Kemik ve Tezek İle Tahâret Yapılmaz
Ebû Hüreyre (r.a) şöyle buyurur:
“Bir defasında Nebiyy-i Ekrem (s.a.v) Efendimiz’in peşinden gidiyordum. Kazâ-yı hâcet (tuvalet) için münasip bir yere doğru gitmeye başladı. Yürürken arkasına dönüp bakmak âdeti değildi. Kendisine yaklaştım. Bana:
«‒Temizlenmem için bana taş bulabilir misin!» buyurdu, yâhud buna benzer bir söz söyledi ve şöyle devam etti:
«‒Ancak kemik ve tezek (kuru hayvan pisliği) getirme!»
Elbisemin ucunda bir kaç taş getirip yanına koydum ve yanından uzaklaştım. İhtiyâcını giderdikten sonra onları kullandı.” (Buhârî, Vudû, 20)
Şerh:
Efendimiz (s.a.v) ve Ebû Hüreyre (r.a), “istincâ, yani tuvâletten sonra temizlik yapmak” kelimesini açıkça kullanmamış, ondan kinâye olarak başka kelimeler telaffuz etmişlerdir. Bu da onların yüksek edebinin bir tezâhürüdür.
Allah Rasûlü (s.a.v) ihtiyâcını giderdikten sonra Ebû Hüreyre (r.a):
“‒Kemik ile tezeği kullanmayışınızın hikmeti nedir?” diye sormuş, Rasûlullah (s.a.v) Efendimiz de:
“‒Onlar cinlerin yiyeceğidir” buyurmuştur.
Buna kıyâsen insanların gıdâsı olan şeyleri de tuvaletten sonraki temizlikte kullanmamak îcâb eder.
Diğer taraftan, temizliği tam olarak sağlamayan ve aksine kendisi necis ve kirli olan şeyler de kullanılmaz.
Aynı şekilde, ilim tahsilinde kullanılan kağıtlar ve kitap yaprakları gibi hürmete lâyık olan şeyleri de tuvalette kullanmamalıdır.
Bu hadisten;
– Sâlih insanların peşinden gidip onları tâkip etmenin câiz olduğu,
– İdârecinin, raiyyesinden yani halkından bazılarına bir takım işler verebileceği,
– Tuvâlet yapan kimseden uzaklaşmak gerektiği,
– İnsanların tuvalette temizlik için ihtiyaç duyacağı malzemeyi hazırlayıvermenin ve bu hususta onlara yardımcı olmanın fazileti gibi hususları anlıyoruz.
*
Abdullah bin Mes’ûd (r.a) şöyle buyurur:
“Nebiyy-i Ekrem Efendimiz (s.a.v) bir defâsında tuvalete gitti. Bana:
«‒Üç tane taş getirebilirmisin!» buyurdu.
Ben de iki taş buldum. Üçüncüsünü aradımsa da bulamadım. Onun yerine bir tezek aldım ve hepsini birden Efendimiz’in yanına götürdüm. İki taşı alıp tezeği attı ve:
«‒Bu, pistir.» buyurdu. (Buhârî, Vudû, 21)
Şerh:
Diğer rivâyetlerde Efendimiz (s.a.v), istincânın 3, 5 gibi tek sayıda yapılmasını tavsiye buyurmuştur.