektir. Kaz\u00e2 ve kader inanc\u0131, cebr\u00eelikle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmadan do\u011fru bir \u015fekilde anla\u015f\u0131labilirse; azim, tevekk\u00fcl, ces\u00e2ret, kahramanl\u0131k ve d\u00fcnyaya de\u011fer vermemek gibi \u00fcst\u00fcn ahl\u00e2k\u00ee seciyelerin tamam\u0131 bu inanc\u0131n etraf\u0131nda perv\u00e2ne gibi d\u00f6nmeye ba\u015flar.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftn1\">[1]<\/a> \u00c2yet-i kerimede, tevekk\u00fcl\u00fcn, isti\u015f\u00e2re emri ve azimle birlikte zikredilmesi de onun at\u00e2letten ne kadar farkl\u0131 ve uzak oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir bedev\u00ee:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah! Hayvan\u0131m\u0131 ba\u011flay\u0131p da m\u0131 tevekk\u00fcl edeyim yoksa ba\u011flamadan m\u0131?\u201d diye sormu\u015ftu. Peygamber Efendimiz (s.a.v) cev\u00e2ben:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013\u00d6nce ba\u011fla, sonra tevekk\u00fcl et!\u201d<\/i> buyurdu. (Tirmiz\u00ee, K\u0131y\u00e2met, 60\/2517)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yemenliler hacca giderken yanlar\u0131na yol az\u0131\u011f\u0131 almaz ve bunun tevekk\u00fcl oldu\u011funu zannederek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Biz All\u00e2h\u2019\u0131n evini ziy\u00e2rete gidiyoruz; O bizi doyurmaz m\u0131?\u201d derlerdi. Mekke\u2019ye var\u0131nca da insanlardan bir \u015feyler istemek durumunda kal\u0131rlard\u0131. Bunun \u00fczerine; <b>\u201c&#8230;Kendinize yol az\u0131\u011f\u0131 haz\u0131rlay\u0131n\u0131z\u2026\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftn2\">[2]<\/a> \u00e2yeti n\u00e2zil oldu. (Bkz. Buh\u00e2r\u00ee, Hacc, 6; V\u00e2h\u0131d\u00ee, s. 63; \u0130bn\u00fc\u2019l-Cevz\u00ee, <i>Z\u00e2d\u00fc\u2019l-Mes\u00eer<\/i>, I, 212)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7al\u0131\u015f\u0131p gayret etmeden i\u015fi tembelli\u011fe vard\u0131ran, sonra da; \u201cBiz tevekk\u00fcl ehliyiz\u201d diyen kimseleri Hz. \u00d6mer (r.a):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cSiz All\u00e2h\u2019a de\u011fil, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n mal\u0131na g\u00fcvenen yiyicilersiniz. <b>Hak\u00eek\u00ee m\u00fctevekkil; topra\u011fa tohumu att\u0131ktan sonra All\u00e2h\u2019a g\u00fcvenen insand\u0131r<\/b>\u201d diye azarlam\u0131\u015ft\u0131r.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak, \u00e2yetin sonunda tevekk\u00fcl ehlini, yani \u00fczerine d\u00fc\u015fenleri hakk\u0131yla yapt\u0131ktan sonra Allah\u2019a g\u00fcvenip teslim olanlar\u0131 sevdi\u011fini bey\u00e2n etmi\u015ftir. \u00d6yleyse m\u00fc\u2019minler, Allah\u2019a y\u00f6nelip O\u2019nun h\u00e2ricinde her \u015feyden y\u00fcz \u00e7evirmelidirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>160.<\/b> Allah\u2019a tevekk\u00fcl eden m\u00fc\u2019min, kararl\u0131, em\u00een ve huzurlu olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc yapaca\u011f\u0131 i\u015f Allah\u2019\u0131n mur\u00e2d\u0131na uygunsa Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n kendisine yard\u0131m edece\u011fini bilmektedir. Allah bir kimseye yard\u0131m etti\u011finde, ona \u00fcst\u00fcn gelecek hi\u00e7bir kuvvet yoktur. Allah yard\u0131m etmedi\u011finde ise, arzu edilen i\u015fi yapmaya kimsenin g\u00fcc\u00fc yetmez. Yani her h\u00e2luk\u00e2rda Allah\u2019\u0131n mur\u00e2d\u0131 tahakkuk eder. Bedir\u2019de az bir kuvvetle m\u00fc\u2019minleri g\u00e2lip k\u0131lm\u0131\u015f, Uhud\u2019da ise g\u00e2lip durumdayken, baz\u0131 hatalar\u0131 sebebiyle yard\u0131m\u0131n\u0131 \u00e7ekivermi\u015f ve m\u00fcsl\u00fcmanlar darmada\u011f\u0131n olmu\u015flard\u0131r. O h\u00e2lde \u00fczerimize d\u00fc\u015feni ihl\u00e2sla yapt\u0131ktan sonra Allah\u2019a tevekk\u00fcl etmekten ba\u015fka \u00e7\u00e2re yoktur. Bu ayn\u0131 zamanda, m\u00fc\u2019min olman\u0131n bir \u00eec\u00e2b\u0131d\u0131r. \u00cemanl\u0131 bir kimse sadece Allah\u2019a dayan\u0131p g\u00fcvenir, ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye de\u011fil!<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Allah\u2019\u0131n yard\u0131m etmesi veya yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmas\u0131, \u015f\u00fcphesiz ki bir tak\u0131m sebep ve hikmetlere dayanmak\u00adtad\u0131r. Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na eri\u015febilmek i\u00e7in O\u2019nun r\u0131z\u00e2s\u0131na uy\u00adgun hareket etmeli ve gazab\u0131n\u0131 celbedecek davran\u0131\u015flardan sak\u0131nmal\u0131d\u0131r. Nitekim <b>\u201cEy \u00eeman edenler! Allah\u2019a yard\u0131m ederseniz O da size yard\u0131m eder ve ayaklar\u0131n\u0131z\u0131 sa\u011f\u00adlam bast\u0131r\u0131r\u201d<\/b><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftn4\">[4]<\/a> \u00e2yet-i kerimesi buna i\u015faret eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>161.<\/b> M\u00fc\u2019minler Allah\u2019a g\u00fcvenip tevekk\u00fcl ettikleri gibi O\u2019nun Ras\u00fbl\u2019\u00fcne de \u00eetim\u00e2d etmelidirler. Ras\u00fblullah (s.a.v)\u2019in herhangi bir haks\u0131zl\u0131k yapaca\u011f\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131ndan ge\u00e7irmemelidirler. Uhud\u2019da yerlerini terkeden ok\u00e7ular, Allah Ras\u00fbl\u00fc\u2019n\u00fcn; \u201cGanimet olarak kim ne al\u0131rsa ona sahip olur\u201d buyuraca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015flerdi. Nebiyy-i Ekrem Efendimiz onlara:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013Ganimet hususunda haks\u0131zl\u0131k yap\u0131p size pay vermeyece\u011fimizi mi zannettiniz?\u201d<\/i> buyurdu. Bunun \u00fczerine Cen\u00e2b-\u0131 Hak bu \u00e2yet-i kerimeyi indirdi. (Vah\u0131d\u00ee, s. 131)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak burada insanlar\u0131n peygamberler hakk\u0131ndaki yanl\u0131\u015f kanaatlerini d\u00fczelttikten sonra, haks\u0131zl\u0131k ve ih\u00e2netin ne b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnah oldu\u011funu beyan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cGanimet mallar\u0131ndan gizlice bir \u015fey almak ve em\u00e2nete h\u0131y\u00e2net etmek\u201d m\u00e2n\u00e2s\u0131na gelen <b>gul\u00fbl<\/b> kelimesi, genel olarak kamu mal\u0131nda yolsuzluk ve suiistimali ifade et\u00admektedir. \u00a0K\u0131yamet g\u00fcn\u00fc h\u00e2inlerin, \u201chaks\u0131z yere ald\u0131klar\u0131 malla birlikte gelmesi\u201d, \u015fiddetli bir tehd\u00eet olup, onlar\u0131n mah\u015fer meydan\u0131nda herkesin huz\u00fbrunda rezil olaca\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fcy\u00fck bir az\u00e2ba m\u00e2ruz kalaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. \u00c2yetin <b>\u201cSonra herkese kazand\u0131\u011f\u0131 tastamam \u00f6denir ve onlar asl\u00e2 haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frat\u0131lmazlar\u201d <\/b>k\u0131sm\u0131nda ise, bu \u015fekilde a\u011f\u0131r cez\u00e2 verilmekle h\u00e2inlerin zulme u\u011frat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131, bil\u00e2kis onlar\u0131n kendi i\u015fledikleri g\u00fcnah\u0131n cez\u00e2s\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi hat\u0131rlat\u0131lmaktad\u0131r. Yani insanlar\u0131n basit g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu ih\u00e2net, Allah kat\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcnaht\u0131r ve cez\u00e2s\u0131 da ona g\u00f6re verilecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Enes bin M\u00e2lik (r.a) \u015f\u00f6yle der:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Neb\u00ee (s.a.v) bize yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarda \u00e7o\u011fu zaman \u015fu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylerdi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cEm\u00e2neti olmayan\u0131n iman\u0131 yoktur, ahdine ri\u00e2yet etmeyenin de d\u00eeni yoktur.\u201d<\/i><i> <\/i>(Ahmed, III, 154, 135)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Adiy bin Am\u00eere (r.a) \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah (s.a.v) Efendimiz\u2019in \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu i\u015fittim:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cBir i\u015fe memur t\u00e2yin etti\u011fimiz kimse, bizden bir i\u011fneyi veya ondan daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015feyi gizlerse, bu h\u0131y\u00e2net olur ve k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fc onunla gelir.\u201d<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun \u00fczerine Ens\u00e2r\u2019dan siyah tenli bir adam aya\u011fa kalkt\u0131, -\u015fu anda sanki o z\u00e2t\u0131 h\u00e2l\u00e2 g\u00f6r\u00fcr gibiyim-:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Ya Ras\u00fblallah! Bana verdi\u011finiz vazifeyi geri al\u0131n\u0131z!\u201d dedi. Ras\u00fblullah (s.a.v):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013Sana ne oldu?\u201d<\/i> diye sordu. Ens\u00e2r\u00ee:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013\u015e\u00f6yle \u015f\u00f6yle dedi\u011finizi i\u015fittim\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. Allah Ras\u00fbl\u00fc (s.a.v):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013Ben o s\u00f6z\u00fc \u015fimdi de s\u00f6yl\u00fcyorum: Sizden kimi (m\u00e2l\u00ee) bir vazifeye t\u00e2yin edersek, o mal\u0131n az\u0131n\u0131 da \u00e7o\u011funu da getirsin. O maldan kendisine verileni al\u0131r, verilmeyenden ise geri durur.\u201d <\/i>(M\u00fcslim, \u0130m\u00e2re, 30. Ayr\u0131ca bkz. Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Akd\u0131ye, 5\/3581)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eb\u00fb H\u00fcreyre (r.a), Peygamber Efendimiz\u2019in bu konudaki m\u00fchim bir \u00eekaz\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle nakleder:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir keresinde Neb\u00ee (s.a.v), aram\u0131zda aya\u011fa kalkt\u0131, gan\u00eemet (ve devlet) mal\u0131na hiy\u00e2net hakk\u0131nda konu\u015fma yapt\u0131. H\u0131y\u00e2netin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fen\u00e2l\u0131k oldu\u011funu, g\u00fcnah\u0131n\u0131n \u00e7ok fazla olaca\u011f\u0131n\u0131 bildirip, bunun \u015fiddetle haram k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00eez\u00e2h etti ve \u015f\u00f6yle buyurdu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cSak\u0131n sizden biri, k\u0131y\u00e2met g\u00fcn\u00fcnde omuzunda (h\u0131y\u00e2netle elde etti\u011fi) bir koyun avaz avaz melerken, \u00f6b\u00fcr\u00fc de omuzunda bir at ki\u015fnerken kar\u015f\u0131ma \u00e7\u0131karak:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah, bana yard\u0131m et!\u00bb diye yalvarmas\u0131n. Aksi takdirde ben ona:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Sana hi\u00e7bir \u015fekilde \u015fef\u00e2at edemem, ben sana d\u00fcnyada Allah\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc tebl\u00ee\u011f etmi\u015ftim!\u00bb diye cevap veririm.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Biri de omuzunda bir deve b\u00f6\u011f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc h\u00e2lde bana gelip:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah, yard\u0131m eyle!\u00bb demesin! Ben ona da:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Senin i\u00e7in hi\u00e7bir s\u00fbretle \u015fef\u00e2at edemem; \u00e7\u00fcnk\u00fc ben sana d\u00fcnyada Allah\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc tebl\u00ee\u011f etmi\u015ftim!\u00bb derim.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Bir ba\u015fkas\u0131 da omuzunda alt\u0131n, g\u00fcm\u00fc\u015f y\u00fckl\u00fc olarak gelip:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah, bana yard\u0131m et!\u00bb demesin. Ben ona:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Sana hi\u00e7bir t\u00fcrl\u00fc yard\u0131m edemem. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben, d\u00fcnyada sana Allah\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc tebl\u00ee\u011f etmi\u015ftim\u00bb derim.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>Bir di\u011feri de \u00fczerinde (h\u0131y\u00e2netle elde etti\u011fi) elbiseler dalgaland\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde gelip:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah, bana yard\u0131m et!\u00bb demesin. Ben ona da:<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2013Sana hi\u00e7bir \u015fekilde yard\u0131m edemem. \u00c7\u00fcnk\u00fc ben d\u00fcnyada sana Allah\u2019\u0131n h\u00fckm\u00fcn\u00fc tebl\u00ee\u011f etmi\u015ftim\u00bb derim.\u201d<\/i> (Buh\u00e2r\u00ee, Cih\u00e2d, 189; M\u00fcslim, \u0130m\u00e2ret, 24)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah (s.a.v) \u015f\u00f6yle dua ederdi:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cAllah\u2019\u0131m! A\u00e7l\u0131ktan sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m; o ne k\u00f6t\u00fc bir arkada\u015f (insan\u0131 avucunun i\u00e7ine alan ne fena bir h\u00e2l)dir. Em\u00e2nete ih\u00e2netten de sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131m; o ne k\u00f6t\u00fc bir huy ve tabiatt\u0131r.\u201d<\/i> (Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Vitir, 32\/1547. Ayr\u0131ca bkz. Nes\u00e2\u00ee, \u0130sti\u00e2ze, 19, 20; \u0130bn-i M\u00e2ce, Et\u2019ime, 53)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Baz\u0131 riv\u00e2yetlerde, m\u00fc\u2019minin g\u00fcnahlara d\u00fc\u015febilece\u011fi, ancak h\u0131y\u00e2net ile yalan\u0131n onda kesinlikle bulunamayaca\u011f\u0131 ifade edilir. (Ahmed, V, 252; Beyhak\u00ee, <i>\u015euab,<\/i> IV, 207)<b><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6ylesine k\u00f6t\u00fc bir vasf\u0131n bir peygamberde olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek ne kadar b\u00fcy\u00fck bir hat\u00e2d\u0131r. Peygamberler sadece Allah\u2019\u0131n r\u00e2z\u0131 oldu\u011fu i\u015fleri yaparlar ve onlar insanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuftur:<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftnref1\">[1]<\/a> Abd\u00fclkerim ve Nuran Abd\u00fclk\u00e2diro\u011flu, <i>Mehmed Akif\u2019in Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019i Tefsiri, Mev\u2019\u0131za ve Hutbeleri,<\/i> Ankara 1992, s. 90-91.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftnref2\">[2]<\/a> Bakara 2\/197.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftnref3\">[3]<\/a> \u0130bn-i Receb el-Hanbel\u00ee, <i>C\u00e2miu\u2019l-Ul\u00fbm ve\u2019l-Hikem,<\/i> Amm\u00e2n 1990, s. 650.<\/p>\n<\/div>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Tefsir\/Al_i_imran_149_200.doc#_ftnref4\">[4]<\/a> Muhammed 47\/7.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0641\u064e\u0628\u0650\u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u062d\u0652\u0645\u064e\u0629\u064d \u0645\u0650\u0646\u064e \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0644\u0650\u0646\u0652\u062a\u064e \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0644\u064e\u0648\u0652 \u0643\u064f\u0646\u0652\u062a\u064e \u0641\u064e\u0638\u064b\u0651\u0627 \u063a\u064e\u0644\u06ea\u064a\u0638\u064e \u0627\u0644\u0652\u0642\u064e\u0644\u0652\u0628\u0650 \u0644\u064e\u0627\u0646\u0652\u0641\u064e\u0636\u064f\u0651\u0648\u0627 \u0645\u0650\u0646\u0652 \u062d\u064e\u0648\u0652\u0644\u0650\u0643\u064e \u0641\u064e\u0627\u0639\u0652\u0641\u064f \u0639\u064e\u0646\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0627\u0633\u0652\u062a\u064e\u063a\u0652\u0641\u0650\u0631\u0652 \u0644\u064e\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0648\u064e\u0634\u064e\u0627\u0648\u0650\u0631\u0652\u0647\u064f\u0645\u0652 \u0641\u0650\u064a \u0627\u0644\u0652\u0627\u064e\u0645\u0652\u0631\u0650 \u0641\u064e\u0627\u0650\u0630\u064e\u0627 \u0639\u064e\u0632\u064e\u0645\u0652\u062a\u064e \u0641\u064e\u062a\u064e\u0648\u064e\u0643\u064e\u0651\u0644\u0652 \u0639\u064e\u0644\u064e\u0649 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u0650 \u0627\u0650\u0646\u064e\u0651 \u0627\u0644\u0644\u0651\u0670\u0647\u064e \u064a\u064f\u062d\u0650\u0628\u064f\u0651 \u0627\u0644\u0652\u0645\u064f\u062a\u064e\u0648\u064e\u0643\u0650\u0651\u0644\u06ea\u064a\u0646\u064e&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[310],"tags":[],"class_list":["post-4320","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aliimran-tefsir"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-17G","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4320"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4320\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7332,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4320\/revisions\/7332"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}