\u201cKurb\u00e2n\u201d kelimesi Arap\u00e7a\u2019da gerek madd\u00ee gerekse manev\u00ee her t\u00fcrl\u00fc yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve yak\u0131n olmay\u0131 ihtiv\u00e2 eder. Ist\u0131lahta, ken\u00addisiyle Allah\u2019a yakla\u015f\u0131lan \u015feyi, hus\u00fbs\u00ee olarak da Allah\u2019a yak\u0131nl\u0131k sa\u011flamak, yani ibadet (kurbet) maksad\u0131yla belli vakitte belirli cins\u00adten hayvanlar\u0131 kesmeyi ve bu ama\u00e7la ke\u00adsilen hayvan\u0131 ifade eder. Belli bir miktar\u0131n \u00fczerinde mala sahip olan zenginlerden, senede bir defa, Kurban Bayram\u0131 g\u00fcnlerinde kurban kesmeleri istenir. Kesilen hayvan\u0131n etinden ev halk\u0131 yiyebildi\u011fi gibi e\u015fe dosta ve fakir fukaraya da da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 \u00eec\u00e2b eder. <\/b>(Hac, 28, 36; Eb\u00fb D\u00e2vud, Ed\u00e2h\u00ee, 9-10\/2813)<\/p>\n
Kurban bize, Hz. \u0130brahim ve \u0130smail\u2019in teslimiyetini ve kulluktaki \u00fcst\u00fcn h\u00e2llerini hat\u0131rlat\u0131r. Allah\u2019\u0131n her \u015feyi insanlara musahhar k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fiilen g\u00f6sterip bunlardan us\u00fbl\u00fcnce istifade ve infak etmeyi \u00f6\u011fretir. Zira Allah\u2019\u0131n emrimize verdi\u011fi n\u00eemetlerden istif\u00e2de etmemek do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, onlar\u0131 israf etmek de son derece yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7in \u0130sl\u00e2m kurban\u0131 emretmi\u015f, ancak di\u011fer taraftan da isr\u00e2f\u0131 ve hayvanlara eziyeti yasaklam\u0131\u015f, hatta kurban edilecek hayvanlar i\u00e7in belli bir ya\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 koymu\u015ftur. Ras\u00fblullah r, koyunu kula\u011f\u0131ndan \u00e7ekerek kesmeye g\u00f6t\u00fcren bir kimseye rastlam\u0131\u015ft\u0131. Hemen m\u00fcd\u00e2hale ederek:<\/p>\n
\u201c\u2013Hayvan\u0131n kula\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rak, boynunun kenar\u0131ndan tut!\u201d<\/i> buyurdu. (\u0130bn-i M\u00e2ce, Zeb\u00e2ih, 3)<\/p>\n
Birg\u00fcn Peygamber Efendimiz koyun kesen bir adam g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Adam, kesmek \u00fczere koyunu yere yat\u0131rd\u0131ktan sonra b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n\u0131 bilemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu kat\u0131 ve duygusuz davran\u0131\u015f kar\u015f\u0131s\u0131nda Ras\u00fbl-i Ekrem Efendimiz adam\u0131 \u015f\u00f6yle \u00eek\u00e2z etti:<\/p>\n
\u201c\u2013Hayvan\u0131 defalarca m\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek istiyorsun? B\u0131\u00e7a\u011f\u0131n\u0131, onu yere yat\u0131rmadan \u00f6nce bilesen olmaz m\u0131yd\u0131?\u201d<\/i> (H\u00e2kim, IV, 257, 260\/7570)<\/p>\n
Yine Efendimiz r; \u201cBiriniz hayvan\u0131 kesece\u011fi zaman bunu h\u0131zl\u0131 ve tam yaps\u0131n!\u201d<\/i> tavsiyesinde bulunmu\u015ftur. (\u0130bn-i M\u00e2ce, Zeb\u00e2ih, 3)<\/p>\n
Kurban, insan\u0131 cimrilik ve mal sevgisinden kurtar\u0131r. Toplumdaki karde\u015flik, yard\u0131mla\u015fma, payla\u015fma ve fukaray\u0131 sevindirme duygular\u0131n\u0131 geli\u015ftirir. \u0130nsanlar\u0131 muhabbet ve merhametle birbirine ba\u011flar. Allah\u2019\u0131n n\u00eemetlerinden b\u00fct\u00fcn kullar\u0131n\u0131n istifade etmesini sa\u011flar.<\/p>\n
Kurban ibadeti, Allah yolunda yap\u0131lan bir fed\u00e2k\u00e2rl\u0131kt\u0131r. Maddeyi, Allah r\u0131z\u00e2s\u0131na yani m\u00e2n\u00e2ya tamamen fed\u00e2 etmenin bir ifadesidir. Binlerce y\u0131l \u00f6nce, insanlar\u0131 maddenin dar s\u0131n\u0131rlar\u0131ndan ve belirli kal\u0131plar\u0131ndan kurtar\u0131p fikren ve r\u00fbhen yepyeni ufuklara y\u00f6neltmek i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck ve en deh\u015fetengiz fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131n bu hususa dikkatini \u00e7ekmek i\u00e7in Hz. \u0130brahim u ve sayg\u0131de\u011fer o\u011flu Hz. \u0130smail u yapm\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan bu b\u00fcy\u00fck fedak\u00e2rl\u0131ktan sonra insanlar, zaman zaman d\u00fc\u00e7\u00e2r olduklar\u0131 gafletler m\u00fcstesna, madde-\u00fcst\u00fcn\u00fc maddeden \u00e7ok daha fazla de\u011ferli bulmu\u015flar ve bu meselelere y\u00f6nelmi\u015flerdir. G\u00f6z\u00fcn dar z\u00e2viyesinden kurtulup daha b\u00fcy\u00fck \u00e2lemler arama azmi kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Bu da bir\u00e7ok yeni ke\u015fiflerin, yeni bulu\u015flar\u0131n ve modern ilmin n\u00fcvesini te\u015fkil etmi\u015ftir.[1]<\/a><\/p>\n Hz. \u0130brahim\u2019in, evl\u00e2d\u0131 Hz. \u0130smail\u2019i kurban etme te\u015febb\u00fcs\u00fcnde hareket noktas\u0131 Allah a\u015fk\u0131 idi. Bu a\u015fka sahip oldu\u011fu i\u00e7in evl\u00e2d\u0131n\u0131 kurban etmeye l\u00fczum kalmad\u0131. Besledi\u011fi il\u00e2h\u00ee muhabbet bir kurtar\u0131c\u0131 olarak tecelli etti. Bug\u00fcn bizim kurban kesmemiz de para, mal, m\u00fclk gibi ikinci-\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden birtak\u0131m sevgilerimizi, l\u00e2y\u0131k\u0131 ve\u00e7hile sahip olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z il\u00e2h\u00ee muhabbete ula\u015fabilmek i\u00e7in feda etmektir. Bu da herhangi bir sevginin gayret, \u00e7al\u0131\u015fmak ve fed\u00e2k\u00e2rl\u0131k sonucu en \u00fcst sevgiye yani il\u00e2h\u00ee muhabbete pek\u00e2l\u00e2 y\u00fckselebilece\u011fini g\u00f6stermektedir. Yoksa Allah Te\u00e2l\u00e2 kesti\u011fimiz veya kesece\u011fimiz kurbanlar\u0131n kan\u0131ndan da, etinden de m\u00fcsta\u011fnidir. Kesti\u011fimiz kurbanlar\u0131n Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019ya kar\u015f\u0131 besledi\u011fimiz sevgi ve muhabbetin artmas\u0131na hizmet etmekten ba\u015fka hi\u00e7bir de\u011feri yoktur.[2]<\/a><\/p>\n Cen\u00e2b-\u0131 Hak insan\u0131 yarataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi\u011finde melekler:<\/p>\n \u201c\u2026Bizler hamdinle seni tesbih ve takdis edip dururken, yery\u00fcz\u00fcnde fesat \u00e7\u0131karacak, orada kanlar d\u00f6kecek birini mi yaratacaks\u0131n?\u201d<\/b> dediler. (Bakara, 30)<\/p>\n Buradan da anl\u0131yoruz ki insanda y\u00fcksek oranda bir kan d\u00f6kme g\u00fcd\u00fcs\u00fc mevcuttur. \u0130\u015fte Kurban kesmek, insandaki bu g\u00fcd\u00fcy\u00fc tatmin ederek, cemiyet i\u00e7erisinde insan unsurundan kaynaklanan pek \u00e7ok meseleye \u00e7\u00f6z\u00fcm getirir. Hi\u00e7 olmazsa bir\u00e7ok k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc engeller ve y\u00f6nlendirir.[3]<\/a><\/p>\n Bu sebeple, kurban kesen cemiyetlerde \u00f6ld\u00fcrme ve yaralama gibi vak\u2019alar son derece azd\u0131r. \u0130nsanlar aras\u0131 m\u00fcnasebetlerde, ki\u015filerin gen\u00e7 ya\u015fta \u00f6lmesine ve sakatl\u0131\u011f\u0131na sebep olacak sert tav\u0131rlar h\u00e2kim de\u011fildir. Zira kurban kesen insanlar, kan d\u00f6kme g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fc tatmin ettikleri i\u00e7in gerilime d\u00fc\u015fmezler. Cemiyet i\u00e7inde mevcut bu uyum ve esneklik de, insanlar\u0131n daha s\u0131hhatli, huzurlu ve uzun ya\u015famalar\u0131n\u0131 sa\u011flar.[4]<\/a><\/p>\n Kurban kesmek, insanlarda maraz\u00ee (patalojik) olmayan, fakat \u00e7at\u0131\u015fmadan ileri gelen ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131n\u0131 da \u00f6nler. Zira ak\u0131l hastal\u0131klar\u0131, insanda mevcut gerilimin muayyen bir seviyeyi a\u015fmas\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kan psi\u015fik bir haldir.[5]<\/a><\/p>\n Kurban ibadetinin faydas\u0131 sadece i\u00e7tim\u00e2\u00ee ve mal\u00ee yar\u00add\u0131ma indirgenemeyece\u011fi ve her ibadetin \u00f6z ve bi\u00e7im olarak farkl\u0131 m\u00e2n\u00e2 ve hikmetleri bulundu\u011fu i\u00e7in kurban yerine ba\u015fka bir ibadetin ik\u00e2me edilmesi, mesel\u00e2 kurba\u00adn\u0131n paras\u0131n\u0131n da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, fakirlere g\u0131da yard\u0131m\u0131 yap\u0131lmas\u0131, namaz k\u0131l\u0131n\u0131p oru\u00e7 tu\u00adtulmas\u0131 c\u00e2iz de\u011fildir. Zira her ibadetin yeri ayr\u0131d\u0131r.<\/p>\n