{"id":4834,"date":"2013-10-03T15:04:44","date_gmt":"2013-10-03T13:04:44","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4834"},"modified":"2016-08-12T17:17:43","modified_gmt":"2016-08-12T15:17:43","slug":"kitabul-ilim-soruyu-usulunce-sormak-36-hadis-i-serif-dersi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=4834","title":{"rendered":"K\u0130T\u00c2B\u00dc&#8217;L \u0130L\u0130M \/ \u0130lmin Faz\u00eeleti \/ Hoca Konu\u015furken Sual Sorulursa S\u00f6z\u00fcn\u00fc Tamamlar \u00d6yle Cevap Verir (36. Hadis-i \u015eerif Dersi)"},"content":{"rendered":"<p><iframe loading=\"lazy\" src=\"\/\/www.youtube.com\/embed\/4MqWKaPFwSM\" height=\"315\" width=\"420\" allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\"><\/iframe><\/p>\n<h2 align=\"center\"><b>K\u0130T\u00c2B\u00dc\u2019L-\u0130L\u0130M<\/b><\/h2>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><b>\u0130m\u00e2m Buh\u00e2r\u00ee<\/b> (r.a), \u00cem\u00e2n\u2019dan hemen sonra \u0130lim kitab\u0131na yer vermi\u015ftir. Z\u00eer\u00e2 daha sonra anlat\u0131lacak ib\u00e2det ve mu\u00e2mel\u00e2t hep ilme ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hepsi ilim ile bilinir, birbirinden ayr\u0131l\u0131r ve geni\u015f geni\u015f a\u00e7\u0131klan\u0131r. \u00cem\u00e2n eden bir m\u00fc\u2019min, nas\u0131l amel edece\u011fini ancak ilim s\u00e2yesinde bilebilir.<\/p>\n<h3 align=\"center\"><b>\u0130lmin Faz\u00eeleti<\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak (c.c) \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy iman edenler! Size \u00abMeclislerde yer a\u00e7\u0131n\u00bb denilince yer a\u00e7\u0131n ki Allah da size geni\u015flik versin. Size \u00abKalk\u0131n\u00bb denilince de kalk\u0131n ki Allah sizden iman edenleri ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle y\u00fckseltsin. Allah yapt\u0131klar\u0131n\u0131zdan haberdard\u0131r.\u201d<\/b> (el-M\u00fcc\u00e2dele, 11)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"line-height: 20.4px;\">\u0130lmin fazileti, \u00e2limin faz\u00eeletini hat\u0131rlat\u0131r. Zor meseleler hep ilmiyle amel eden faz\u00eeletli \u00e2limlere sorulur, \u00e2lel\u00e2de insanlara de\u011fil\u2026 O h\u00e2lde \u00e2limler az bulunan ve \u00e7ok de\u011ferli olan kullard\u0131r. \u00c2limlerin dereceleri, peygamberlerin derecelerinden hemen sonra gelir, onlar\u0131 t\u00e2kip eder. Onlar, peygamberlerin v\u00e2risleridir. Onlardan ald\u0131klar\u0131 ilmi insanlara ta\u015f\u0131r ve c\u00e2hillerin tahrifinden muh\u00e2faza ederler.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak (c.c) \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cDe ki: Ey Rabbim! \u0130lmimi art\u0131r.\u201d<\/b> (T\u00e2h\u00e2, 114)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani bana indirdi\u011fin vahyi art\u0131r, demektir. Zira vahiy indik\u00e7e Efendimiz (s.a.v)\u2019in ilmi art\u0131yordu. M\u00fc\u2019minler de Kur\u2019\u00e2n\u2019\u0131 \u00f6\u011frenip anlad\u0131k\u00e7a hak\u00eek\u00ee ilimleri artmaya ba\u015flayacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak, Peygamber (s.a.v) Efendimiz\u2019e, ilimden ba\u015fka bir\u015feyin ziy\u00e2desi i\u00e7in dua etmesini emretmedi. Sadece ilim i\u00e7in \u201cAllah\u2019\u0131m, art\u0131r!\u201d diye dua etmesini emretti. <b>M\u00fbs\u00e2<\/b> (a.s) da ilmini art\u0131rmak i\u00e7in yollara d\u00fc\u015ft\u00fc ve s\u00e2lih bir kula t\u00e2b\u00ee oldu, onun pe\u015finden gitmek i\u00e7in \u00e2det\u00e2 yalvard\u0131. \u0130lim talebi i\u00e7in me\u015fakkatli yolculuklar yapt\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">M\u00fckellef olan insan \u00fczerine ilk vacip \u00eem\u00e2nd\u0131r. En faziletli ve en \u015ferefli i\u015f de odur. \u0130lim ve amel olarak her hayr\u0131n ba\u015f\u0131 ve her kem\u00e2lin kayna\u011f\u0131 yine \u00eemand\u0131r. Bu sebeple \u00eem\u00e2n b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00f6nce zikredildi, ilim onu t\u00e2kip etti. \u0130lim, \u00eemandan hemen sonra geldi. Zira bundan sonra anlat\u0131lacak b\u00fct\u00fcn mevzular ilme ba\u011fl\u0131. Hepsi ilmin etr\u00e2f\u0131nda d\u00f6n\u00fcyor. Vahiy ise hepsinden evvel\u2026 \u00cem\u00e2n, ilim, m\u00e2rifet ve d\u00eene taalluk eden her\u015fey vahiyden kaynaklan\u0131yor ve o temel \u00fczerinde y\u00fckseliyor. Sem\u00e2dan insanlar \u00fczerine inen en b\u00fcy\u00fck hay\u0131r vahiydir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u015fte ilmin vahiy ve \u00eem\u00e2ndan sonra b\u00f6ylesine merkez\u00ee ve m\u00fchim bir yeri vard\u0131r hayat\u0131m\u0131zda\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim, s\u00f6z ve amelden \u00f6nce gelir. \u0130nsan, bir \u015feyi bilmeden onu ne s\u00f6yleyebilir, ne de yapabilir. S\u00f6z ve amelin sahih olabilmesi i\u00e7in ilim \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim, s\u0131ralamada \u00f6nde oldu\u011fu gibi \u015ferefte de \u00f6ndedir. Zira o, kalbin amelidir. Kalp ise en \u015ferefli uzuvdur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim, peygamberlerin m\u00eer\u00e2s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim, Cennet yolunun rehberidir. \u0130lim yoluna giren kuluna Allah Te\u00e2l\u00e2 Cennet\u2019in yolunu kolayla\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim insan\u0131 Cehennem\u2019e s\u00fcr\u00fcklenmekten muh\u00e2faza eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim insana Rabbini tan\u0131t\u0131r ve O\u2019ndan korkmay\u0131 \u00f6\u011fretir. Allah\u2019tan korkan insan ise yanl\u0131\u015f yapmaz ve sonunda ebed\u00ee sa\u00e2dete n\u00e2il olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ger\u00e7ek ilim ise bize vahiyle gelen bilgilerdir. Yani Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet ilmi\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u015eimdi ilimle al\u00e2kal\u0131 baz\u0131 meselelere tem\u00e2s edelim:<\/p>\n<h3 align=\"center\"><b>Hoca Konu\u015furken Sual Sorulursa S\u00f6z\u00fcn\u00fc Tamamlar \u00d6yle Cevap Verir<\/b><\/h3>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Eb\u00fb H\u00fcreyre<\/b> (r.a) \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cMeclisin birinde Ras\u00fblullah Efendimiz (s.a.v), huz\u00fbrundakilere sohbet ederken \u00e2niden bir bedev\u00ee gelip:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u2012K\u0131y\u00e2met ne zamand\u0131r?\u00bb diye sordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah Efendimiz (s.a.v) m\u00fcb\u00e2rek s\u00f6zlerini kesmeyip konu\u015fmalar\u0131na devam buyurdular. Oradakilerin kimi (kendi kendine): \u00abBedev\u00eenin ne dedi\u011fini i\u015fitti, ama su\u00e2linden ho\u015flanmad\u0131\u00bb, kimi de: \u00abBelki i\u015fitmedi\u00bb diye h\u00fckmetti. Nih\u00e2yet Ras\u00fblullah Efendimiz (s.a.v) s\u00f6z\u00fcn\u00fc bitirince:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2012O K\u0131y\u00e2meti soran nerede?\u00bb<\/i> buyurdular. (Buna benzer bir ifade kulland\u0131lar.)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bedev\u00ee:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u2012\u0130\u015fte ben, y\u00e2 Ras\u00fbl\u00e2llah!\u00bb dedi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun \u00fczerine Efendimiz (s.a.v):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2012Em\u00e2net z\u00e2yi edildi\u011finde K\u0131y\u00e2meti bekle!\u00bb<\/i> buyurdular.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bedev\u00ee:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u2012Em\u00e2neti z\u00e2yi etmek nas\u0131l olur?\u00bb diye sorunca Efendimiz (s.a.v):<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2012\u0130\u015f, ehil olmayana tevc\u00eeh edildi\u011finde K\u0131y\u00e2met\u2019i bekle!\u00bb<\/i> buyurdular. (Buh\u00e2r\u00ee, \u0130lim, 2)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u015eerh:<\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130lim, su\u00e2l ve cevaptan ibarettir. Sual, ilmin yar\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sual, ilmin anahtar\u0131, c\u00e2hilli\u011fin il\u00e2c\u0131d\u0131r. Sormak, ama b\u00fcy\u00fck bir nez\u00e2ketle ve us\u00fbl\u00fcnce sormak gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c2lim konu\u015furken veya ba\u015fka bir\u015feyle me\u015fgulken s\u00f6z\u00fcn\u00fc kesip sual sormak, \u00e2d\u00e2ba mu\u011f\u00e2yirdir. Ayn\u0131 zamanda ilim t\u00e2liplerinin hakk\u0131n\u0131 gasbetmektir. Bu sebeple hoca s\u00f6z\u00fcn\u00fc tamamlay\u0131ncaya kadar beklemek gerekir. B\u00f6yle bir me\u015fguliyet i\u00e7indeyken kendisine sual sorulan \u00e2lim, s\u00f6z\u00fcn\u00fc tamamlar, ondan sonra soruya cevap verir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ama yine de b\u00f6yle bir kabal\u0131k ve c\u00e2hillik yapan talebeye, r\u0131fkla mu\u00e2mele etmek l\u00e2z\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Eb\u00fb H\u00fcreyre<\/b> (r.a) buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblull\u00e2h (s.a.v)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2013Bana soru sorun!\u201d<\/i>\u00a0buyurdular.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ashap soru sormaktan \u00e7ekindi, bunun \u00fczerine bir adam geldi ve dizlerinin dibine oturdu\u2026\u201d (M\u00fcslim, \u0130man, 7)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Efendimiz (s.a.v), m\u00fc\u2019minlerin, bilmedikleri m\u00fchim hususlar\u0131 mutlak\u00e2 sorup \u00f6\u011frenmeleri gerekti\u011fini hat\u0131rlatarak:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cCeh\u00e2letin ilac\u0131 sormakt\u0131r!\u201d<\/i>\u00a0buyururlard\u0131. (Eb\u00fb D\u00e2v\u00fbd, Tah\u00e2ret, 125\/337)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte l\u00fczumsuz ve sam\u00eemiyetsiz sorular sormak da yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0Bu t\u00fcr sorular soran kimseler hakk\u0131nda \u015fu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil olmu\u015ftur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy \u00eem\u00e2n edenler! Size a\u00e7\u0131klan\u0131nca ho\u015funuza gitmeyecek \u015feyleri sormay\u0131n! H\u00e2lbuki Kur\u2019\u00e2n indirilirken sorarsan\u0131z onlar size a\u00e7\u0131klan\u0131r. Allah \u015fimdiye kadar olanlar affetti. Allah \u00e7ok ma\u011ffiret edendir, Hal\u00eem\u2019dir. Nitekim \u00f6yle meseleleri sizden evvel bir millet sordu da sonra o y\u00fczden k\u00e2fir oldular.\u201d<\/b>\u00a0(el-M\u00e2ide 5\/101-102)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ashab-\u0131 kiram bazen Peygamber Efendimiz\u2019e bir mevzu hakk\u0131nda sual sorar, Efendimiz (s.a.v) ise muhtelif sebep ve hikmetlerle onu ba\u015fka bir tarafa y\u00f6nlendirirdi. Mevzuun, sual sorana daha ziyade fayda sa\u011flayacak y\u00f6nlerine temas ederdi. Buna bel\u00e2gatta <b><i>\u201cUsl\u00fbb-i hak\u00eem\u201d<\/i><\/b> denmektedir. Y\u00e2ni gayeye daha uygun ve faydal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in muhatab\u0131n beklemedi\u011fi ve sualiyle talep etmedi\u011fi y\u00f6nde cevap vermek\u2026 Bunun bir mis\u00e2lini \u015fu h\u00e2disede g\u00f6r\u00fcyoruz:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ashab-\u0131 kir\u00e2m:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u2013Ey Allah\u2019\u0131n Ras\u00fbl\u00fc, hil\u00e2li g\u00f6r\u00fcyoruz, ip gibi ince do\u011fuyor, sonra artarak b\u00fcy\u00fcyor, yuvarlakla\u015f\u0131yor, sonra tekrar eksilmeye ba\u015flay\u0131p ilk ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 gibi incecik oluyor. Neden bir halde durmuyor?\u201d dediler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun \u00fczerine \u015fu \u00e2yet-i ker\u00eeme n\u00e2zil oldu:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cSana hilalleri sorarlar. De ki: \u00abOnlar, insanlar\u0131n di\u011fer ibadetleri ile hac i\u00e7in vakit \u00f6l\u00e7\u00fcleridir\u2026\u00bb.\u201d\u00a0<\/b>(el-Bakara, 189) (V\u00e2hid\u00ee, <i>Esb\u00e2bu\u2019n-n\u00fcz\u00fbl,<\/i> s. 56)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hazret-i \u00c2i\u015fe<\/b> (r.a) \u015f\u00f6yle anlat\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201c\u00c7\u00f6l Arablar\u0131ndan kaba ve c\u00e2\u00adhil birtak\u0131m adamlar vard\u0131. Bunlar Peygamber (s.a.v) Efendimiz\u2019e gelir ve:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00ab\u2012K\u0131yamet ne zaman kopacak?\u00bb diye sorarlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ras\u00fblullah (s.a.v) Efendimiz de onlar\u0131n en k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcne bakarlar ve:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u00ab\u2012Bu gen\u00e7 ya\u015farsa, ona ihtiyarl\u0131k eri\u015fmeden sizin ba\u015f\u0131n\u0131za k\u0131\u00adyametiniz kopar!\u00bb<\/i> buyururlard\u0131.\u201d<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u00e2v\u00ee Hi\u015f\u00e2m bin Urve der ki:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cRas\u00fblullah Efendimiz (s.a.v), <i>\u00abK\u0131yametiniz kopar!\u00bb<\/i> s\u00f6zleriyle, on\u00adlar\u0131n \u00f6l\u00fcmlerini kasdediyorlard\u0131.\u201d (Buh\u00e2r\u00ee, Rik\u00e2k, 42)<b>\u00a0<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u0130T\u00c2B\u00dc\u2019L-\u0130L\u0130M \u0130m\u00e2m Buh\u00e2r\u00ee (r.a), \u00cem\u00e2n\u2019dan hemen sonra \u0130lim kitab\u0131na yer vermi\u015ftir. Z\u00eer\u00e2 daha sonra anlat\u0131lacak ib\u00e2det ve mu\u00e2mel\u00e2t hep ilme ba\u011fl\u0131d\u0131r. Hepsi ilim ile bilinir, birbirinden ayr\u0131l\u0131r ve geni\u015f geni\u015f&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[308],"tags":[543],"class_list":["post-4834","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-buharidenhadisiserifler","tag-isi-ehline-vermek"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-1fY","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4834","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4834"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4836,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4834\/revisions\/4836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}