Cen\u00e2b-\u0131 Hak, b\u00fct\u00fcn kullar\u0131n\u0131 \u015fu d\u00fcnyada muhtelif vesilelerle imtihan etmektedir. Bu sebeple insanlara birtak\u0131m imk\u00e2nlar ve n\u00eemetler verdi\u011fi gibi baz\u0131 mahr\u00fbmiyetler ve k\u00fclfetler de y\u00fcklemi\u015ftir. Bel\u00e2, musibet ve hastal\u0131klar\u0131 da, kullar\u0131n\u0131 g\u00fcnahlardan uzakla\u015ft\u0131rmak, \u00f6nceki g\u00fcnah kirlerinden ar\u0131nd\u0131rmak, muhtelif ders ve ibretler vermek gibi sebeplerle g\u00f6nderir. Yani hepsi de insanlar\u0131n faydas\u0131 i\u00e7indir. Bu imtihanlardaki hikmet ve s\u0131rlar\u0131 \u00e7\u00f6zemeyerek isy\u00e2n edenler h\u00fcsr\u00e2na u\u011frarken, sab\u0131r, r\u0131z\u00e2, tevekk\u00fcl ve tesl\u00eemiyetle Allah\u2019a iltic\u00e2 edenler b\u00fcy\u00fck ecirlere n\u00e2il olurlar. \u00c2yet-i ker\u00eemelerde bu husus \u015f\u00f6yle bey\u00e2n buyrulur:<\/p>\n
\u201c\u0130nsanlar, imtihandan ge\u00e7irilmeden, sadece \u00ab\u0130man ettik\u00bb demeleriyle b\u0131rak\u0131l\u0131vereceklerini mi sand\u0131lar?<\/b> Andolsun ki biz onlardan \u00f6ncekileri de imtihandan ge\u00e7irmi\u015fizdir. Elbette Allah, s\u00e2d\u0131klar\u0131 da yalanc\u0131lar\u0131 da mutlaka ortaya koyacakt\u0131r.\u201d<\/b> (Ankeb\u00fbt, 2-3)<\/p>\n
\u201cBiz mutlaka sizi biraz korku, biraz a\u00e7l\u0131k yahut mala, cana veya mahsullere gelecek noksanl\u0131kla imtihan ederiz. Sen sabredenleri m\u00fcjdele!\u201d<\/b> (Bakara, 155)<\/b><\/p>\n
Cen\u00e2b-\u0131 Hak, ba\u015f\u0131na gelen bel\u00e2, mus\u00eebet ve s\u0131k\u0131nt\u0131dan ibret almayan ki\u015filerden r\u00e2z\u0131 olmaz. \u015eu \u00e2yet bunu g\u00f6stermektedir:<\/p>\n
\u201cOnlar, her y\u0131l bir veya iki kez <\/b>(\u00e7e\u015fitli bel\u00e2larla) imtihan edildiklerini g\u00f6rm\u00fcyorlar m\u0131? Sonra da ne tevbe ediyorlar ne de ibret al\u0131yorlar.\u201d<\/b> (Tevbe, 126)<\/b><\/p>\n
Bununla birlikte Y\u00fcce Rabbimiz, imtih\u00e2na t\u00e2b\u00ee tuttu\u011fu kullar\u0131n\u0131 yard\u0131ms\u0131z b\u0131rakmayarak onlara \u015fu tavsiyede bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n
\u201cEy \u00eeman edenler! Sab\u0131r ve namazla Allah\u2019tan yard\u0131m dileyiniz! Muhakkak ki Allah sabredenlerle beraberdir.\u201d <\/b>(Bakara, 153)<\/b><\/p>\n
Sab\u0131rla namaz \u00e7ok m\u00fchim iki s\u0131\u011f\u0131nakt\u0131r. Allah Ras\u00fbl\u00fc r ve di\u011fer peygamberler, zor durumda kald\u0131klar\u0131nda Allah\u2019tan yard\u0131m ve sab\u0131r istemek i\u00e7in hemen namaza ko\u015fmu\u015flard\u0131r. Ash\u00e2b-\u0131 kir\u00e2m da bir yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybettiklerinde veya herhangi bir s\u0131k\u0131nt\u0131ya d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde namazda tesell\u00ee bulmu\u015f ve namazla Allah\u2019tan sab\u0131r istemi\u015flerdir.[1]<\/a><\/p>\n Musibetleri kolay atlatabilmek i\u00e7in d\u00fcnyaya gere\u011finden fazla de\u011fer vermemek de tavsiye edilmi\u015ftir.[2]<\/a><\/p>\n Varl\u0131klar z\u0131tl\u0131k es\u00e2s\u0131 \u00fczere yarat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. \u201cE\u015fy\u00e2 z\u0131dd\u0131 ile bilinir\u201d<\/i><\/b> k\u00e2idesini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, z\u0131tl\u0131\u011f\u0131n insano\u011flu i\u00e7in zaruri bir kavram oldu\u011funu daha iyi idrak ederiz. Kendisi sa\u011flam olan ki\u015fi, um\u00fbmiyetle herkesin ayn\u0131 \u015fekilde oldu\u011funu zanneder. Noksans\u0131z bir v\u00fccudun veya s\u0131hhatli bir hayat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir l\u00fctuf oldu\u011funu farkedebilmek, ancak hasta ve sakat ki\u015fileri g\u00f6rmekle m\u00fcmk\u00fcn h\u00e2le gelebilir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden bizim nazar\u0131m\u0131zda birer zavall\u0131 gibi kabul edilen sakatlar\u0131n, insanl\u0131k \u00e2leminin sel\u00e2met yolunu bulabilmesinde b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir hizmetleri de vard\u0131r. Sabrettikleri takdirde kendilerine d\u00fcnya ve \u00e2hirette \u00e7ok b\u00fcy\u00fck m\u00fck\u00e2f\u00e2tlar verilecektir.<\/p>\n Di\u011fer taraftan b\u00fct\u00fcn her \u015fey, Allah\u2019\u0131n lutfuyla yokluktan varl\u0131k \u00e2lemine \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. L\u00fctufta ise e\u015fitlik gerekli ve zaruri de\u011fildir. E\u015fitlik, ancak hak etmeye ba\u011fl\u0131 olan \u201cad\u00e2let\u201d<\/b>te mevzubahistir. Dolay\u0131s\u0131yla, herhangi bir varl\u0131k Allah\u2019tan ad\u00e2let talep edecek olsa, onun hakk\u0131 yok olmakt\u0131r. Zira o, ezelde zaten yoktu, Allah Te\u00e2l\u00e2 ona l\u00fctufta bulunarak varl\u0131k s\u00e2has\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Bu sebeple bir m\u00fcsl\u00fcman, bel\u00e2 ve mus\u00eebete u\u011framamak i\u00e7in elinden gelen tedbirleri al\u0131r, ancak buna ra\u011fmen ba\u015f\u0131na herhangi bir mus\u00eebet gelirse, bu hakikati hat\u0131rlayarak; \u201cVeren de Allah, alan da Allah\u201d<\/i><\/b> deyip Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019a teslim olur ve sabreder. K\u00e2s\u0131m bin Muhammed<\/b> t \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n \u201cHan\u0131m\u0131m \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Muhammed bin K\u00e2\u2018b[3]<\/a> taziyeye geldi. Bana \u015funu anlatt\u0131:<\/p>\n \u0130sr\u00e2ilo\u011fullar\u0131\u2019ndan \u00e2lim, \u00e2bid ve gayretli bir ki\u015finin \u00e7ok sevdi\u011fi s\u00e2liha bir han\u0131m\u0131 vard\u0131. Derken bu han\u0131m\u0131 vefat etti. O \u00e2lim buna \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fc ve evine kapanarak insanlardan al\u00e2kas\u0131n\u0131 kesti, kimseyle konu\u015fmaz oldu. \u0130srailo\u011fullar\u0131\u2019ndan bir kad\u0131n bunu duyunca kap\u0131s\u0131na gelerek:<\/p>\n \u00ab\u2212Ona soracak bir mes\u2019elem var, fetva istiyorum, onunla hus\u00fbs\u00ee g\u00f6r\u00fc\u015fmem gerekiyor\u00bb diye \u0131srar etti. \u00c2lim, \u00ab\u0130zin verin gelsin!\u00bb deyince kad\u0131n i\u00e7eri girdi. \u00c2lime:<\/p>\n \u00ab\u2212Kom\u015fu han\u0131mdan \u00f6d\u00fcn\u00e7 bilezik ald\u0131m. Onu bir m\u00fcddet tak\u0131nd\u0131m. \u015eimdi onu benden geri istiyorlar. Ne dersin, onlara bileziklerini i\u00e2de etmem gerekir mi?\u00bb diye sordu. \u00c2lim:<\/p>\n \u00ab\u2212Evet, vallahi vermen l\u00e2z\u0131m\u00bb dedi. Kad\u0131n:<\/p>\n \u00ab\u2212Ama o bilezik bende bir m\u00fcddet kald\u0131\u00bb deyince \u00e2lim:<\/p>\n \u00ab\u2212Olsun, sen onu em\u00e2net olarak ald\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in onlar\u0131n bunu geri istemeye haklar\u0131 vard\u0131r\u00bb cevab\u0131n\u0131 verdi. Bunun \u00fczerine kad\u0131n:<\/p>\n \u00ab\u2212Allah sana rahmet etsin! Allah, sana em\u00e2net olarak verdi\u011fi \u015feyi geri istedi\u011finde neden \u00fcz\u00fcl\u00fcyorsun! \u00dcz\u00fclmeye hakk\u0131n var m\u0131d\u0131r? Sana han\u0131m\u0131n\u0131 em\u00e2neten vermi\u015fti, sonra da geri ald\u0131. Allah\u2019\u0131n, onu yan\u0131nda bulundurmaya senden daha \u00e7ok hakk\u0131 vard\u0131r\u00bb diye \u00e2limi teselli etti. \u00c2lim bu s\u00f6zlerden ibret ald\u0131, hakikati g\u00f6rd\u00fc ve kendine geldi. Allah \u00e2limi kad\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinden istifade ettirdi.\u201d (Muvatta\u2019<\/i>, Cen\u00e2iz, 43)<\/p>\n Bu idrak h\u00e2line ula\u015fan bir insan, ne elinden ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 n\u00eemet ve imk\u00e2nlar i\u00e7in \u00e7ok \u00fcz\u00fcl\u00fcr, ne de n\u00e2il oldu\u011fu d\u00fcnyal\u0131klar sebebiyle \u00e7ok sevinip \u015f\u0131mar\u0131r. \u0130kisinin de imtihan maksad\u0131yla verildi\u011fini bilir. S\u0131k\u0131nt\u0131lara tebess\u00fcmle yakla\u015fmaya ba\u015flar. Mevl\u00e2n\u00e2 Hazretleri\u2019nin o\u011flu Sultan Bah\u00e2eddin Veled<\/b>, \u015fu h\u00e2t\u0131ras\u0131n\u0131 nakleder:<\/p>\n \u201cBirg\u00fcn bana b\u00fcy\u00fck bir ruh bezginli\u011fi ve i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 gelmi\u015fti. Beni bu h\u00e2lde g\u00f6ren babam:<\/p>\n \u00ab\u2013Birinden mi incindin de b\u00f6yle s\u0131k\u0131ld\u0131n?\u00bb dedi. Ben de:<\/p>\n \u00ab\u2013Bilmiyorum ki bu ne h\u00e2ldir?\u00bb dedim. Babam kalk\u0131p eve gitti, bir m\u00fcddet sonra bakt\u0131m ki kurt postunu \u00e7evirip ba\u015f\u0131na ge\u00e7irmi\u015f, \u00e7ocuklar\u0131 korkuttuklar\u0131 gibi \u00abBu! Bu! Bu!\u00bb diyerek yan\u0131ma geliyor. Babam\u0131n bu ho\u015f hareketi sebebiyle beni bir g\u00fclme tuttu ki anlatamam. Hemen yere kapanarak ayaklar\u0131n\u0131 \u00f6pt\u00fcm. Babam:<\/p>\n \u00ab\u2013Bahaddin! E\u011fer bir g\u00fczel ve latif sevgili sana s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flansa, d\u00e2ima seninle \u015faka, \u015fenlik etse ve birdenbire y\u00fcz\u00fcn\u00fc de\u011fi\u015ftirip \u201cBu! Bu! Bu!\u201d diye sana gelse ondan hi\u00e7 korkar m\u0131s\u0131n?\u00bb<\/i> buyurdu. Ben de:<\/p>\n \u00ab\u2013Hay\u0131r, korkmam\u00bb dedim. Bunun \u00fczerine babam:<\/p>\n \u00ab\u2013Seni sevindiren ve ne\u015fe i\u00e7inde tutan ile seni \u00fczen ve baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lara u\u011fratan ayn\u0131 sevgilidir. Hep O\u2019dur, hep O\u2019ndand\u0131r ve hep O\u2019ndan feyizlenirsin. O h\u00e2lde ni\u00e7in bo\u015f yere \u00fczg\u00fcn duruyor, s\u0131k\u0131nt\u0131n\u0131n elinde \u00e2ciz kal\u0131yorsun?\u00bb<\/i> buyurdu.<\/i><\/p>\n Babam\u0131n bu hareketi ve s\u00f6zleri \u00fczerine derhal h\u00e2lim de\u011fi\u015fti, taze g\u00fcl gibi a\u00e7\u0131l\u0131p ferahlad\u0131m. \u00d6mr\u00fcm boyunca da ba\u015fka \u00fcz\u00fclmedim, d\u00fcnyan\u0131n gam\u0131 kederi yan\u0131ma yakla\u015fmad\u0131.\u201d[4]<\/a><\/p>\n Allah Her Kuluna Farkl\u0131 Nimetler Lutfetmi\u015ftir<\/i><\/b><\/p>\n Allah Te\u00e2l\u00e2, kullar\u0131na farkl\u0131 farkl\u0131 ihsanlarda bulunmu\u015ftur. Nimet olarak sadece mal, makam, beden g\u00fczelli\u011fi gibi \u015feyleri d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekir. \u0130nsan, \u00fczerindeki di\u011fer nimetlerin de fark\u0131nda olmal\u0131 ve kimseye haset etmemelidir. Ba\u015fkalar\u0131na bir nimet verilmi\u015fse sana da daha farkl\u0131 nimetler lutfedilmi\u015ftir. Hangisinin daha hay\u0131rl\u0131 oldu\u011fu bilinemez. Bu hususta Ras\u00fblullah r \u015fu tavsiyede bulunur:<\/p>\n \u201cSizden biri, mal ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7a kendisinden \u00fcst\u00fcn olan birini g\u00f6r\u00fcnce, nazar\u0131n\u0131 hemen kendisinden madden daha a\u015fa\u011f\u0131da olana \u00e7evirsin!\u201d<\/i> (Buh\u00e2r\u00ee, Rik\u00e2k, 30)<\/p>\n \u00a0\u201cHayat \u015fartlar\u0131 sizinkinden iyi olanlara de\u011fil de, daha a\u015fa\u011f\u0131da olanlara bak\u0131n\u0131z! Zira bu Allah\u2019\u0131n \u00fczerinizdeki n\u00eemetini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rmemeniz i\u00e7in daha uygun bir davran\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/i> (M\u00fcslim, Z\u00fchd, 9)<\/p>\n \u00c2yet-i kerimede \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n \u201cRabbinin rahmetini onlar m\u0131 taks\u00eem ediyorlar? D\u00fcnya hayat\u0131nda onlar\u0131n mai\u015fetlerini aralar\u0131nda biz taks\u00eem ettik; birbirlerine i\u015f g\u00f6rd\u00fcrmeleri i\u00e7in kimini kimine derecelerle \u00fcst\u00fcn k\u0131ld\u0131k; Rabbinin rahmeti, onlar\u0131n biriktirdikleri \u015feylerden daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r.\u201d<\/b> (Zuhruf, 32)<\/p>\n Ancak bu il\u00e2h\u00ee taks\u00eem\u00e2t, \u201cn\u00eemet nisbetinde mesuliyet\u201d<\/i><\/b> es\u00e2s\u0131 \u00fczerine bin\u00e2 edilmi\u015ftir. Y\u00e2ni bir insan il\u00e2h\u00ee nimetlerden ne kadar nas\u00eeb alm\u0131\u015fsa infak, hizmet ve tebli\u011f gibi hus\u00fbslardaki mesuliyeti de o nisbettedir. Cen\u00e2b-\u0131 Hak t\u00e2kat fazlas\u0131n\u0131 istemez, l\u00e2kin t\u00e2kat nisbetinden de mesul tutar. Her nimetin hesab\u0131 mutlaka verilecektir. \u00c2yet-i ker\u00eemede \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n \u201cSonra o g\u00fcn, size verilmi\u015f olan her nimetten hes\u00e2ba \u00e7ekileceksiniz.\u201d <\/b>(Tek\u00e2s\u00fcr, 8)<\/p>\n Ancak insano\u011flu umumiyetle i\u00e7inde bulundu\u011fu imtihan\u0131 ve \u00e2hirette verece\u011fi hesab\u0131 unutarak h\u00e2diseleri kendi z\u00e2viyesinden tahlil eder. Cen\u00e2b-\u0131 Hak, insan\u0131n bu husustaki h\u00e2let-i r\u00fbhiyesini \u015f\u00f6yle tasvir ediyor:<\/p>\n \u201cRabbi, imtihan i\u00e7in insana ikr\u00e2m edip bol n\u00eemet verdi\u011finde, \u00abRabbim bana ikr\u00e2m etti!\u00bb der. \u0130mtihan edip r\u0131zk\u0131n\u0131 daraltt\u0131\u011f\u0131nda ise, \u00abRabbim bana de\u011fer vermedi!\u00bb der.\u201d <\/b>(Fecr, 15-16) <\/b><\/p>\n Buna g\u00f6re; mal, evl\u00e2t, s\u0131hhat gibi nimetlerin \u00e7ok olmas\u0131 da az olmas\u0131 da hep imtihan i\u00e7indir. Her iki h\u00e2ldeki insan i\u00e7in de k\u00e2rda veya zararda diye bir h\u00fck\u00fcm vermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Zira Peygamber Efendimiz:<\/p>\n \u201c\u0130\u015flerin as\u0131l k\u0131ymeti neticelerine g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr\u201d<\/i> buyurmu\u015ftur.[5]<\/a> Netice ise \u00e2hirette belli olacakt\u0131r. \u00dczerindeki nimetlerin \u015f\u00fckr\u00fcn\u00fc ve mesuliyetini \u00eef\u00e2 eden zengin ile yoklu\u011fa sabredip isyank\u00e2r s\u00f6z ve davran\u0131\u015flardan uzak duran fakir, o g\u00fcn kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kacakt\u0131r. \u00dczerindeki nimetlere aldanarak \u015f\u0131maranlar ile yokluk sebebiyle isyan edenler ise kaybedecektir.<\/p>\n Di\u011fer bir ifadeyle, hi\u00e7bir \u015feye biz\u00e2tihi n\u00eemet veya mus\u00eebet olarak bak\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Nas\u0131l ki elektrik, al\u0131c\u0131n\u0131n hus\u00fbsiyetine g\u00f6re bazen \u0131s\u0131tmaya, bazen de so\u011futmaya yar\u0131yorsa, al\u0131c\u0131 cihaz mevkiindeki insan idr\u00e2ki de kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 h\u00e2diseleri l\u00fctuf veya kah\u0131ra kendisi \u00e7evirmektedir. Nefsini tezkiye ve kalbini tasfiye etmemi\u015f bir insan \u00e2deta bozuk bir cih\u00e2z gibi Allah\u2019\u0131n l\u00fctuflar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederek onlar\u0131 zarara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekte, kendisine bah\u015fedilen n\u00eemetleri \u00e2hiret veb\u00e2li h\u00e2line getirmektedir. Bunun aksine kalb-i sel\u00eem ve ahl\u00e2k-\u0131 ham\u00eede sahibi bir insan da sab\u0131r, \u015f\u00fck\u00fcr, tevekk\u00fcl ve tesl\u00eemiyeti sebebiyle zarar gibi g\u00f6r\u00fcnen h\u00e2diselerden bile kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131karak onlar\u0131 kendisi i\u00e7in \u00e2hiret serm\u00e2yesi yapabilmektedir.<\/p>\n Allah Ras\u00fbl\u00fc r \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n \u201cM\u00fc\u2019minin h\u00e2li g\u0131bta ve hayranl\u0131\u011fa de\u011fer. \u00c7\u00fcnk\u00fc her h\u00e2li kendisi i\u00e7in bir hay\u0131r ves\u00eelesidir. B\u00f6ylesi bir hus\u00fbsiyet sadece m\u00fc\u2019minde vard\u0131r: Sevinecek olsa \u015f\u00fckreder, bu onun i\u00e7in hay\u0131r olur. Ba\u015f\u0131na bir bel\u00e2 gelecek olsa sabreder, bu da onun i\u00e7in hay\u0131r olur.\u201d <\/i>(M\u00fcslim, Z\u00fchd, 64)<\/p>\n \u015eunu da ifade edelim ki, insan\u0131n ba\u015f\u0131na gelen her h\u00e2l imtihan olmakla birlikte um\u00fbmiyetle n\u00eemetlerin imtihan\u0131, mahr\u00fbmiyetlerin imtihan\u0131ndan daha a\u011f\u0131rd\u0131r.<\/p>\n Sevdi\u011finiz \u015eeyde \u015eer, Sevmedi\u011finiz \u015eeyde Hay\u0131r Olabilir<\/i><\/b><\/p>\n \u0130nsan, ba\u015f\u0131na gelen h\u00e2diseleri z\u00e2hir\u00ee cephesine bakarak de\u011ferlendirir. Onlar\u0131n arka plan\u0131ndaki sebep ve hikmetleri bilemez. Dolay\u0131s\u0131yla elden gelen tedbirleri mutlaka almak, ancak buna ra\u011fmen ba\u015fa gelen musibetlere de sabretmek gerekir. Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n \u015fu buyru\u011funu hi\u00e7bir zaman hat\u0131rdan \u00e7\u0131karmamal\u0131d\u0131r:<\/p>\n \u201c\u2026Ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir \u015fey sizin i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 olabilir. Yine sevdi\u011finiz bir \u015fey de hakk\u0131n\u0131zda \u015fer olabilir. Allah bilir, siz bilemezsiniz.\u201d<\/b> (Bakara, 216)<\/p>\n Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n Kur\u2019\u00e2n\u2019da anlatt\u0131\u011f\u0131 Hz. Musa<\/b> u ile H\u0131z\u0131r <\/b>u\u2019\u0131n k\u0131ssas\u0131, bu hak\u00eekatin en canl\u0131 ve net bir mis\u00e2lidir. \u0130kisi birlikte yolculuk yap\u0131yorlard\u0131. H\u0131z\u0131r u, kendilerini nehrin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00fccretsiz ge\u00e7iren fak\u00eere te\u015fekk\u00fcr edece\u011fi yerde gemisini deldi. Bu, z\u00e2hirde nank\u00f6rl\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrken, k\u0131sa bir m\u00fcddet sonra ne b\u00fcy\u00fck hay\u0131r oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Zira z\u00e2lim kral sa\u011flam gemilere el koyuyordu. H\u0131z\u0131r u gemiyi kusurlu g\u00f6stermek s\u00fbretiyle onu kral\u0131n gasp\u0131ndan kurtarm\u0131\u015ft\u0131. Fakir ve garip olan gemi sahipleri de daha sonra bu basit hasar\u0131 t\u00e2mir ederek ma\u00ee\u015fetlerini temine devam ettiler.<\/p>\n Yine yolculuklar\u0131n\u0131n devam\u0131nda bir erkek \u00e7ocu\u011fa rastlad\u0131lar. H\u0131z\u0131r u onu hemen \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Hz. Musa u:<\/p>\n \u201c\u2026Bir cana kar\u015f\u0131l\u0131k olmaks\u0131z\u0131n m\u00e2sum bir cana m\u0131 k\u0131yd\u0131n? Do\u011frusu pek fen\u00e2 bir i\u015f yapt\u0131n!\u201d<\/b> dedi. (Kehf, 74)<\/p>\n Buradaki hikmeti H\u0131z\u0131r<\/b> u \u015f\u00f6yle ifade etti:<\/p>\n Bu \u00e7o\u00adcuk b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde \u00e2s\u00ee bi\u00adri ola\u00adcak\u00adt\u0131. Anne ba\u00adba\u00ads\u0131 ise, s\u00e2\u00adlih ki\u015fi\u00adler\u00addi. Bu\u00adnun i\u00e7in \u00e7o\u00adcu\u00ad\u011fun on\u00adla\u00adr\u0131 az\u00adg\u0131n\u00adl\u0131k ve nan\u00adk\u00f6r\u00adl\u00fc\u00ad\u011fe s\u00fcr\u00fcklemesinden, on\u00adla\u00adra ezi\u00adyet et\u00adme\u00adsin\u00adden endi\u015fe ettik. Y\u00fcce Rabbimiz\u2019in onun ye\u00adri\u00adne ken\u00addi\u00adle\u00adri\u00adne, da\u00adha te\u00admiz ve da\u00adha mer\u00adha\u00admet\u00adli bir evl\u00e2t vermesini istedik. Ben bunlar\u0131 kendili\u011fimden yapmad\u0131m. \u0130\u015fte sabredemedi\u011fin h\u00e2diselerin hakikati budur. (Kehf, 80-82)<\/p>\n Sabr\u0131n M\u00fck\u00e2f\u00e2t\u0131<\/i><\/b><\/p>\n Bel\u00e2 ve mus\u00eebetler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki di\u011fer bir tesell\u00ee yolu da, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n sabreden kullar\u0131na vaad etti\u011fi m\u00fck\u00e2f\u00e2tlard\u0131r. Bir s\u0131fat\u0131 da \u00abes-Sab\u00fbr\u00bb<\/b> olan[6]<\/a> Cen\u00e2b-\u0131 Hak, sabreden kullar\u0131n\u0131 sevdi\u011fini, onlarla ber\u00e2ber oldu\u011funu bildirerek, kendilerine hesaps\u0131z ecir verilece\u011fini vaad etmektedir.[7]<\/a><\/p>\n Allah Ras\u00fbl\u00fc r kad\u0131nlara yapt\u0131\u011f\u0131 bir vaaz u nasihatte:<\/p>\n \u201c\u2212Sizden (hen\u00fcz ergenlik \u00e7a\u011f\u0131na gelmemi\u015f) \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu kendisinden \u00f6nce vefat eden her kad\u0131n i\u00e7in bu \u00e7ocuklar cehenneme kar\u015f\u0131 mutlaka siper olur\u201d<\/i> buyurmu\u015ftu. \u0130\u00e7lerinden biri:<\/p>\n \u201c\u2212\u0130ki \u00e7ocuk i\u00e7in de ayn\u0131 durum ge\u00e7erli midir?\u201d diye sordu. Ras\u00fblullah r:<\/p>\n \u201c\u2212Evet, iki \u00e7ocu\u011fu vefat eden i\u00e7in de durum ayn\u0131d\u0131r\u201d<\/i> cevab\u0131n\u0131 verdi. (Buh\u00e2r\u00ee, \u0130lim, 36; M\u00fcslim, Birr, 152)<\/p>\n Yine Ras\u00fblullah r Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurur<\/p>\n \u201cAllah Te\u00e2l\u00e2 buyuruyor ki: Kulumu, iki g\u00f6z\u00fcn\u00fc \u00e2m\u00e2 etmek s\u00fbretiyle imtihan etti\u011fimde buna sabrederse, g\u00f6zlerine kar\u015f\u0131l\u0131k ona cenneti veririm.\u201d <\/i>(Buh\u00e2r\u00ee, Merd\u00e2, 7)<\/p>\n \u201cHerhangi bir m\u00fcsl\u00fcmana bir diken veya ondan daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fey batarsa, bu sebeple ona mutlaka bir derece yaz\u0131l\u0131r ve bir hatas\u0131 da silinir.\u201d<\/i> (M\u00fcslim, Birr, 46)<\/p>\n \u00c2hiret nimetleri d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 bile unutturacak kadar g\u00fczeldir. Azab\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel nimetlerini unutturacak derecede \u015fiddetlidir. Ras\u00fblullah r \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n \u201cCehennemliklerden olup, d\u00fcnyada pek m\u00fcreffeh hayat ya\u015fayan bir ki\u015fi k\u0131yamet g\u00fcn\u00fcnde getirilip cehenneme bir kere dald\u0131r\u0131l\u0131r. Sonra:<\/i><\/p>\n \u00ab\u2013Ey \u00e2demo\u011flu! Sen d\u00fcnyada hay\u0131rl\u0131 bir g\u00fcn g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Herhangi bir nimete n\u00e2il oldun mu?\u00bb denilir. O ki\u015fi:<\/i><\/p>\n \u00ab\u2013Hay\u0131r, vallahi Rabbim! \u00d6yle bir \u015fey g\u00f6rmedim.\u00bb der. Cennetliklerden olup, d\u00fcnyada insanlar\u0131n en yoksul olan\u0131 getirilir cennete bir kere dald\u0131r\u0131l\u0131r. Ona da:<\/i><\/p>\n \u00ab\u2013Ey \u00e2demo\u011flu! Sen herhangi bir yoksulluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Hi\u00e7 zorluk ve darl\u0131k \u00e7ektin mi?\u00bb denilir. O ki\u015fi de:<\/i><\/p>\n \u00ab\u2013Hay\u0131r, vallahi Rabbim! Hi\u00e7bir yoksulluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131 g\u00f6rmedim, zorluk ve darl\u0131k \u00e7ekmedim\u00bb der.\u201d<\/i> (M\u00fcslim, M\u00fcn\u00e2fik\u00een, 55)<\/p>\n \u0130sl\u00e2m, sab\u0131rla kar\u015f\u0131lanan \u0131zt\u0131raplar\u0131n m\u00e2nev\u00ee dereceleri y\u00fckseltti\u011fi gibi g\u00fcnahlara da keff\u00e2ret oldu\u011funu bildirir. Peygamber r Efendimiz \u015f\u00f6yle buyurur:<\/i><\/p>\n \u201cYorgunluk, s\u00fcrekli hastal\u0131k, tasa, keder, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve gamdan, aya\u011f\u0131na batan dikene var\u0131ncaya kadar m\u00fcsl\u00fcman\u0131n ba\u015f\u0131na gelen her \u015feyi Allah, onun hat\u00e2lar\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131\u015flamaya ves\u00eele k\u0131lar.\u201d <\/i>(Buh\u00e2r\u00ee, Merd\u00e2, 1, 3; M\u00fcslim, Birr, 49)<\/p>\n \u201cM\u00fc\u2019mine bir hastal\u0131k gelir, sonra da Allah ona \u015fifa verirse, bu hastal\u0131k onun ge\u00e7mi\u015f g\u00fcnahlar\u0131na keff\u00e2ret, geri kalan hayat\u0131 i\u00e7in de bir \u00f6\u011f\u00fct olur. \u015e\u00e2yet m\u00fcn\u00e2f\u0131k hastalan\u0131r, sonra da \u00e2fiyet verilirse o, sahibi taraf\u0131ndan ba\u011flan\u0131p sonra da sal\u0131verilen fakat ni\u00e7in ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ni\u00e7in sal\u0131verildi\u011fini bilmeyen bir deve gibidir.\u201d<\/i> (Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Cen\u00e2iz, 1\/3089)<\/p>\n \u201cAllah, hayr\u0131n\u0131 diledi\u011fi kulunun cezas\u0131n\u0131 d\u00fcnyada verir. Fenal\u0131\u011f\u0131n\u0131 diledi\u011fi kulunun cezas\u0131n\u0131 da, k\u0131yamet g\u00fcn\u00fc g\u00fcnah\u0131n\u0131 y\u00fcklenip gelsin diye, d\u00fcnyada vermez.\u201d <\/i>(Tirmiz\u00ee, Z\u00fchd, 57\/2396; \u0130bn-i M\u00e2ce, Fiten, 23)<\/p>\n \u201cErkek olsun, kad\u0131n olsun m\u00fc\u2019min, Allah\u2019a g\u00fcnahs\u0131z olarak kavu\u015funcaya kadar kendisinden, \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fundan ve mal\u0131ndan bel\u00e2 eksik olmaz.\u201d<\/i> (Tirmizi, Z\u00fchd, 57\/2399; Ahmed, II, 287, 450; Muvatta, Cen\u00e2iz, 40)<\/p>\n Bu y\u00f6nleriyle bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hastal\u0131k ve musibetler, m\u00fc\u2019minler i\u00e7in \u00e2deta birer nimet olarak g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n Bel\u00e2 ve mus\u00eebetlerin en \u015fiddetlisi peygamberlere, daha sonra derece derece s\u00e2lih kullara verilir. Peygamberler i\u00e7inde en fazla iptil\u00e2lara m\u00e2ruz kalan ise Allah\u2019\u0131n Hab\u00eebi Hz. Muhammed Mustaf\u00e2 r Efendimiz\u2019dir. (Buh\u00e2r\u00ee, Merd\u00e2, 3, 13, 16; M\u00fcslim, Birr, 45)<\/p>\n Hz. \u00c2i\u015fe<\/b> v\u00e2lidemiz:<\/p>\n \u201cRas\u00fblullah Efendimiz\u2019den daha \u015fiddetli a\u011fr\u0131 \u00e7eken ba\u015fka birini g\u00f6rmedim\u201d demi\u015ftir. (M\u00fcslim, Birr, 44; Tirmiz\u00ee, Z\u00fchd, 57\/2397)<\/p>\n Allah\u2019tan Hep \u00c2fiyet \u0130stemelidir<\/i><\/b><\/p>\n S\u0131k\u0131nt\u0131 ve me\u015fakkatlere sabretmek g\u00fczel ve faziletli bir haslet olmakla birlikte, Allah\u2019tan bunlar\u0131 istemek do\u011fru de\u011fildir. Allah\u2019tan hep iyilik, s\u0131hhat ve \u00e2fiyet istenmelidir. Cen\u00e2b-\u0131 Hak bize:<\/p>\n \u201cEy Rabbimiz! Bize d\u00fcnyada da, \u00e2hirette de iyilik ver. Bizi cehennem azab\u0131ndan koru!\u201d<\/b>[8]<\/a> duas\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretti\u011fi gibi Peygamber Efendimiz de Allah\u2019tan \u00e2fiyet[9]<\/a> istememizi tavsiye etmi\u015ftir. (Buh\u00e2r\u00ee, Cih\u00e2d, 112; M\u00fcslim, Zikir, 36)<\/p>\n Amcas\u0131 Abbas<\/b> t:<\/p>\n \u201c\u2013Y\u00e2 Ras\u00fblallah! Bana Allah Te\u00e2l\u00e2\u2019dan isteyece\u011fim bir \u015fey \u00f6\u011fret!\u201d dedi\u011finde:<\/p>\n \u201c\u2013Ey Abbas! Ey Ras\u00fblullah\u2019\u0131n amcas\u0131! Allah\u2019tan d\u00fcnya ve \u00e2hirette \u00e2fiyet dileyin!\u201d<\/i> buyurmu\u015ftur. (Tirmiz\u00ee, Deav\u00e2t, 84\/3514; Ahmed, I, 209)<\/p>\n Hz. Eb\u00fb Bekir <\/b>t:<\/p>\n \u201cAllah\u2019tan af ve \u00e2fiyet isteyiniz! Hi\u00e7 kimseye kuvvetli bir \u00eem\u00e2ndan sonra \u00e2fiyetten daha faziletli bir \u015fey verilmemi\u015ftir\u201d demi\u015ftir. (Tirmiz\u00ee, Deav\u00e2t, 105\/3558)<\/p>\n Bunun yan\u0131nda, Peygamber Efendimiz, bel\u00e2lardan korunmak i\u00e7in ne yapmam\u0131z gerekti\u011fini de \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Hadis-i \u015feriflerde \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n \u201cSadaka vermekte acele edin! \u00c7\u00fcnk\u00fc bel\u00e2 sadakan\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emez.\u201d <\/i>(Heysem\u00ee, III, 110)<\/p>\n \u201cK\u00fc\u00e7\u00fck iyilikler, sahibini (kaz\u00e2, bel\u00e2 gibi) k\u00f6t\u00fc h\u00e2llerden muhafaza eder.\u201d <\/i>(Taber\u00e2n\u00ee, Keb\u00eer,<\/i> VIII, 261\/8014)<\/p>\n \u201cKime dua kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f ise ona rahmet kap\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f demektir. Kendisinden taleb edilen \u015feyler aras\u0131nda Allah\u2019\u0131n en \u00e7ok sevdi\u011fi \u015fey \u00e2fiyettir. Dua, inen ve hen\u00fcz inmemi\u015f her \u00e7e\u015fit musibet i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r. \u00d6yleyse ey Allah\u2019\u0131n kullar\u0131 duaya iyi sar\u0131l\u0131n!\u201d <\/i>(Tirmiz\u00ee, Deav\u00e2t, 101\/3548)<\/i><\/p>\n H\u00e2s\u0131l\u0131 \u0130sl\u00e2m, hayat\u0131n cilve ve \u00e7ilelerini oldu\u011fu gibi kab\u00fbl etmeyi, me\u015fakkat ve iptil\u00e2lar\u0131n\u0131 sab\u0131r ve r\u0131z\u00e2 ile bertar\u00e2f etmeyi, n\u00eemetlerinden minnet ve \u015f\u00fckr\u00e2n duygular\u0131 i\u00e7inde m\u00fcstefid olmay\u0131 ve \u0131sl\u00e2h\u0131 i\u00e7in gayret g\u00f6stermeyi emreder.<\/p>\n [1]<\/a> Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Tatavv\u00fb, 22; Cih\u00e2d, 162; Ahmed, IV, 333; H\u00e2kim, II, 296\/3066.<\/p>\n<\/div>\n [2]<\/a> Beyh\u00e2k\u00ee, \u015euab, VII, 370-371; Eb\u00fb Nuaym, Hilye, V, 10.<\/p>\n<\/div>\n [3]<\/a> T\u00e2bi\u00eenden olan bu z\u00e2t\u0131n anne ve babas\u0131 yah\u00fbdi kabilelerine mensuptu. Dolay\u0131s\u0131yla, \u0130srailo\u011fullar\u0131\u2019na d\u00e2ir bu t\u00fcr bilgileri di\u011fer insanlardan daha iyi bilirdi.<\/p>\n<\/div>\n [4]<\/a> Ahmed Efl\u00e2k\u00ee, \u00c2riflerin Menk\u0131beleri,<\/i> trc. Tahsin Yaz\u0131c\u0131, \u0130stanbul 1973, I, 265-266.<\/p>\n<\/div>\n [5]<\/a> Buh\u00e2r\u00ee, Kader 5; Rik\u00e2k 33.<\/p>\n<\/div>\n
<\/p>\n
\n