{"id":645,"date":"2013-06-11T17:26:53","date_gmt":"2013-06-11T15:26:53","guid":{"rendered":"http:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=645"},"modified":"2013-11-30T11:03:43","modified_gmt":"2013-11-30T09:03:43","slug":"islamda-ibadet-hayati","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/?p=645","title":{"rendered":"\u0130SL\u00c2M\u2019DA \u0130B\u00c2DET HAYATI"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n kalb\u00ee ciheti, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz \u201c\u00c2ment\u00fc\u201d esaslar\u0131d\u0131r. Amel\u00ee k\u0131sm\u0131 ise, Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet\u2019in, ib\u00e2det, mu\u00e2mel\u00e2t ve huk\u00fbka d\u00e2ir h\u00fck\u00fcmleridir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00cem\u00e2n\u0131n m\u00fc\u2019minde zirvele\u015fmesi, amel-i s\u00e2lih dedi\u011fimiz Allah r\u0131z\u00e2s\u0131n\u0131 g\u00e2ye edinen niyet ve davran\u0131\u015flara ba\u011fl\u0131d\u0131r. Kur\u2019\u00e2n-\u0131 Ker\u00eem\u2019de ve had\u00ees-i \u015fer\u00eeflerde \u00eeman ve amel-i s\u00e2lih beraberce zikredilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc \u00eeman, s\u0131rf nazariyat ile kemal bulmaz. Onun kem\u00e2li, kalpte hissedilen hak\u00eekatler ile ve ib\u00e2detleri gereken r\u00fbh\u00e2niyeti i\u00e7inde ed\u00e2 edebilme neticesinde ger\u00e7ekle\u015fir. \u0130b\u00e2detler ve amel-i s\u00e2lihlerle tezy\u00een edilmeyen bir \u00eeman, mahfazas\u0131z bir mum \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 gibidir ki, nefs\u00e2n\u00ee ve \u015feyt\u00e2n\u00ee f\u0131rt\u0131nalar kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00e2im\u00e2 b\u00fcy\u00fck bir tehlike ve risk alt\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu itibarla, d\u00eenimizi ve \u00eem\u00e2n\u0131m\u0131z\u0131, ib\u00e2det ve s\u00e2lih amellerle \u00e2deta m\u00e2nev\u00ee bir z\u0131rh gibi muh\u00e2faza alt\u0131na almak mecb\u00fbriyetindeyiz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unutmamal\u0131y\u0131z ki, Allah hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir. O\u2019nun -h\u00e2\u015f\u00e2- bizim ib\u00e2detimize de ihtiyac\u0131 yoktur. Fakat Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019a kulluk ve itaatimizi if\u00e2de edebilmek, O\u2019na olan \u015f\u00fck\u00fcr borcumuzu \u00f6demeye \u00e7al\u0131\u015fmak, O\u2019nun r\u0131z\u00e2s\u0131na kavu\u015fmak, r\u00fbh\u00e2n\u00ee hayat\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fckseltmek, kalb-i sel\u00eeme n\u00e2il olabilmek, O\u2019na takarrub (yak\u0131nl\u0131k) kazanabilmek, O\u2019nunla dostlu\u011fun huzur ve sa\u00e2detini tadabilmek i\u00e7in, O\u2019nun bizlere bildirdi\u011fi en ulv\u00ee yol olan ib\u00e2detleri ve amel-i s\u00e2lihleri ed\u00e2 etmeye bizim ihtiyac\u0131m\u0131z vard\u0131r. \u0130htiya\u00e7 bizim oldu\u011fu i\u00e7in de onu gidermeye y\u00f6nelik olarak emredilmi\u015f ib\u00e2detler ve amel-i salihler de, asl\u0131nda bizlere m\u00fcstesn\u00e2 birer il\u00e2h\u00ee lutuftur. Hatta sudan da havadan da k\u0131ymetli ikramlard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc r\u00fbhun ihtiyac\u0131, bedenin ihtiyac\u0131ndan daha \u00f6nce ve m\u00fchimdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>Hazret-i Mevl\u00e2n\u00e2<\/b> bu hususta ne g\u00fczel buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cTeni fazla besleyip geli\u015ftirmeye bakma, \u00e7\u00fcnk\u00fc o sonunda topra\u011fa verilecek bir kurband\u0131r. Sen g\u00f6nl\u00fcn\u00fc beslemeye bak! Y\u00fccelere gidecek ve \u015fereflenecek olan, odur..\u201d<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cBedenine ya\u011fl\u0131-ball\u0131 \u015feyleri az ver. \u00c7\u00fcnk\u00fc tenini besle\u00adyen, nefs\u00e2n\u00ee arzulara d\u00fc\u015f\u00fcyor ve sonunda rezil olup gidiyor.\u201d <\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cR\u00fbha m\u00e2nev\u00ee g\u0131d\u00e2lar ver. Olgun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f, ince anlay\u0131\u015f ve r\u00fbh\u00ee g\u0131dalar sun da, gidece\u011fi yere g\u00fc\u00e7l\u00fc-kuvvetli gitsin!\u201d<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak, \u00e2yet-i ker\u00eemede; <b>\u201c\u2026Secde et ve yakla\u015f!\u201d<\/b> (el-Alak, 19) diye ferman etmektedir. Ve bu emr-i il\u00e2h\u00eesine itaat ederek ihl\u00e2s ve samimiyetle secdeye kapan\u0131p O\u2019na y\u00f6nelen \u00e2rif ve \u00e2\u015f\u0131k g\u00f6n\u00fclleri de, hus\u00fbs\u00ee bir yak\u0131nl\u0131k ve dostluk ile m\u00fck\u00e2fatland\u0131rmaktad\u0131r. Nitekim bunu bir had\u00ees-i kuds\u00eede \u015f\u00f6yle beyan etmektedir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cHer kim Ben\u2019im bir dostuma d\u00fc\u015fmanl\u0131k ederse, Ben de ona kar\u015f\u0131 harp \u00eel\u00e2n ederim. Kulum kendisine farz k\u0131ld\u0131klar\u0131mdan daha sevimli herhangi bir \u015feyle Bana yak\u0131nl\u0131k kazanamaz. Kulum Bana (farzlara il\u00e2veten i\u015fledi\u011fi) n\u00e2file ib\u00e2detlerle m\u00fctem\u00e2diyen yakla\u015f\u0131r. Nihayet Ben onu severim. Kulumu sevince de <b>Ben onun (\u00e2deta) i\u015fiten kula\u011f\u0131, g\u00f6ren g\u00f6z\u00fc, tutan eli, y\u00fcr\u00fcyen aya\u011f\u0131, akleden kalbi ve konu\u015fan dili olurum.<\/b> Ben\u2019den her ne isterse, onu mutlaka veririm. Bana s\u0131\u011f\u0131n\u0131rsa, onu korurum\u2026\u201d<\/i> (Bkz. Buh\u00e2r\u00ee, Rik\u00e2k, 38; Ahmed, VI, 256; Heysem\u00ee, II, 248)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu beyan\u0131nda Cen\u00e2b-\u0131 Hak bildirmektedir ki, kendisine takarrub (yak\u0131nla\u015fma) yolu, ancak ib\u00e2det ve s\u00e2lih amellerdir. Makbul ib\u00e2det ve amel-i s\u00e2lihler de, ancak hu\u015f\u00fb i\u00e7erisinde, yani kalb\u00ee derinlikle, r\u00fbh\u00e2n\u00ee duyu\u015flarla ve \u00e2d\u00e2b\u0131na ri\u00e2yet ederek ed\u00e2 edilenlerdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani Cen\u00e2b-\u0131 Hak bizden, ruh ve beden \u00e2hengi i\u00e7inde bir ib\u00e2det arzu ediyor. <b>\u201c\u2026Secde et ve yakla\u015f!\u201d<\/b> (el-Alak, 19) emriyle, aln\u0131m\u0131z secdeye var\u0131rken kalbimizin de All\u00e2h\u2019\u0131n huz\u00fbrunda tazarr\u00fb ve niyaz h\u00e2linde ve ihsan duygusu i\u00e7inde bulunmas\u0131n\u0131 istiyor. Zira insan\u0131 hak\u00eek\u00ee m\u00fc\u2019minli\u011fin kem\u00e2line erdiren, beyin ve kalp fonksiyonlar\u0131n\u0131n m\u00fc\u015fterek kullan\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu k\u0131vamda, yani hu\u015f\u00fb i\u00e7erisinde ib\u00e2detlerin \u00eef\u00e2s\u0131, \u201cihsan\u201d h\u00e2li \u00fczere ya\u015famay\u0131 gerektirir. Efendimiz r ihsan h\u00e2lini \u015f\u00f6yle tarif etmi\u015flerdir:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2026\u0130hsan, All\u00e2h\u2019\u0131 sanki g\u00f6zlerinle g\u00f6r\u00fcyormu\u015fsun gibi O\u2019na ib\u00e2det etmendir. Sen O\u2019nu g\u00f6rmesen de O seni g\u00f6r\u00fcyor\u2026\u201d<\/i> (M\u00fcslim, \u00cem\u00e2n, 1)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani ihsan h\u00e2li, d\u00e2im\u00e2 il\u00e2h\u00ee kameralar\u0131n m\u00fc\u015f\u00e2hedesi alt\u0131nda bulundu\u011fumuzun kalpte bir \u015fuur ve idrak h\u00e2line gelerek, kullu\u011fu hu\u015f\u00fb i\u00e7inde \u00eef\u00e2 edebilmektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Velh\u00e2s\u0131l b\u00fct\u00fcn ib\u00e2detlerin kalb\u00ee hass\u00e2siyetler i\u00e7erisinde ed\u00e2 edilmesi \u00eec\u00e2b eder. \u015e\u00fcphesiz ki ib\u00e2detlerin en ba\u015fta geleni de; d\u00eenin dire\u011fi, m\u00fc\u2019minin m\u00eer\u00e2c\u0131 ve Cen\u00e2b-\u0131 Hak\u2019la m\u00fcl\u00e2k\u00e2t\u0131 olan:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Namaz<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Rabb\u2019imiz, s\u0131rf \u015feklen ve bedenen ed\u00e2 edilen, r\u00fbhun i\u015ftir\u00e2k etmedi\u011fi bir namaz\u0131 kab\u00fbl etmiyor. Hatt\u00e2:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cYaz\u0131klar olsun o namaz k\u0131lanlar\u0131n h\u00e2line ki, onlar namazlar\u0131n\u0131 ciddiye almazlar.\u201d<\/b> (el-M\u00e2\u00fbn, 4-5) buyuruyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">R\u00e2z\u0131 oldu\u011fu bir namaz\u0131 ise \u015f\u00f6yle bildiriyor:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cMuhakkak ki <\/b>(\u015fu) <b>m\u00fc\u2019minler fel\u00e2h bulmu\u015ftur: Onlar, namazlar\u0131nda hu\u015f\u00fb i\u00e7indedirler.\u201d<\/b> (el-M\u00fc\u2019min\u00fbn, 1-2)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Namazda hu\u015f\u00fbun zirvesini de Peygamber Efendimiz r \u015f\u00f6yle if\u00e2de buyurmu\u015flard\u0131r:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201c\u2026Namaz\u0131n\u0131, (hayata) ved\u00e2 eden bir kimsenin namaz\u0131 gibi k\u0131l!..\u201d<\/i><i> <\/i>(\u0130bn-i M\u00e2ce, Z\u00fchd, 15; Ahmed bin Hanbel, <i>M\u00fcsned<\/i>, V, 412)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Namazda v\u00fcc\u00fbdun k\u0131blesi K\u00e2be oldu\u011fu gibi, kalbin k\u0131blesi de Cen\u00e2b-\u0131 Hak olmal\u0131d\u0131r. Z\u00e2hir\u00ee ve b\u00e2t\u0131n\u00ee \u00e2d\u00e2b\u0131na ri\u00e2yetle k\u0131l\u0131nan namaz; kulu yanl\u0131\u015fl\u0131klardan, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klardan, hudutlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmaktan koruyan bir z\u0131rh olur. \u00c2yet-i ker\u00eemede:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201c\u2026Muhakkak ki namaz, hay\u00e2s\u0131zl\u0131ktan ve k\u00f6t\u00fcl\u00fckten al\u0131koyar\u2026\u201d<\/b> (el-Ankeb\u00fbt, 45) buyrulmaktad\u0131r. Yani ki\u015fi, namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde \u015fayet k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden gere\u011fi gibi sak\u0131nm\u0131yorsa, bu h\u00e2l, k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 namaz\u0131n makbul bir namaz olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya en az\u0131ndan fireli bir namaz oldu\u011funu g\u00f6sterir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zira bir had\u00ees-i \u015fer\u00eefte \u015f\u00f6yle buyrulur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cBir kul namaz k\u0131lar, fakat namaz\u0131n\u0131n ancak onda biri, dokuzda biri, sekizde biri, yedide biri, alt\u0131da biri, be\u015fte biri, d\u00f6rtte biri, \u00fc\u00e7te biri veya yar\u0131s\u0131 kendisi i\u00e7in yaz\u0131l\u0131r.\u201d<\/i> (Eb\u00fb D\u00e2vud, Sal\u00e2t, 123-124\/796; Ahmed, IV, 321)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yani ancak r\u00fbh\u00e2n\u00ee duyu\u015flar i\u00e7inde, hu\u015f\u00fb ve huzur ile k\u0131l\u0131nan namaz\u0131n ecri zirvele\u015fir ve k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerden al\u0131koyar. Bu husustaki noksanl\u0131\u011f\u0131 nisbetinde, namaz\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131 -t\u00e2bir c\u00e2izse- \u0131skartaya \u00e7\u0131kar, bo\u015fa gitmi\u015f olur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Namaz\u0131n bo\u015fa gitmemesi i\u00e7in; Cen\u00e2b-\u0131 Hak, kullar\u0131n\u0131n, kalp ve beden \u00e2hengi i\u00e7inde, vuslata merhale olacak bir ib\u00e2det hay\u00e2t\u0131 ya\u015famalar\u0131n\u0131 mur\u00e2d etmektedir. Bu mur\u00e2d-\u0131 il\u00e2h\u00ee de, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz s\u00e2dece namaz ib\u00e2detine mahsus olmay\u0131p, oru\u00e7, hac, infak gibi b\u00fct\u00fcn ib\u00e2detlerin zem\u00eenini te\u015fkil etmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc her ib\u00e2detin insan r\u00fbhuna katt\u0131\u011f\u0131 ayr\u0131 ayr\u0131 m\u00e2nev\u00ee g\u0131dalar vard\u0131r. T\u00e2biri c\u00e2izse, bedenin almas\u0131 gereken farkl\u0131 vitaminler gibi, r\u00fbhun da farkl\u0131 ib\u00e2detlerden beslenmesi zar\u00fbr\u00eedir. Her birinin de ayr\u0131 bir ehemmiyet derecesi vard\u0131r. Namaz\u0131n ayr\u0131, orucun ayr\u0131\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Oru\u00e7<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oru\u00e7, sadece belli bir s\u00fcreli\u011fine a\u00e7 kalmak de\u011fildir. Oru\u00e7 yaln\u0131zca mide ile tutulmaz. B\u00fct\u00fcn uzuvlar\u0131n bu ib\u00e2dete i\u015ftir\u00e2k etmesi \u00eec\u00e2b eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n be\u015f temel es\u00e2s\u0131ndan biri olan <b>orucu<\/b>; yalan, g\u0131ybet, kovuculuk gibi zaaflarla zedeleyerek ecrini asgar\u00ee seviyeye d\u00fc\u015f\u00fcrmek, b\u00fcy\u00fck bir israft\u0131r. Peygamber Efendimiz r \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKim yalan konu\u015fmay\u0131 ve yalan-dolanla i\u015f yapmay\u0131 terk etmezse, Allah o kimsenin yemesini-i\u00e7mesini b\u0131rakmas\u0131na k\u0131ymet vermez.\u201d <\/i>(Buh\u00e2r\u00ee, Savm 8, Edeb 51)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu sebeple oru\u00e7ta a\u011fza bir \u015fey girmemesine dikkat etmek kadar, a\u011f\u0131zdan yanl\u0131\u015f bir if\u00e2denin \u00e7\u0131kmamas\u0131na da dikkat edilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c2d\u00e2b\u0131na ri\u00e2yetle tutulan bir oru\u00e7, kulu r\u00fbhen bir riy\u00e2zat ikl\u00eemine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu riy\u00e2zat neticesinde de g\u00f6n\u00fcldeki merhamet ve \u015fefkat hisleri inki\u015f\u00e2f eder ve Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n \u201cRahm\u00e2n\u201d s\u0131fat\u0131ndan hisse al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine oru\u00e7, g\u00f6n\u00fcllerdeki ihtiras ve tam\u00e2 f\u0131rt\u0131nalar\u0131n\u0131 dindiren ve sab\u0131r meziyetini t\u00e2lim eden bir terbiye mektebidir. B\u00f6yle bir oru\u00e7, cehenneme kar\u015f\u0131 \u00e2deta bir kalkan h\u00e2line gelir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine k\u00e2mil m\u00e2n\u00e2da ed\u00e2 edilen bir oru\u00e7 ib\u00e2deti; All\u00e2h\u2019\u0131n verdi\u011fi n\u00eemetlerin kadrini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcren, <b>hamd<\/b> ve <b>\u015f\u00fckr<\/b>e sevk eden, yoksullar\u0131n h\u00e2linden anlamay\u0131 \u00f6\u011freten, muhta\u00e7lar\u0131n \u201cac\u0131y\u0131n bize\u201d feryatlar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6n\u00fcllerde merhamet akisleri uyand\u0131ran, \u015fefkat ve merhameti b\u00fct\u00fcn f\u00e2n\u00ee sevd\u00e2lar\u0131n \u00fczerine y\u00fckselten, kimsesiz b\u00ee\u00e7\u00e2relere yard\u0131m hissini canland\u0131ran ve r\u00fbhu incelten ulv\u00ee bir kulluk \u015fuurudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc samim\u00ee yap\u0131lan her ib\u00e2detin, di\u011fer ib\u00e2detleri de \u015fevkle \u00eef\u00e2 etmeye y\u00f6nelik say\u0131s\u0131z faydalar\u0131 vard\u0131r. Mesel\u00e2 namaz oruca \u015fevktir, oru\u00e7 da zek\u00e2ta&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Zek\u00e2t<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130sl\u00e2m\u2019da, mal-m\u00fclk ne ferde, ne de topluma \u00e2ittir. M\u00fclk, Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019a \u00e2ittir. Kul, ancak onun belli bir s\u00fcreli\u011fine tasarruf\u00e7usudur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c2yet-i ker\u00eemede buyrulur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cEy insanlar! All\u00e2h\u2019a muhta\u00e7 olan sizsiniz. Zengin ve \u00f6v\u00fclmeye l\u00e2y\u0131k olan ancak O\u2019dur.\u201d<\/b> (F\u00e2t\u0131r, 15)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zek\u00e2tlar, m\u00fclk\u00fcn All\u00e2h\u2019a ait oldu\u011fu idrak ve \u015fuurunun bir if\u00e2desidir. M\u00fc\u2019min, All\u00e2h\u2019\u0131n verdi\u011fi n\u00eemetleri \u00eetin\u00e2 ile kullanmal\u0131d\u0131r. Zira bir g\u00fcn mutlaka ondan dolay\u0131 hesaba \u00e7ekilecektir. \u00c2yet-i ker\u00eemede buyrulur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cNih\u00e2yet o g\u00fcn <\/b>(d\u00fcnyada faydaland\u0131\u011f\u0131n\u0131z)<b> n\u00eemetlerden elbette ve elbette hes\u00e2ba \u00e7ekileceksiniz.\u201d<\/b> (et-Tek\u00e2s\u00fcr, 8)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu hak\u00eekat, b\u00fct\u00fcn m\u00fc\u2019min g\u00f6n\u00fcllerde; beden, ruh, e\u015fya, d\u00fcnya ve hayat eksesinde bize verilen say\u0131s\u0131z n\u00eemetler hakk\u0131nda, derin bir tefekk\u00fcr ve muh\u00e2sebeye vesile bir hayat d\u00fcst\u00fbru olmal\u0131d\u0131r. T\u00e2 ki her n\u00eemeti il\u00e2h\u00ee bir emanet \u015fuuru i\u00e7erisinde de\u011ferlendirebilme hassasiyetine sahip olabilelim. T\u00e2 ki m\u00e2l\u00ee ibadetlerimizde de gerekli edep ve erk\u00e2na ri\u00e2yet edebilelim.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zira b\u00fct\u00fcn ib\u00e2detlerde oldu\u011fu gibi zek\u00e2t ve sadaka ib\u00e2detinde de z\u00e2hir\u00ee ve b\u00e2t\u0131n\u00ee us\u00fbl ve \u00e2d\u00e2ba ri\u00e2yet elzemdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Cen\u00e2b-\u0131 Hak \u015f\u00f6yle buyurur:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cG\u00fczel bir s\u00f6z ve ba\u011f\u0131\u015flama, pe\u015finden ez\u00e2 gelen sadakadan daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Allah hi\u00e7bir \u015feye muhta\u00e7 de\u011fildir, hilim sahibidir. Ey \u00eem\u00e2n edenler! Ba\u015fa kakmak ve incitmek s\u00fbretiyle, yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z hay\u0131rlar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karmay\u0131n\u2026\u201d <\/b>(el-Bakara, 263-264)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dolay\u0131s\u0131yla, riy\u00e2 ve ucup gibi kalb\u00ee marazlar neticesinde hay\u0131rlar\u0131 ba\u015fa kakmak s\u00fbretiyle muht\u00e2c\u0131 incitmek veya minnet alt\u0131nda b\u0131rakmak, yap\u0131lan hay\u0131rlar\u0131n ecrini imh\u00e2 etmek demektir. G\u00fczel bir ev in\u015fa edip de ard\u0131ndan onu yakmak ne kadar abesse, yap\u0131lan hay\u0131rlar\u0131 \u00e2d\u00e2b\u0131na uygun yapmay\u0131p ecrini imh\u00e2 etmek de ayn\u0131d\u0131r. Onun i\u00e7in nefsin hoyratl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bertaraf ederek Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na muv\u00e2f\u0131k hareket etmek zar\u00fbr\u00eedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine bu c\u00fcmleden olarak; bir m\u00fc\u2019min, zek\u00e2t\u0131 ehline verebilmek i\u00e7in titiz bir gayret i\u00e7inde bulunmal\u0131d\u0131r. Zira Cen\u00e2b-\u0131 Hak b\u00f6yle kullar\u0131n\u0131 medhederek:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b>\u201cOnlar ki zek\u00e2t vermek i\u00e7in fa\u00e2liyet g\u00f6sterirler.\u201d<\/b> (el-M\u00fc\u2019min\u00fbn, 4) buyurmaktad\u0131r. Bu da kalpteki ihl\u00e2s ve hu\u015f\u00fbun bir al\u00e2metidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zek\u00e2t ve sadakalar\u0131m\u0131z\u0131 ehline verebilmek, \u00e7ok m\u00fchim bir mazhariyettir. Bunun i\u00e7in cidd\u00ee bir ara\u015ft\u0131rma yapmak ve <b>muhta\u00e7lar\u0131 s\u00eem\u00e2lar\u0131ndan tan\u0131may\u0131 kalb\u00ee bir hass\u00e2siyet h\u00e2line getirmek,<\/b> Rabb\u2019imizin en m\u00fchim emirlerindendir.<a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftn1\">[1]<\/a> Yani kalp, \u015fefkat ve merhamette o kadar incelik, zar\u00e2fet ve nez\u00e2ket kesbetmeli ki, \u00e2deta bir r\u00f6ntgen gibi, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 muhta\u00e7lar\u0131n \u0131zt\u0131r\u00e2b\u0131n\u0131 s\u00eem\u00e2lar\u0131ndan okuyabilmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda zek\u00e2t ve sadakay\u0131, ona en l\u00e2y\u0131k kimselere verebilmek, onun hangi yollardan kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na da ba\u011fl\u0131d\u0131r. Di\u011fer bir if\u00e2deyle zek\u00e2t, sadaka ve infaklar\u0131n sarf yerleri, kazanc\u0131n hel\u00e2liyet derecesini g\u00f6steren aynalar mes\u00e2besindedir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc bu ib\u00e2det, z\u00e2hiren m\u00e2l\u00ee olarak ger\u00e7ekle\u015fiyor g\u00f6r\u00fcnse de, asl\u0131nda o da m\u00e2nev\u00ee bir m\u00e2hiyet ve r\u00fbh\u00e2niyet zemininde g\u00fczellik ve faziletini inki\u015f\u00e2f ettirmekte ve kalb\u00ee k\u0131vam ile makbul olmaktad\u0131r. T\u0131pk\u0131 hac ib\u00e2deti gibi&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><b><i>Hac<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya m\u00fc\u2019minleriyle tek y\u00fcrek h\u00e2line gelinen hac ib\u00e2deti de, giyilen bembeyaz ihramlarla bir nev\u00ee kefen ikl\u00eemine girmektir. \u0130brahim -aleyhissel\u00e2m-\u2019\u0131n tesl\u00eemiyetinden hisse alabilmektir. Hac ve umre, Hakk\u2019a tesl\u00eemiyet h\u00e2li ile r\u00fbh\u00e2n\u00ee meziyet ve ist\u00eedatlar\u0131n tek\u00e2m\u00fcl ettirilmesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hac ib\u00e2detinde, insanlar\u0131n hak ve huk\u00fbkuna dikkat etmemek, m\u00e2l\u00e2y\u00e2n\u00ee ile me\u015fgul olarak r\u00fbh\u00e2niyet ve feyzi da\u011f\u0131tacak davran\u0131\u015flarda bulunmak, bu ib\u00e2detin ecrini z\u00e2y\u00ee etmektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn ib\u00e2detler gibi hac ve umreler de kalb\u00ee hass\u00e2siyetlerle \u00eef\u00e2 edilmelidir. \u00d6yle ki bu ib\u00e2det, bem\u00adbe\u00adyaz ih\u00adram\u00adlar i\u00e7e\u00adri\u00adsin\u00adde me\u00adlek\u00adle\u00adrin le\u00adt\u00e2\u00adfe\u00adtin\u00adden his\u00adse al\u00adma gay\u00adre\u00adti\u00addir. Kad\u0131n-erkek m\u00fc\u2019minler, tavaf, sa\u2019y ve vakfe yaparken refesten, yani l\u00e2ub\u00e2l\u00ee h\u00e2llerden korunmal\u0131, devaml\u0131 ayaklar\u0131n\u0131n ucuna bakarak f\u0131sk u f\u00fcc\u00fbrdan ve m\u00fcn\u00e2ka\u015fadan ber\u00ee kalmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yine ih\u00adram\u00adl\u0131 iken bir av av\u00adlan\u00adma\u00adma\u00adl\u0131, avc\u0131ya av g\u00f6sterilmemeli, bir ot, hat\u00adta ka\u00ads\u0131t\u00adl\u0131 ola\u00adrak bir k\u0131l bi\u00adle ko\u00adpa\u00adr\u0131l\u00adma\u00adma\u00adl\u0131d\u0131r. \u0130hr\u00e2ma girenler, belli bir vakit b\u00e2z\u0131 hel\u00e2llerin bile yasaklanmas\u0131 ves\u00eelesiyle, \u015f\u00fcpheli ve haramlardan ne kadar uzak durmak gerekti\u011finin bir ba\u015fka telk\u00eenini g\u00f6n\u00fcllerinde hissederler. Orada Ya\u00adra\u00adtan\u2019\u00addan \u00f6t\u00fcr\u00fc ya\u00adra\u00adt\u0131\u00adlan\u00adla\u00adra \u015fef\u00adkat, mer\u00adha\u00admet, ne\u00adz\u00e2\u00adket ve bilhassa g\u00f6n\u00fcl k\u0131rmama ve k\u0131r\u0131lmama hass\u00e2siyetinin \u015fuur ve idr\u00e2ki i\u00e7inde olurlar. B\u00f6ylece kalpler incelir, nez\u00e2ket ve zar\u00e2fette zirvele\u015fir, \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n g\u00fcler y\u00fcz\u00fcn\u00fc tems\u00eel edecek k\u0131v\u00e2ma ula\u015f\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun i\u00e7in her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda il\u00e2h\u00ee emir ve yasaklara ri\u00e2yet \u015fartt\u0131r. Bilhassa da hac ibadetinde. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00e2l\u00ee ve beden\u00ee bir ib\u00e2det olan hac i\u00e7in gereken madd\u00ee mebla\u011f da hel\u00e2lden kazan\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Had\u00ees-i \u015fer\u00eefte, haram parayla hacca giden kimse; \u00abLebbeyk\u00bb dedi\u011finde kendisine; <i>\u00abSana, ne lebbeyk ne de sa\u2019deyk. \u00c7\u00fcnk\u00fc senin kazanc\u0131n haram, az\u0131\u011f\u0131n haram, bine\u011fin haramd\u0131r. Hi\u00e7bir sevap almadan g\u00fcnahk\u00e2r olarak d\u00f6n! Ho\u015flanmayaca\u011f\u0131n \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131ndan dolay\u0131 \u00fcz\u00fcl!\u00bb <\/i>\u015feklinde bir kar\u015f\u0131l\u0131k verilece\u011fi beyan buyrulur. (Heysem\u00ee, III, 209-210)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu bak\u0131mdan hac yapacak kimselerin her \u015feyden \u00f6nce bu m\u00e2nev\u00ee it\u00e2ba muh\u00e2tap olmaktan sak\u0131nmalar\u0131 gerekir. T\u00e2 ki, onun \u00f6z\u00fcne ve r\u00fbhuna uygun bir hac nas\u00eeb olsun.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mevl\u00e2n\u00e2 Hazretleri, gerek hac, gerek namaz, gerekse di\u011fer ibadetleri r\u00fbhuna uygun bir \u015fekilde ed\u00e2 etmeye \u0131\u015f\u0131k tutacak bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, meselenin \u00f6z\u00fcn\u00fc, \u015fu veciz c\u00fcmleyle hul\u00e2sa eder:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><i>\u201cKe\u00e7inin g\u00f6lgesini kurban etme!\u201d<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fin \u00f6z\u00fcn\u00fc, asl\u0131n\u0131 ve r\u00fbhunu unutup da g\u00f6lgesiyle me\u015fgul olmak, her h\u00e2liyle bo\u015f bir ham\u00e2kattir. \u0130b\u00e2detleri r\u00fbh\u00e2niyetinden uzak, g\u00e2fil\u00e2ne ed\u00e2 ediverip ge\u00e7mek ve onlar\u0131n kalb\u00ee cihetine n\u00fcf\u00fbz edememek, onlardan umulan fayda ve bereketin z\u00e2yi edilmesine sebep olur. Geriye sadece bo\u015f bir yorgunluk kal\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu sebeple m\u00fc\u2019min, yapt\u0131\u011f\u0131 ib\u00e2detleri de ihsan k\u0131v\u00e2m\u0131nda, yani All\u00e2h\u2019\u0131 g\u00f6r\u00fcyormu\u015f\u00e7as\u0131na bir g\u00f6n\u00fcl hass\u00e2siyetiyle, \u00f6zenerek, en g\u00fczel k\u0131vamda yapmaya gayret etmelidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Unutmamal\u0131 ki, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z madd\u00ee \u00e2lem, f\u00e2n\u00eedir. Hak\u00eek\u00ee hayat olan \u00e2hirete k\u0131yasla d\u00fcnya, bir g\u00f6lgeler \u00e2lemi, hayal ve r\u00fcy\u00e2 diy\u00e2r\u0131d\u0131r. D\u00fcnya hayat\u0131nda ya\u015fanacak kullukta da s\u0131rf z\u00e2hirde kalmak, i\u015fin \u00f6z\u00fcne n\u00fcf\u00fbz edememek, taklitten tahk\u00eeke intikal edememek, insan\u0131 menzil-i maks\u00fbda v\u00e2s\u0131l olmaktan al\u0131koyar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu t\u0131pk\u0131, ceviz yemek isteyen birinin, kabu\u011fu k\u0131rarak onun i\u00e7ini a\u00e7maya mecbur olu\u015funa benzer. Hakk\u2019\u0131n r\u0131z\u00e2s\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in de, kullu\u011fun s\u0131rf z\u00e2hiriyle yetinmemek, onun r\u00fbhuna da n\u00fcf\u00fbz edebilmek \u015fartt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00fct\u00fcn ib\u00e2detler, kalp ve beden \u00e2hengi i\u00e7inde \u00eef\u00e2 edilmesi h\u00e2linde bir k\u0131ymet if\u00e2de eder. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zaman kalbe de i\u015fler, r\u00fbha da i\u015fler. \u0130nsan\u0131n b\u00fct\u00fcn fiil ve davran\u0131\u015flar\u0131na da i\u015fler. M\u00fcthi\u015f bir mu\u00e2mel\u00e2t g\u00fczelli\u011fi ve m\u00fckemmelli\u011fi meydana gelir&#8230;<\/p>\n<div><br clear=\"all\" \/><\/p>\n<hr align=\"left\" size=\"1\" width=\"33%\" \/>\n<div>\n<p><a title=\"\" href=\"file:\/\/\/E:\/Vesaik\/Kitap_Calismalari\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam\/Ebedi_Yol_Haritasi_islam_Gozden_Gecirilmis_Yeni_Baski.doc#_ftnref1\">[1]<\/a> Bkz. el-Bakara, 273.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130sl\u00e2m\u2019\u0131n kalb\u00ee ciheti, yukar\u0131da bahsetti\u011fimiz \u201c\u00c2ment\u00fc\u201d esaslar\u0131d\u0131r. Amel\u00ee k\u0131sm\u0131 ise, Kur\u2019\u00e2n ve S\u00fcnnet\u2019in, ib\u00e2det, mu\u00e2mel\u00e2t ve huk\u00fbka d\u00e2ir h\u00fck\u00fcmleridir. \u00cem\u00e2n\u0131n m\u00fc\u2019minde zirvele\u015fmesi, amel-i s\u00e2lih dedi\u011fimiz Allah r\u0131z\u00e2s\u0131n\u0131 g\u00e2ye edinen niyet&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"enabled":false},"version":2}},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-645","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ebediyolharitasiislam"],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p3G27m-ap","jetpack_likes_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/645","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=645"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8922,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/645\/revisions\/8922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.kuranvesunnetyolunda.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}